تحقیق رایگان با موضوع امر به معروف

دانلود پایان نامه ارشد

امر کنند و از بدي‏ها باز دارند. تاکيدهاي مکرر قرآن کريم، در خصوص امر به معروف و نهي از منکر بيانگر اهميتي است که اسلام براي سالم سازي محيط اجتماع و مبارزه با عوامل فساد و گناه قائل شده است.اهميت فريضه امر به معروف و نهي از منکر تا بدانجاست که ساير فرايض و دستورهاي اسلامي در پرتو اجراي آن، بر پا داشته مي‏شود و جامعه اسلامي محقق مي‏گردد؛ از اين رو هرگاه در جامعه‏اي اين فريضه مهم به اجرا گذاشته نشود و افراد در قبال پياده شدن اين امر خطير احساس مسئوليت نکنند مرگ آن جامعه حتمي خواهد بود. قيام امام حسين (عليه السّلام) نيز براي اجراي اين دو فريضه الهي بود.( خوانساري، ج 4، ص 518)
امر به معروف و نهي از منكر فريضهاي الهي است كه هدف بزرگ آن رشد و تعالي انسانهاست. اين فريضه مهم نقشي تاثيرگذار در شكلگيري رفتار ديني در بين مسلمانان داشته و به عنوان عاملي بازدارنده و تعالي بخش، مسير درستي در جهت دستيابي به كمال و شكوفايي معنوي است. اما اين فريضه مهم كه آيات متعدد قرآن مجيد بر اجرايي آن به صراحت تاكيد دارد و در سيره و سلوك نبي مكرم اسلام(ص) و ائمه اطهار (ع) نيز به طرز آشكاري مشهود است، آنچنان كه بايد در جامعه ديني ما بروز و تجلي نيافته و لزوم آموزش آن در عصر حاضر كه تهاجم فرهنگي به دليل ارتباطات گسترده و گشادگي مرزهاي فرهنگي، آشكارا ارزشها و هنجارهاي ديني ما را نشانه رفته است، بيش از پيش احساس ميشود. همانطور كه برپايي نماز نشانه برقراري رابطه تنگاتنگ بين خدا و بنده است، دادن زكات، نشان و نمادي از ايجاد رابطه سالم اقتصادي در جامعه و پر كردن شكافها و فاصلههاي عميق ميباشد، امر به معروف و نهي از منكر نيز عاملي براي حفظ، گسترش و تقويت ارزشهاي الهي و انساني در جامعه اسلامي و اصلاح نقاط آسيبپذير فرد و مسئولان و جامعه، شمرده ميشود و از جمله عواملي است كه بيشترين تاثيرگذاري را در سلامت و سعادت و طهارت جامعه اسلامي دارد. (تفسير مجمع البيان، ج2، ص811)
اقتضاي اين اصل که هر چه براي خود مي پسندي براي ديگران نيز بپسند آن است که انسان در انجام معروف و عمل به آن خود خواه و خود بين نباشد . خوبي ها و فضايل را تنها براي خود نخواهد و دوري و پرهيز از زشتي ها را اختصاصي نکند بلکه بکوشد خوبي ها را در سطح جامعه و جهان گسترش دهد و زشتي ها و بدي را در هر جايي که مي بيند ، از بين مي برد . با توجه به اين فرضيه ، هيچ مسلماني نمي تواند فقط به دنبال خير خود باشد ؛ بلکه بر او واجب است که ديگران را نيز به خير فرا خواند و از شر آگاه سازد : مردان زنان با ايمان ، ولي ( يار و ياور ) يکديگرند ؛ امر به معروف و نهي از منکر مي کنند ؛ نماز را بر پا مي دارند و زکات را مي پردازند و خدا و رسولش را اطاعت مي کنند ؛ به زودي خدا آنان را مورد رحمت خويش قرار مي دهد ؛ خداوند توانا و حکيم است. (سوره توبه ،آيه 71)
