تحقیق رایگان با موضوع توسعه روستا، توسعه روستایی، متغیر مستقل، استان گیلان

دانلود پایان نامه ارشد

پردازان ناحیه ای بیشتری تأکیدش بر مبحث اقتصاد ناحیه است . هاروی با تأکید بر روابط اقتصادی و تکنولوژی و راندینلی نقش بخش عملکرد خدماتی را در توسعه روستایی مؤثر دانسته است . او وابستگی را در تمامی زمینه ها ، عاملی قوی برای ایجاد کنشهای درون ناحیه ای لازم دانسته و معتقد است این نیازها زمینه ساز ایجاد پیوندها و در نهایت ابزاری برای برقراری رابطه و توسعه است . مؤثر معتقد است شهر و پیرامونش ، بوسیله جریان ( مردم ، کالاها ،سرمایه ، اطلاعات ) و بوسیله سه مجموعه ؛ معیشت ، تعاملات اقتصادی و تعاملات سیاسی به همدیگر پیوند می شوند . (Hutter ; 2006 ; p 37 – 59 ) در همین رابطه تاکلی در مطالعات میدانی خود دو عامل نیروی انسانی و فعالیت را در قالب (جمعیت و عملکرد ) بعنوان توصیف کننده پیوندهای بین شهر و روستا معرفی می کند (Tacoli no – 2007 ; 160 ) برخی مانند داگلاس (1998 ) بر مجموعه ای از عوامل ( جمعیت ، تولیدات ، سرمایه ، اطلاعات و نهادها ) برای برقراری پیوند تأکید دارند . عده ای نیز تنها وجود راههای ارتباطی روستاییان به شهر را مهمترین عامل سوق دهنده روستاییان به سمت توسعه و بوسیله شهرها می دانند .
یکی از راههای رسیدن به هدف کلی و اساسی توسعه روستایی ( رشد و تعالی انسانی ) عدالت است . عدالت برای توسعه هم علت است ، هم معلول . دستیابی به عدالت برای توسعه ، خود معلول دسترسی جامعه روستایی به راههای تأمین نیازهای نخستین است که امروزه فراتر از آب و نان باید بحساب آیند . تأمین نیازهایی که کیفیت زندگی مردم روستایی را بالا برده و مهیا برای پذیرش توسعه پایدار سازد . در جامعه مثل ایران که هنوز در شمار کشورهای توسعه نیافته است ، توسعه روستایی یک نیاز اساسی برای رهایی از توسعه نیافتگی است و دسترسی به نیازهای اولیه خود پی ریزی کنند . موجبات تحول نهادهای اقتصادی ، اجتماعی و … برای به تکامل رسیدن این نهادها و نهایتاً رسیدن به اهداف توسعه روستایی است .
با توجه به متغیرهای مورد بررسی در این پژوهش ، عملکرد شهرهای کوچک با تأکید بر ( عملکردهای اقتصادی – اجتماعی ) به عنوان عاملی محرک در نقش متغیر مستقل و توسعه روستاهای پیرامون معلول عملکردهای شهری قرار گرفته است . علاوه بر فرض وجود رابطه بین متغیر مستقل و متغیر وابسته ، بین ابعاد تحت پوشش دو متغیر یک همپوشی ویژه ای نیز وجود دارد ، بنحوی که توسعه در ابعاد اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی و فرهنگ بطور عمده قابل تعریف و شکل پذیر است و از سوی دیگر عملکردهای مکان شهری بویژه ، در همین ابعاد خلاصه می شود . همانگونه که بیان شده ، متغیر مستقل و وابسته ، شباهتهای بسیاری در نقش و اهدافشان ، می توانند در یک جامعه داشته باشند که اگر متغیر مستقل این پژوهش ( عملکرد های شهری ) بتوانند در جریان اهداف متغیر وابسته ( توسعه )
حرکت کنند ؛ توسعه روستایی می تواند در بهترین شکل و هماهنگ با توسعه شهری حاصل شود و از نابرابریهای مکانی بین آنها کاسته شود .
آنچه در این فصل گذشت ، گزیده ای مهم از دیدگاه های مطرح جهانی توسعه ، توسعه روستایی و همچنین نظریات شهر و روستا بود ، تأکید بر مناسبات روستایی یکی از عوامل اساسی روستایی است که شهرهای کوچک به دلایل متعدد موردی مناسب برای این پیوند سازی بحساب می آیند . بسیاری از کشورها سالهاست بر روی نقش شهرهای کوچک برای بستر سازی مناسب توسعه روستایی ، مطالعه دارند . از دلایل این پافشاری می توان به مواردی از جمله موارد زیر اشاره نمود :
شهرهای کوچک مراکزی هستند با بیشترین جمعیت روستایی که بدلیل داشتن سنخیت اجتماعی و اقتصادی نزدیک به هم قادرند مناسبات راحت و مفیدی در راستای توسعه با هم داشته باشند .
شکستهای حاصل از تمرکز توسعه در نقاط بزرگ شهری و عدم کارا بودن مکانیزم انتشار ، بسوی مراکز کوچک شهری و روستایی ، عاملی مهم برای توجه داشتن به شهرهای کوچک محسوب می شود .
شهرهای کوچک به دلیل داشتن موقعیت اداری و سیاسی در ناحیه توانایی پیوند با مراکز بزرگتر و مهمتر را دارد و در برآورده کردن خواسته های جوامع روستایی مؤثرند .
این شهرها اگر چه منطقه ای کوچک درنظام شهری هستند ولی ضمن ارائه خدمات شهری به قشری از جامعه که برای دسترسی به خدمات شهری راههای مهاجرت را در پیش می گیرند در ایجاد اشتغال برای بیکاران روستایی بسیار مفید عمل نموده . لذا علاوه بر ممانعت از مهاجرت به شهرهای بزرگ و تخلیه روستاها در آسیب های ناشی از مهاجرت در کلیه بخشها چه در نواحی شهری و چه در نواحی روستایی ممانعت می نماید .
