تحقیق رایگان با موضوع اوقات فراغت، قهوه خانه ها، سبک زندگی، فضاهای فرهنگی

دانلود پایان نامه ارشد

تحولات فرهنگی دوره معاصر شکل گرفته است.اغلب مخاطبان این فضاهای فرهنگی شهری؛گروهی از جوانان طبقه متوسط شهرنشین هستند که برای دستیابی به تجربه ای متفاوت برای تعملات غیر رسمی آن را انتخاب می کنند کافی شاپ بخشی از سبک زندگی یا اوقات فراغت این جوانان است .همچنین می توان از آن به عنوان یک دورهمی فرهنگی و در ادامه مصرف جهانی نام برد.
واژه کافی شاپ،همان طور که از اسم آن پیداست،مکان نوشیدن قهوه و نوشیدنی های گرم در اوقات فراغت افراد است .افراد در کافی شاپ می نشینند و در حین نوشیدن ،کارهای مختلفی مانند گفت و گو،استفاده از شبکه های اجتماعی ،مبادله اطلاعات؛دیدارهای دوستانه و غیره را انجام می دهند.امروزه رفتن به کافی شاپ ؛تبدیل به امری متداول و روزمره ،برای گروهی از افراد ،به ویژه برخی جوانان شده است.
این گروه از جوانان تنها برای نوشیدن قهوهبه این مکان ها نمی روند.بلکه دست یابی به تجربه ای دیگر آن ها را به کافی شاپ می کشاند.در واقع،این گروه از افراد به دنبال فضایی متفاوت برای ادامه زیست فرهنگی خود هستند.برخی معتقدند که کافی شاپ بخشی از فرایند جهانی شدن فرهنگ است و به همین دلیل،همانندی هایی میان کافی شاپ ها در شهر های مختلف جهان دیده می شد.
برخی دیگر آن را به مثابه یک دورهمی فرهنگی قلمداد می کنند.پژوهشگران اقتصادی نیز آن را نوعی روند مصرف جهانی می دانند که طی آن محصولات مختلفی عرضه و مصرف می شوند.همچنین این موضوع از دو منظر دیگر نیز قابل بررسی است .نخست موضوع سبک زندگی و دیگری مسئله اوقات فراغت .
با توجه به کارکردهای فرهنگی کافی شاپ ها شاید بتوان از قهوه خانه ها به عنوان پیشینه ی این فضاهای فرهنگی نام برد،زیرا برخی مشابهت ها میان هر دو فضای فرهنگی دیده می شود.در بررسی قهوه خانه در میابیم که در گذشته های دور(دوره صفویه)قهوه خانه ها محل تجمع افراد بالنسبه توانمند از صنوف مختلف بودند که در آن فضا به گفت و گو ،شعر خوانی،شاهنامه خوانی ،تفریح و سرگرمی می پرداختند.این فضاها در گذشته تاریخی ایران،همچون نهادی اجتماعی و فرهنگی ایفای نقش کرده و دارای کارکردهای مختلفی مانند گذراندن اوقات فراغت،تبادل افکارو اطلاعات عرضه دستاوردهای ذوقی و تفریح داشته اند و به نوعی تداوم بخش خصایص رفتاری و اخلاقی نسل های گذشته به نسل های آینده بوده اند.صاحبان قهوه خانه ها اغلب با آداب،آیین ها و مناسک جامعه و مردم همراهی می کردند.آن ها پایبند سنت ها ی مذهبی بودند و اغلب در سوگواری های ماه های محرم و صفر ،قهوه خانه را سیاهپوش می کردند و با علم و بیرق می آراستند و مراسم عزاداری،روضه خوانی تعزیه خوانی و شبیه خوانی در محوطه قهوه خانه برپا می کردند .در ماه مبارک رمضان،قهوه خانه ها ازافطار به بعد باز بودند و معمولا برای فاصله میان افطار تا سحر،برنامه هایی مانند غزل خوانی ،شاهنامه خوانی و نقالی تدارکات می دیدند .قهوه خانه در شب های اعیاد مذهبی ،به ویژه در نیمه شعبان،تولد حضرت امیرالمومنین،عید قربانعید غدیر،عید فطر و سایر اعیاد حال و هوای دیگری می یافتند.امروزه هم در کافی شاپ ها برخی مراسم و آداب و سنت ها راعایت و برپا می شود. به دلیل ویژگی فرد گرایانه تر این فضاها،علاوه بر مراسم عمومی ،مراسم خصوصی مانند انواع جشن های تولد ،فارغ التحصیلی،قبولی در دانشگاه و غیره نیز برگذار می شود.
در میان قهوه خانه داران افرادی بودند که گرایش های سیاسی خاصی داشتند و بنابراین،افراد همسو با آن گرایش ها به آن جا مراجعه می کردند .امروزه در کافی شاپ ها هم برخی تمایلات و گرایش های خاص قابل مشاهده است .
امروزه برخی افراد کافی شاپ ها را محلی برای گذراندن وقت جوانان و مواردی از این دست تلقی می کنند .با وجود این،کافی شاپ ویژگی هایی دارد که آن را به عنوان یک فضای فرهنگی پست مدرن در مرکز توجه مطالعات فرهنگی و اجتماعی قرار داده است.

