تحقیق رایگان با موضوع اوقات فراغت، فرهنگ مصرف، غرب گرایی، سبک زندگی

دانلود پایان نامه ارشد

آن ها در بین گروه های مختلف اجتماعی بستگی دارد.
تقسیم بندی های مختلفی درباره ی سبک های فراغتی وجود داردمانند سبک های فراغتی “اجتماع محور” و “خانواده محور” .سبک فراغتی اجتماع محور بیشتر در گروه های سنی 18سال به بالا دیده می شود.در این سبک فراغتی ،جوانان برنامه هایی را برای حضور در کافی شاپ برای گروهی از جوانان بهره بردن از اوقات فراغت محسوب می شود .این گروه برخی برنامه های خارج از منزل خود را در این فضا برنامه ریزی می کنند .
سبک فراغتی دیگر متعلق به کسانی است که الگوی گذراندن اوقات فراغت در آن ها بیش از هر چیزی از پرورش اجتماعی آن ها و همچنین دسترسی آنان به امکانات مختلف ناشی می شود .همگونی مشاهده شده در روش گذراندن زمان فراغت در این دسته از افراد ناشی از تعلق طبقاتی و پایگاهی آنان است و به همین واسطه این سبک فراغتی “طبقه محور”نام دارد .افراد دارای این سبک فراغتی اغلب متعلق به طبقات بالای جامعه هستند و سبک زندگی و فراغت آنان ،به واسطه تاثیر این موقعیت طبقاتی در ترجیحات،معنا و امکانات فراغتی است که از سبک زندگی و فراغت سایر افراد جامعه متمایز می شود.تاثیر موقعیت اقتصادی و اجتماعی افراد متعلق به این سبک فراغتی بسیار فراتر از آن است که نقش ساختارهای جنسی ،شغلی و تحصیلی در تعیین شیوه های فراغتی فرصت به روز بیابند.گذراندن اوقات فراغت این گروه از جوانان در کافی شاپ با الگوی اوقات فراغت “طبقه محور “قابل تبیین است .جوانان این گروه با ویژگی های خاص خود از زمان فراغت خود به صورت متفاوتی استفاده می کنند .رفت و آمد در کافی شاپ و گذراندن اوقات فراغت در آن جا نیازمند صرف هزینه هایی است که گروه های خاصی به صورت دائمی قادر به پرداخت آن هستند.
3-5- مد و مد گرایی
از مد تا فرهنگ مصرف : قبل از اینکه فرهنگ مصرف نیروی اصلی حیات اجتماعی افراد در جهان مدرن تلقی شود مد این کار را انجام می داد”پی یر گیرو” یکی از انواع ارتباطات اجتماعی را مد می نامد.مد اشکال سبک پرداخته و فردی شده رمزگان هایند (پیر گیرو 1380:1270) همچنین مد شیوه های موجودی خاص گروه ها از حیث پوشاک ؛خوراک؛مسکن و غیره نیز هستند. در نخستین مرحله مد به همراه زندگی بوژووازی شروع شده بود .این معنی در نوشته های زیمل و هابر مارس نشان داده شده است .مد هر آنچه که در رفتار افراد جنبه نوشتن داشت بود چندین نمونه اصلی مد وجود دارد :
1- مد لباس : قدیمی ترین نمونه مد در جهان ؛مد لباس بوده است .افراد و گروه های سامان یافته از این طریق سعی می کرده اند تا به نوآوری ؛قبضه ردن بازار و هویت بخشی دست بزنند.