با توجه به اين آيه مي توان گفت لازمه ايمان حقيقي ؛ داشتن رابطۀ دوستي با ديگر مومنان و داشتن دغدغه سرنوشت آنان است و لازمه علاقه به يکديگر ، ارشاد يکديگر به خوبي ها و انتقاد از بدي ها و زشتي هاست و لازمه ارشاد به معروف و اتقاد از منکر ، بر پايي نماز و توسعه معنويت و فرمانبرداري از خداوند و فرستادۀ او و همچنين دستگيري از ضعيفان و مستمندان (اداي زکات) است ؛ و بالاخره لازمه همه اين امور ، نزول رحمت هاي بي پايان خداوند است. ( مطهري،1366 ،ص 94)
امر به معروف و نهي از منکر ، بهترين و زيباترين نشانه اهتمام به امور خلق و توجه به مسائل مسلمانان است . امر به معروف و نهي از منکر ، يعني در برابر ديگران احساس مسئوليت کردن ؛ يعني دغدغه هدايت و ارشاد ديگران را داشتن ؛ يعني هنگامي که مي بينيم ديگران در حال افتادن در چاه ضلالت و شقاوت اند ، ساکت و خاموش ننشينيم. امربه معروف و نهي از منکر ، يعني احساس مسئوليت در برابر حقيقت. گفتني است با توجه به آيات قرآن ، دانسته مي شود که امر به معروف و نهي از منکر در اديان ديگر نيز وجود داشته است . قرآن کريم ، از زبان حضرت لقمان خطاب به فرزندش مي فرمايد : پسرم !نماز را به پا دار و امر به معروف و نهي از منکر کن و در برابر مصايبي که به تو مي رسد شکيبا باشد که اين از کارها ي مهم است . (سوره لقمان ،آيه 17)
آيات و روايات بسياري ، از جهات متعدد و متنوعي ، اين وظيفه اجتماعي ، ديني و سياسي را مورد تاکيد قرار داده ، ابعاد مختلف آن را گوشزد کرده اند . علت برتري امت اسلامي در ساير امت ها، عمل به همين فريضه دانسته شده است : (كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ ) همچنين يکي از نشانه هاي برتري فردي نسبت به فردي ديگر ، همين موضوع است . کساني که امر به معروف مي کنند . و نهي از منکر مي کنند ، نزد خداوند ، شريف تر و عزيز تر از کساني اند که به اين دو عمل نمي کنند. پيامبر اکرم (صلّي الله عليه و آله و سلّم) در حال سخنراني بود که کسي از ايشان پرسيد : يا رسول الله ، بهترين مردم چه کسي است؟ آن حضرت در پاسخ فرمودند : کسي که از همه بيشتر امربه معروف و نهي از منکر مي کند و کسي که از همه بيشتر تقواي خداوند را دارد و نسبت به مشيت او و راضي تر از ديگران است . (رسولي، ج1، ص614)
امر به معروف و نهي از منکر ؛ يکي از وظايف پيامبران معرفي شده است . امير المومنين (عليه السّلام) مهمترين دليل پذيرش خلافت را پس از قتل عثمان ، امر به معروف و نهي از منکر دانست . امام حسين (عليه السّلام) علت اصلي قيام خود را اقامه امر به معروف و نهي از منکر معرفي کرد . اهميت امر به معروف و نهي از منکر در اسلام به دليل نقش پايه اي و اساسي آن در تحقق ساير احکام و دستورات ديني است .
امام محمد باقر (عليه السّلام) در اين باره مي فرمايند : «بدرستي که امر به معروف و نهي از منکر ، راه پيامبران و شيوه صالحان است . وظيفه واجبي است که به وسيله آن ساير واجبات برپا مي شودند ، راه ها امنيت پيدا مي کنند و در آمدها حلال مي شودند و مظالم (حقوقي که به ظلم گرفته اند) باز گردانده مي شوند و زمين آياد مي گردد و از دشمنان انتقام گرفته مي شود و کار ها رو به راه مي گردد .»