چیستی و ویژگی کافی شاپ
واژه کافی شاپ همان طور که از اسم آن پیداست ،از قرن ها پیش به عنوان مکان نوشیدن قهوه و نوشیدنی های گرم بوده است.در جوامع مختلف این وازه اسامی ،متفاوتی داشته است .برای نمونه در ایتالیا ،فرانسه و پرتقال به نام49
در آلمان50 با و در ترکیه51 شناخته می شد.
کافی شاپ ازابتدا براساس گذراندن اوقات فراغت جوانان طبقه متوسط شهری شکل گرفت و تداوم یافت این مکان ها به صورتی شکل گرفته اند که مشتریان می توانند زمان بیشتری را در آن صرف کنند و با غذا و نوشیدنی های مختلف کارهایی مانند گفت و گو،مطالعه و غیره انجام دهند .امروزه در کافی شاپ ها علاوه بر قهوه و انواع نوشیدنی ها ،بشقاب های غذای گرم ها که زمان تهیه پایینی دارند عرضه می شوند.
کافی شاپ به لحاظ فرهنگی ویژگی هایی دارد که از آن قرار است
1-کافی شاپ مختص جوامع شهری است . با توجه به گسترش شهر ها و شهر نشینی در ایران،نمادهای آن نیز در حال توسعه است.کافی شاپ در بستر شهر و شهر نشینی ،پدیده ای فراگیر محسوب می شود بسیاری از قرار های دوستانه و کاری در این مکان ها گذاشته می شود و درآن گفت و گوهای مربوط به مسائل مختلف طرح می گردد.
” کافه امروزی یک فضای شهری است و به فرهنگ شهر و شهر نشینی تعلق دارد . در شهرها فضاهایی وجود دارند که جمعیت ها و گروه های قومی،زبانی،نژادی ،جنسیتی و اجتماعی،خود را باز تولید ،تکثیر و توسعه می دهند .کافی شاپ ها بخشی از فضای فرهنگی شهرهای امروزی هستند که در آن مجموعه ای از مناسبات انسانی و اجتماعی امروزی رخ می دهد .به طور کلی شهر نشینی به مثابه شیوه زندگی ،دارای الزام ها و ضرورت هایی است که فضاهای اجتماعی ،اقتصادی و فرهنگی متناسب با خودش را ایجاب و ایجاد می کند(فاضلی 1390؛29-30)
2-بیشتر کافه رو ها از طبقه متوسط شهری هستند “طبقه متوسط جدید شهری مجموعه ای از اصول و ارزش های مشترک شهری را دارد که یکی از آن ها داشتن اوقات فراغت بیشتر و دیگری توجه این طبقه به ارزش های فرامادی است .کافه یکی از فضاهای فرهنگی است که بسیاری از ویژگی های فرهنگی طبقه متوسط شهری جدید را تامین می کند(همان “31)
3-کافی شاپ جزئی از فرهنگ جهانی و جهانی شدن است .کافی شاپ فضای فرهنگی جهانی است.یکی از کارکردهای اصلی کافی شاپ بازتولید ارزش ها و هنجارهایی است که انطباق بیشتری با جهانی شدن دارند .واژه کافه معادل قهوه نیست بلکه ترجمه و معادل غربی آن است .همنشینی کافه با واژه انگلیسی شاپ (مغازه)معنای غربی و غیر محلی و غیر بومی بودن کافه را تقویت می کند.
4-کافه روها از نظر جهت گیری های فرهنگی و ارزشی،آینده محور هستند کافه نیز بخشی از فضای مدرن شهری هستند که متناسب با ارزش های شهری طراحی شده اند.نورپردازی،شیوه چیدمان پیشخوان کافه ،سبک و چیدمان میزها همگی جزئی از رمزگان فرهنگی مدرن یا پسن مدرن هستند .
ویژگی های جوانان کافی شاپ