2- آرایش مو و صورت: زنان ؛جوانان در دوره جدید ؛مردم شهری و تا حدودی مردم روستا از طریق آرایش مو و صورت سعی دارند تا خود را از دیگران متمایز سازند .هریک از آرایش های موجود در صورت و مو ؛نام و سایقه خاصی دارد .آرایش موی مخصوص زنان با دختران ازدواج نکرده متفاوت است .آرایش موی پسرانی که به مدرسه می روند با کسانی که از مدرسه فارغ شده اند و وارد دانشگاه شده اند متفاوت است .بدین خاطر دانش آموزان در برخی مواقع سعی می کنند برای جلب توجه بیشتر ؛از مدل آرایش موی سر بزرگتر ها و یا گروه های اجتماعی خاص استفاده کنند مردان کارمند با اساتید دانشگاه به لحاظ آرایش مو متفاوت اند .دانشگاهیان و گروه های روشنفکری جامعه سعی دارند تا از فرم طبیعی و ساده مو استفاده کنند در صورتی که فروشندگان خودرو و یا رانندگان اتوبوس وخودروهای بزرگ از فرم موی خاص استفاده می کنند .در ایران نحوه آرایش صورت مردان خود بررسی مستقلی را می طلبد زیرا ره رنوع فرم آرایش مو و صورت حکایت از رفتار و باور خاصی دارد .داشتن ریش یا نداشتن آن نشان دهنده رفتار و عقاید افراد است .
3- مد راه رفتن و به نمایش گذاشتن بدن خود : استفاده از مد خاص لباس و آرایش صورت و تنظیم موی سر با وجود رفتار خاصی که حاکی از ترکیب و استفاده آن ها در موقعیت های خاص است ؛نشان دهنده هویت فردی و اجتماعی است مثلا رفتن به مهمانی با لباس ؛کفش؛موی سر و نوع خاصی از آرایش صورت همراه است .در حالی که رفتن به محل کار همهه این نوع مد ها را متفاوت کرده و از فرد درگیر با مد شخصیتی متفاوت ارائه می دهد .پس در اینکه فرد در چه موقعیتی قرار می گیرد استفاده و ترکیب از مد های اشاره شده با هم مت
3-5-1- زنان و پدیده مد
در دهه های اخیر زنان حضوری فعال در عرصه های شغلی و تحصیلی داشته اند و یکی از موضوعات مهم در سبک زندگی آنان،موضوع پوشش و پیروی از مد بوده است.مصرف کنندگان (زنان) با استقبال و تقاضایی که از مد به دلیل میل به تغییر و تنوع دارند،مهم ترین نقش را در گسترش پدیده مد ایفا می کنند و توزیع کنندگان مد ب عنوان حلقه ارتباطی بین زنان،تولید کنندگان و درنهایت رسانه های گروهی ؛در گسترش پدیده مد گرایی نقش موثر دارند.
بشر در زندگی اجتماعی خود ،به منظور ایجاد ارتباط و رساندن پیام دلخواه ،از نشانه هایی استفاده می کند که یکی از مشهودترین آن ها پوشاک است.
پوشش یکی از اصلی ترین حوزه های تغییر پذیرو تغییر ساز در جهان پوشاک بوده است .هر روز مدل ها و طرح هایی به عوان مد برای زنان به بازار عرضه می شود ،این نوع ظهور و بروز مد که ایجاد برخی حساسیت های فرهنگی را در کشور به همراه داشته ،مورد توجه بسیاری از افراد و کارشناسان علوم اجتماعی واقع شده است .مد و تغییرات سریع آن از جمله پدیده های مهم در کشورهای در حال گذار هستند .امروزه با گسترش رسانه های گروهی و تبلیغات برنامه ریزی شده ی وسیع ،این تغییرات سرعت بیشتری گرفته اند.
فرهنگ دهخدا مد را این گونه تعریف می کند :مد لغتی فرانسوی است به معنی روش و طریقه موقت است که طبق ذوق و سلیقه اهل زمان،طرز زندگی و لباس پوشیدن و غیره را تنظیم می کند .شیوه متداول و باب زمان در شئون زندگی اجتماعی را مد می گویند(دهخدا 1352″2).