علي بن ابيطالب (عليه السّلام) درباره جايگاه ويژه امر به معروف و نهي از منکر مي فرمايد: چون قطره اي است در برابر درياي مواج و پهناور و برتر از همه اينها سخن عدلي است که پيش روي حاکمي ستمکار گويند . احاديث دربارۀ امر به معروف و نهي از منکر چندان فراوان است که آدمي را اشباع مي کند و به تحرک بر مي انگيزد و جاي هيچ بهانه اي براي ترک آن يا اهمال و سستي در اجراي آن باقي نمي گذارد.
پيامبر رحمت (صلّي الله عليه و آله و سلّم) فرموده اند:«خداوند نسبت به مومن ضعيفي که دين ندارد ؛ خشمگين است » از حضرت پرسيده شد : منظور از مومن که دين ندارد کيست ؟
در پاسخ فرمود: کسي که نهي از منکر نمي کند .( شهيد اول، ج 16، ص 122)
علي (عليه السّلام) در نامه سراسر حکمت خود به فرزندش پس از توصيه به حکمت آموزي ، تواضع ، ياد مرگ و امثال آن ، از او مي خواهد . در احياي وظيفه اجتماعي امر به معروف و نهي از منکر کوشا باشد و تنها به فکر خود نبوده دست ديگران را نيز بگيريد .

فصل اول:
کليات پژوهش

1-1- بيان مسأله
امنيت ملي در هر کشوري يکي از مهم ترين دغدغه هاي مسئولين و مردم به شمار مي آيد. در اين رابطه عوامل و متغيرهاي متعددي دخيل و موثر هستند که هر کدام در جايگاه خود بايد مورد بحث و بررسي قرار گيرند. درتحقيق حاضر نويسنده در مقام اثبات نقش وجايگاه امر به معروف و نهي از منکر به عنوان مهم ترين واجبات اجتماعي دين اسلام در ايجاد و برقراري امنيت اجتماعي مي باشد.بشر از آغاز زندگي اوليه خود به اين نتيجه رسيد که براي تامين نيازهاي اساسي خود احتياج به همراهي همنوعان خود دارد؛ بنابراين به تدريج گروه هاي مختلفي بين انسان ها به وجود آمد که رفته رفته گسترده تر شد و باعث پيچيده شدن روابط گرديد. اين پيچيدگي روابط بشر را بر آن داشت که براي هر موقعيتي حد ومرزي قرار دهد.مرزها و حدود مذکور به تقسيم کار بين گروه هاي انساني انجاميد و اجتماع بشري سازماندهي شد. بدين ترتيب مي توان يک گروه اجتماعي نظم يافته (سازماندهي شده) را «سازمان اجتماعي» نامگذاري کرد. اما لازمه حيات سازمان اجتماعي تعامل متقابل اعضاي آن است و براي پايداري و دوام اين تعامل، اعضاي سازمان اجتماعي بايد الگوهايي معين و شناخته شده داشته باشند.اسلام بر اساس تکليف اجتماعي- سياسي امر به معروف ونهي از منکر همه مسلمانان را ناظر بر اعمال هم قرار داده ،اين نظارت عمومي وهمگاني بدون در نظر گرفتن پست ومقام وموقعيت اجتماعي افراد مي باشد.پست ومقام اشخاص مانع اعمال امر به معروف ونهي از منکر نمي شود ودر صورت مشاهده وقوع منکر از يک مقام عالي سياسي ويا نظامي و… حتي يک چوپان نيز مي تواند يا بر او واجب است که عليه آن مقام اعتراض کند و او را وادار به ترک عمل کند.اين همان حکومت مردم بر مردم است که توسط امام ورهبر جامعه اسلامي هماهنگي يافته وهدايت مي شود. وجود چنين مساله اي در فرهنگ سياسي اسلام تاثير فوق العاده اي دارد وباعث مي شود که هيچ کس از کسي نترسد وتنها از عاقبت عمل خلاف خود هراس داشته باشد.(بحراني،ج5، ص431)