بررسی های متغیر های زمینه ای در میان جمعیت مراجعه کننده به کافی شاپ ها ،نشان می دهد که زنان بیش از مردان به این فضاها مراجعه می کنند ،همچنین کافه رو ها اغلب جوانان 18 تا 30 ساله مجرد دارای تمکن مالی متوسط به بالا و تحصیلات دانشگاهی هستند.در پژوهشی که در سال 1384 از سوی شالچی در کافی شاپ های منطقه 3 تهران انجام شد ،علاوه بر تحصیلات این جوانان ،تحصیلات خانواده آنان نیز از میانگین کشوری بالاتر قید شده است .
این جوانان اوقات فراغت روزانه خود را به ترتیب به صورت گفت و گوی تلفنی با دوستان ،مطالعات غیر درسی،رفتن به سینما و تئاتر و خواندن روزنامه سپری می کنند .
در بررسی نوع ورزش های مورد علاقه آن ها نیز به ترتیب شنا،پیاده روی ،بدن سازی کوه نوردی ،اسکی ،بیلیارد ،تنیس،اتومبیل رانی ،پینگ پنگ،والیبال ،بسکتبالورزش های رزمی یوگا و کشتی دیده می شود(شالچی 1386)
در میان این گروه از جوانان استفاده از انواع ابزارهای ارتباطی بسیار رایج است .اغلب این جوانان عضو شبکه های اجتماعی هستند و از انواع نرم افزارهای ارتباطی تلفن های همراه استفاده می کنند .
جوانان کافی شاپ ذائقه موسیقیایی دارند و از انواع موسیقی های سنتی،پاپ داخلی ،کلاسیک و موسیقی های غربی گوش می دهند .در انتخاب پوشاک نیز اغلب مراجعه کنندگان به کافی شاپ ها از برندهای مختلف استفاده می کنند و نسبت به پوشش خود بسیار حساس هستند و آن را امری با اهمیت برای حفظ کلاس خودشان می دانند .این جوانان جذاب و خوش قیافه بودن را از اولویت های خودشان برای حضور در اجتماع می دانند .همچنین،مدریت بدن از جمله شاخص های مهم در سبک زندگی جوانان کافی شاپ است .رژیم غذایی ،ورزش و دارو از جمله روش های مدریت بدن این جوانان محسوب می شود .
جوانان سبک های مختلف برای زیستن و نگاه کردن به زندگی را تولید می کنند .به ما می گویند 10 -20 سال دیگر آدم ها به چه صورتی به زندگی می نگرند .چه چیزهایی آن ها را خوشحال می کند ،چه چیزهایی برایشان اهمیت ندارد و دوست دارند فرزندانشان را چطور و با چه ارزش هایی بزرگ کنند .
بنابراین توجه به جونان و شیوه های زندگی آن ها ،اینکه اعتقادات آنان و نگاه شان به امور دینی چگونه است و چگونه وقت خود را پر می کنند و از نظر فرهنگی خود را غنی می سازند چگونه آن را به دیگران انتقال می دهند.
“پوشاک و هنجارهای انتخاب پوشاک ،یکی از جلوه های مد درمیان جوانان است و جوانان کافی شاپ به این بخش از سبک زندگی اهمیت قابل توجهی می دهند.”حدود 70 درصد جوانان کافی شاپ به روز بودن کفش،ساعت و گوشی تلفن همراه را به میزان زیاد و خیلی زیاد با اهمیت می دانند و حدود 7/32 جوانان کافی شاپ مطابق مد بودن را یکی از دو اولویت خود در انتخاب لباس می دانند .( شالچی:1386؛97)
بیشتر جوانان که اهل شعر و موسیقی هستند گاهی شب شعرهای خودمانی خود را در کافه ها برگذار می کنند .برای مثال سید مهدی موسوی که پرچم دار شعر پست مدرن در ایران است حتی نقد کتاب های شعر را در کافه برگذار می کند حمید چشم آور یکی از شاگردان اوست که در وصف کافه چنین می گوید:
کافه بی توچقدردلگیراست
کافه بی توچقدرتکراریست
گیج ومبهوت وخنده آوروتلخ
مثل سرگیج چه های سیگاریست