توسعه روستایی باعملکرد شهرهای کوچک می تواند موج نقل و انتقالات جمعیت از روستا به شهر را محدود و توزیعی متعادل تر در جمعیت ایجاد کند . ( جمعه پور ، 1382 : 31 )
لذا اینگونه شهرها نقش تعادل بخشی به نظامهای سکونتگاهی در اندازه های مختلف را نیز دارند چرا که اگر به این شهرها توجه شود قابلیت ایجاد تمرکز غیر متمرکز را دارند 291.
با اینحساب باید گفت که شهرهای کوچک نیز مقیاس کوچکی از گره های تمرکزی محسوب می شوند که می توان برای توسعه نواحی روستایی روی آنها سرمایه گذاری نمود یکی از سنترهایی که در کشورهای جهان سوم از جمله ایران می تواند در توسعه بیشتر مؤثر باشد ، توجه به مراکز شهرستانها برای توسعه از پایین302 است .
در این باره راندینلی معتقد است اگر دولتها بخواهند در سطوح اجتماعی و فضایی به توسعه گسترده دست یابند پراکندگی جغرافیایی سرمایه گذاری را تقویت نمایند این عدم تمرکز و سیستم یکپارچه از طریق شهرهای کوچک عملی است .(Rondinelli , 1983 .p 28-34) .
او به عنوان یکی از معتقدان توسعه روستایی با عملکرد های شهرهای کوچک ، معتقد است که شهرهای کوچک نه تنها بخش عمده خدمات و تسهیلات ضروری مورد نیاز در نواحی پیرامونی را به منظور افزایش تولیدات کشاورزی و درآمد ، تأمین می کند بلکه می تواند وسایل پیوندهای اجتماعی و اداری ، حمل و نقل و تجارت را که موجب تلفیق یک منطقه در اقتصاد خود بسنده و یا پایا می شود را فراهم آوردند .
(Rondinelli , 1982 .p 1-2)
شهرهای کوچی یا روستاها ، در این دیدگاه اولین حلقه اتصال شهر یا روستا را ساخته و توان تقویت دیگر حلقه ها در این حلقه است . بنابراین اگر این حلقه محکم و قوی عمل کند بازتاب آن در تقویت دیگری حلقه ها قابل مشاهده است .
چارچوب نظری پژوهش بصورت مجموعه هایی از دیدگاه ها و رویکردها مورد توجه در این فصل است که به دلیل موقعیت روستاها و شهرها مورد مطالعه ، مجموع نظریات مطرح شده بنحوی شرایط و قابلیت استفاده را داشته است . از جمله مرکز – پیرامون ، عملکردهای شهری در توسعه روستایی ، الگوی نیازهای اساسی ، توسعه شهرهای کوچک و … بطور مثال بنابر نظریه مرکز – پیرامون شهر به تولید تقاضا و تغییر تقاضا و انتشار نوآوری در روستاها پرداخته و یا دردیدگاه راندینلی که معتقد است شهرهای کوچک و میانی ، با توجه به خدمات ، زیر ساختها و فعالتیهای مولد بطور بالقوه و بالفعل می تواند در گسترش توسعه در عرصه های روستایی نقی کارآمد را ایفا کنند ، شاندرمن به عنوان یک نقطه شهری در شهرستان ماسال که با موقعیت قرارگیری در میانه دو دهستان شاندرمن و شیخ نشین نقش مهم بازاری در شهرستان را ایفا می کند این شهر اگر چه کوچک است اما پتانسیل های بالایی برای توسعه نقاط روستا پیرامونش را داراست این شهر را ایفا می کند این شهر اگر چه کوچک است اما پتانسیل های بالایی برای توسعه نقاط روستا پیرامونش را داراست این شهر محل برخورد سه نوع زیست شهری ، روستایی و دامدارانی که در نواحی کوهستانی زندگی می کنند را داراست که ضمن معاوضات اقتصادی و موجبات تبادلات فرهنگی را فراهم ساخته است . در همین زمینه ساسن311 ، در مقاله ای با عنوان جغرافیای جدید و پیرامون معتقد است که نه تنها تحولات پدید آمده درعصر جهانی شدن را موجب تجدید تمرکز جغرافیایی فعالیتها و عملکردها در شهرهای بزرگ می داند ، بلکه این الگوی تمرکز را در شهرهای با مقیاس کوچکتر ( گره های ناحیه )نیر عیناً تعمیم می دهد (Sassen. 2000) .
محروم بودن کل استان از یک سو و موقعیت جغرافیایی بهمراه دیگر علل عدم توسعه روستایی ، موجب گردیده روستاهای پیرامون شهر شاندرمن توان و شرایط بالقوه و توسعه را نداشته و این مسئله باعث محرومیت و محدویت جمعیت روستایی در دهستانهای مورد مطالعه باشد . این مسئله مغایر با اصل کلی توسعه و توسعه پایدار یعنی عدالت درون نسلی است . برای حل این مشکل ، نجات از فقر و محرومیت جمعیت بالایی از سرمایه های انسانی و استفاده کامل از سرمایه های بالقوه و بالفغل شهر کوچک شاندرمن برای ارائه خدمات و تأمین نیازهای روستاییان با داشتن نقش بازاری در بین ناحیه ، محلی مناسب برای تولید کنندگان ، توزیع کنندگان و مصرف کنندگان است که در صدد کسب بیشترین سود بازار هستند . همچنین بنابر رویکرد تأمین نیازهای اساسی ، این شهر با رویکردی متوازن گرا به ارایه خدمات و نیازهای اساسی جامعه روستایی پیرامون پرداخته است با این تفاسیر شهر شاندرمن برای بررسی و تحلیل تأثیر گذاری شهرهای کوچک با ارائه خدمات و نقش بازاری ، بر توسعه روستاهای پیرامون ، گزینه مناسب است . در اصل عملکردهای مختلف شهر در قالب پیوندهای چندگانه و بوسیله خدمات رسانی ، موجبات توسعه روستاهای پیرامون را ، در بر طرف سازی نیازهای اولیه توسعه و فقرزدایی ، فراهم می سازد .