در دایره العارف تطبیقی علوم اجتماعی ،تعریف مد این گونه آمده است :مد عبارت است از شیوه های نسبتا زودگذر؛کنش در آرایش شخصی یا طرز گفتار و بسیاری دیگر از رفتارها.(شایان مهر،126،1377)
ظهور و افول مد،با همه سرعت آن ،به طور معمول پنج مرحله ،آفرینش و ایجاد مد ؛ارائه و معرفی مد مردم پسند کردن مد (که در این مرحله با استفاده از تبلیغات و رسانه های عمومی ،سعی در معرفی مد و کالای جدید است)تولید انبوه و زوال را پشت سر می گذارد .پس از آنکه تقاضای مد به اوج رسید ،قوس نزولی تقاضا و زوال مد آغاز می شود و با پیدایش مد جدید،مد قبلی را از دور خارج می کند. (زارعی 1356:151)
بنابراین مد پدیده ای نیست که مختص جامعه و فرهنگ خاصی باشد.هر جامعه ای بنا به مقتضیات زمانی و مکانی ،در عرصه های گوناگون اعمم از پوشاک،آرایش و..مدهای مختلفی را به نمایش می گذارد .انواع مد با اینکه عمر کوتاهی دارند ،می توانند عامل موثری در ایجاد تغییرات اجتماعی مثبت یا منفی باشند.
3-5-2- سیر تاریخی مد گرایی
از نظر تاریخی ؛این پدیده از جنبش دانشجویی دهه 60 فرانسه و جنبش های ضد جنگ ایالات متحده در دهه 60 تا 80 میلادی رواج یافت .
مدل لباس،مدل موسیقی ،ظاهرو آرایش مورد استفاده به مرور در جهان انعکاس پیدا کرد و حال که عصر ارتباطات است ،سرعت انتقال و نسخه برداری از انواع مدها ومدل ها بیش از پیش شده است .نکته جالب این است که این موج ها به طور عمده از ایالات متحده آمریکا به تمام جهان،به ویژه کشورهای جهان سوم فرستاده می شود.در کشور ما هم مد گرایی در تمام سطوح اجتماعی رسوخ پیدا کرده است.
برخی رضاخان را بنیان گذار مد گرایی در ایران و تقلید از غرب می دانند و برخی دیگر معتقدند اولین محصلان ایرانی که در دوره ی قاجار برای تحصیل به اروپا سفر کردند،مد را به ایران آوردند(جلالی فراهانی1383:21)
تاریخچه مد در ایران
به دربارقاجارها می رسد.البته درآن زمان،مدهای اروپا به ویژه فرانسه ،فقط در دربار مشاهده می شد اما در دوره ی رضاخان تجدد و مردم گرایی به مردم عادی هم تسری پیدا کرد .هیپی گری اولین مدی بود که جوانان ایرانی از غرب اقتباس کردند.بر این اساس،مردها پیشگامان مد گرایی بودند،آن ها که در دوران قاجار و سال های اولیه ی حکومت رضاخان مجال بیشتری برای استفاده از مدل های غربی و آراستن ظاهر خود داشتند در سال های بعد کم کم عرصه را به زنان واگذار کردند.در یک نگاه کلی و جامع نگر،مد گرایی را می توان ناشی از عوامل و زیر ساخت های تاریخی،اقتصادی،اجتماعی ،فرهنگی و روان شناختی دانست .(صمدی فر,24:1390)
“در دوره پهلوی وضعیت بسیار متفاوت بود .یکسانی پوشش برای زنان و مردان تا حدودی این نوع تغییر را محدود می ساخت .ولی زنان و مردان در بخش های دیگر زندگی به ایجاد مد و تبعیت از مد دیگران اقدام می کردند .در دوره حکومت پهلوی شرایط به کلی تغییر کرد ریرا در این دوره امکان ورود کالاهای خارجی و تبلیغ مدهای گوناگون خارجی از جمله استفاده از اشیا گرانبها ؛زیبا؛کالاهای پوشیدنی و اسباب منزل به وجود آمد .بدین خاطر همه افراد به نوعی در معرض بهره گیری از مد های گوناگون قرار گرفتند .