کافه بی توفضای مسمومی ست
پاتوق مردهای مشروبی ست
جای هرزهرماروهرگندی ست
بی توکلاًجهنم خوب یست

بی تودرکافه هاخراب شدم
کافه بی توبه جان من افتاد
بعدتوهرچه قهوه آوردند
یخ زدوازدهان من افتاد

گم شدم توی کافه هاهرشب
ول شدم مثل یک”سگ ولگرد”
“کافکا»رابه دست من دادند
کافه ازشهر،بی تو «مسخ»ام کرد

بی تودرکافه هامرامی سوخت
لب سیگاررالب سردم
هی توراجای دودسیگارم
درته سینه حبس میکردم

شده ام کافه گردولگردی
که به دنبال کافه میگردم
بی توهرکافه رامحک زده ام
کفرهرکافه رادرآوردم

پاره خطّ شکسته ای شدهام
که به آخررسیده ام بی تو
هرچه که توی کافه گردیها
گیرم آمدکشیده ام بیتو

بعدتوپاسدارشعرشدند
کافه هایی که در «کرج»بودند
شب به شب بیقراردیدار
شاعری باکلاه کج بودند

گذراندن اوقات فراغت و کافی شاپ
به طور کلی،فراغت به مجموعه ساعاتی از بیداری فرد در طول یک شبانه روز اطلاق می شود که فرد پس از انجام تعهدات شغلی ،اجتماعی و خانوادگی در اختیار دارد و می تواند از روی میل و رغبت به طور آزادانه به فعالیتی فردی یا جمعه خود را مشغول کند.(رئیسی 108:1386)
فراغت انتخابی و آزادانه است و موجب ابراز وجود و خود شکوفایی فردی می شود و به عنوان تجربه ای درونی به وضع روحی و روانی ،گرایش ها،شرایط و تجربه ی فرد بستگی دارد .نظریه تجربه و توضیح در مورد پویای گزینش اقات فراغت که اساس نظر بوردیواست ،به طور خلاصه بدین شرح است :
1-افراد با توجه به تجربیات اوان زندگی خویش ،خواست های ویژه و متفاوتی پیدا می کنند که بعد ها به برداشت سلیقه و علاقه تبدیل می شود.
2-این خواست ها قابلیت نقل مکان دارند،یعنی در تمام اشکال فعالیت فراغت و مصرف گرایی خودنمایی می کنند
3-افراد از نظر برداشتی که از فراغت و فعالیت های فراغتی دارند ،با یکدیگر متفاوت اند
4-سبک ها و فعالیت های گوناگون نیاز به انواع متفاوتی از شایستگی فرهنگی دارد .
5- اهمیت فعالیت ها ،فضاها و سبک های خاص فراغت به نحوه توزیع

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع نخبه گرایی، زندگی روزمره، کنترل اجتماعی، اوقات فراغت Next Entries تحقیق رایگان با موضوع اوقات فراغت، فرهنگ مصرف، غرب گرایی، سبک زندگی