با بکار گرفتن امر به معروف ونهي از منکر در واقع جامعه به طور اتوماتيک وخودکار، فساد زدايي مي شود وزمينه رشد عناصر سالم را فراهم مي آورد.بنا براين واقعيت بايد گفت : امر به معروف ونهي از منکر نقش بسيار سازنده در سياست داخلي اسلام دارد وتنها عامل تنظيم روابط سياسي-اجتماعي مسلمانان با يکديگر مي باشد که برخي از فقها روي آن تاکيد فراوان داشته اند؛مانند شهيد اول و شهيد ثاني و نيز از فقهاي متاخر حضرت امام خميني (ره)در کتاب (تحرير الوسيله)به تشريح وتطبيق موارد ومصاديق آن پرداخته اند. نقش تنظيمي امر به معروف ونهي از منکر در سياست داخلي اسلام وامور داخلي مسلمانان به اين صورت مي باشد. که اولا روابط توده هاي مردم با يکديگر روي تکليف همگاني امر ونهي است،وآنان شرعا خود را موظف ومکلف مي دانند که در صورت مشاهده ارتکاب منکر وترک معروف از کسي، اورا ارشاد نمايندوامر به معروف ونهي از منکر کنند. اين مسئوليت ، چه در محيط خانواده وچه در محيط کسب وکار وچه در محيط بزرگ اجتماع تعطيل ناپذير مي باشد.(موسوي خميني ،ج 1، ص397)
دولت مي تواند به منظور برقرار ساختن رابطه اي منطقي متکي به امر به معروف ونهي از منکر با مردم ،موسسات ونهادهاي تبليغي ارشادي وحتي اجرايي ويژه اي رابنيان نهد. همچنان که مطبوعات ورسانه هاي همگاني مي توانند يکي از ابزارهاي خوب براي انجام برنامه ي امر به معروف ونهي از منکر متقابل در دست دولت وملت باشد،چرا که يکي از مهمترين اهداف تشکيل دولت در جامعه ي اسلامي ،عملي ساختن امر به معروف ونهي از منکر مي باشد.
وظيفه امر به معروف و نهي از منکر قبل از هر چيز يک برنامه الهي و از وظايف‌ پيامبران است که در کتاب ‌هاي آسماني مورد تأکيد قرار گرفته است.اگر کسي امر به معروف و نهي از منکر کند در حقيقت زير پوشش همين برنامه قرار گرفته و در اين راستا قدم برمي‌دارد .بهترين دليل بر اهميت اين دو وظيفه ي بزرگ،آنکه حفظ دين و جامعه با تمام‌ ابعادش بستگي به آن دارد.به عبارت ديگر انسان‌ها در پرتو اجراي اين دو وظيفه از پرتگاه سقوط نجات يافته و به سوي روح تکامل انساني پر مي‌گشايند.اين دو وظيفه ضامن اجراي ساير وظايف فردي و اجتماعي،فرهنگي و سياسي و عبادي‌ خواهد شد.در طول تاريخ اسلام آثار درخشاني که در پرتو اين دو فريضهء بزرگ‌ هدايت آمده بي‌شمار است. بي‌ترديد اجراي همين دو وظيفه بزرگ بود که باعث پيروزي انقلاب اسلامي به‌ رهبري امام خميني(ره)که خود منادي امر به معروف و نهي از منکر بود شد.اکنون‌ که در عصر درخشان انقلاب اسلامي هستيم،با امکانات بيشتر هم مي‌توانيم با ساختن جامعه‌اي نمونه،الگويي مناسب براي ساير جوامع اسلامي و حتي جوامع‌ غير اسلام

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع امر به معروف، کارشناسی ارشد، موسسات آموزش عالی، قصد استفاده Next Entries تحقیق رایگان با موضوع امر به معروف، طرح پژوهش، دانشگاه تهران، صاحب نظران