فصل سوم

مقدمه
دراین فصل وي‍‍‍‍ژگي های جغرافیایی محدوده مورد مطالعه بررسی می شودتابسترو زمینه انسانی ،طبیعی و اجتماعی و اقتصادی ناحیه مورد مطالعه شناسایی شده واثرات ان در موضوع تحقیق شناخته شود. بنابراین نخست وي‍‍‍‍ژگي های طبیعی شامل توپوگرافی ،منابع اب وخاک و اقلیم بطور مختصر معرفی می گردد سپس وي‍‍‍‍ژگي های قومی ، فرهنگی ، اجتماعی ، جمعیتی واقتصادی بخش شاندرمن براساس اخرین اطلاعات و گزارشات رسمی وعلمی توضیح داده می شود.
3-1- وي‍‍‍‍ژگي هاي طبيعي
3-1-1-موقعیت جغرافیایی
بخش شاندرمن شهرستان ماسال با 416 کیلومتر مربع ، درشمال کشوروغرب استان گیلان بین عرض جغرافیایی 37 درجه و 16 دقیقه شمالی وطول جغرافیایی 47 درجه و 46 دقیقه شرقی واقع گردیده است. بخش شاندرمن، ازجنوب به بخش مرکزی ماسال، ازشمال به شهرستان رضوانشهر، ازغرب به استان اردبیل وازشرق به شهرستان صومعه سرا محدود می باشد(سالنامه آماری استان گیلان، 1385).
اين بخش بر اساس آخرين تقسيمات اداري ، سياسي داراي 2 دهستان به نام هاي شاندرمن و شيخ نشين است.

نقشه 3 – 1- موقعیت محدوده جغرافیایی

نقشه 3 – 2- نقشه توزیع و پراکندگی

نقشه 3 – 3- پراکندگی روستاهای بخش شاندرمن

3-1-2- توپوگرافی
از نظر توپوگرافی، سه ویژگی مهم و برجسته استان گیلان در این منطقه دیده می شود که شامل: واحد کوهستانی، کوهپایه و جلگه است. که بطور جداگانه مورد بررسی قرار می گیرند.
3-1-2-1- واحد کوهستانی
این واحد از ارتفاع 500 متر در روستای چاله سرا شروع شده و تا ارتفاع 2800 متر ادامه می یابد. با توجه به نقشه توپوگرافی، بیش از 80 درصد منطقه را ارتفاعات در برمی گیرد. در امتداد شرقی ـ غربی با افزایش ارتفاع، دما نیز کاسته می شود.
10.52درصد روستاها در این واحد قرار گرفته است که شامل 7 روستا می باشد.
3-1-2-2- واحد کوهپایه
این واحد از روستای سیاه مرد شروع و تا روستای لل کن در ارتفاع 100 متر امتداد می یابد که شامل دشتها و رسوبات آبرفتی رودخانه

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع توسعه پایدار، توسعه پاید، توسعه روستا، توسعه روستایی Next Entries تحقیق رایگان با موضوع رطوبت نسبی، استان گیلان، دریای خزر، میانگین دما