از یک طرف حضور کالاهای بسیار در بازار و تبلیغ آن ها و از طرفی دیگر امکان حضور افراد ایرانی در مجامع و کشورهای خارجی زمینه مصرف گرایی را بیش از پیش تقویت می کرد .مصرف هریک از کالاهای موجود (مثلا در بازار ) تبعاتب داشته است مثلا وقتی جامعه ای با مصرف چای یا قهوه آشنا می شود و آن را به کالای اصلی خانه تبدیل میکند ؛نیاز به فرهنگ مصرف قهوه بالا می رود .افراد باید ابزار وسائل مورد نیاز برای تهیه چای و قهوه را نیز تهیه کنند .چنان که نیاز به لیوان ؛قوری ؛سماور؛دستگیره ؛زغال؛نفت؛گاز؛سینی ؛سینک و پود مناسب و مانند آن ها به پیش می آید .این جاست که ورود یک کالای جدید در سبد مصرفی خانواده موجب تغییرات بنیادی در رفتار اجتماعی و اقتصادی افراد می شود .در این موقعیت است که افراد باید با توزیع آن آشنایی پیدا کنند .باید بدانند برای مهمان در چه شرایطی چای یا قهوه تهیه کنند قبل از غذا؛بعد از غذا یا همراه غذا .در هر موقعیت چند بار و به چه میزان و چگونه ؟( بهار، ص181)
هر چند مد گرایی و غرب گرایی دو مفهوم جدا از هم و دارای تعاریف متمایز از یکدیگرند ،سیر تحولات تاریخی – اجتماعی در ایران به گونه ای سرنوشت این دو مفهوم را با هم گره زده است که هر گاه سخن از مد گرایی به میان می آید،مفهوم غرب گرایی نیز،به ذهن متبادر می شود ،زیرا پس از رشد فناوری در اروپا؛سنت ها مورد انتقاد قرار گرفت و جامعه به تدریج ،اندیشه ها ،طرز زندگی و نوع لباس را تغییر داد .همچنین در ایران و کشورهای نظیر آن ،رشد صنعت در راس شعارها قرار گرفت و خیلی زودتر از آن،نوع تفکر ،طرز زندگی و آداب لباس پوشیدن ،دستخوش تغییر شد .میل به اروپایی شدن در جامعه ی اسلامی باعث شد که،به جای بازسازی و نوسازی چارچوپ اقتصادی- اجتماعی جامعه به نواها،نمادها و ظواهر صنعتی شدن توجه کنند و در این میان،مهم ترین نمای اروپایی شدن ،پوشیدن لباس های اروپایی و ترویج مدهای غربی بود.ایرانیان بر این باور شدند که باید خود و فرهنگ شان را اروپایی کنند،تا به این ترتیب از ضعف و عقب ماندگی رهایی یابند و در ردیف کشورهای پیشرفته قرار گیرند (پایگاه اطلاع رسانی پژوهشکده ).بنابراین مد گرایی و غرب گرایی د رایران ،در یک بستر فکری و دوشادوش هم رشد کرده اند .در حال حاضر نیز بیشتر مدهایی که در جامعه و به خصوص در بین جوانان رواج دارد برگرفته از الگوهای غربی با همان انگیزه است .
3-5-3- مد و ارزش های دینی
“اسلام با همه انواع مد مخالف نیست ،حتی امروزی شدن و نوگرایی در سبک و شیوه لباس پوشیدن را نیز به صورت کلی پذیرفته است .آن چه اسلام با آن مخالف است .پشت پا زدن به ارزش ها (پوشش شرعی،پرهیز ار اسراف و..)رعایت نکردن اخلاق اجتماعی و همانند سازی با بیگانگان است .حال اگر این پدیده انحرافی در قالب مد به زنان نشان داده شوند و میل فطری”نوگرایی”و نیاز امروزی شدن به انحراف کشیده شود،اسلام با آن مخالفت می کند ،گاه امروزی شدن،رابطه انسان را با گذشته اش که هما ن سابقه تاریخی و هویت فرهنگی

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع اوقات فراغت، قهوه خانه ها، سبک زندگی، فضاهای فرهنگی Next Entries تحقیق رایگان با موضوع حوزه عمومی، قهوه خانه ها، فرد گرایی، ایدئولوژی