تحقیق رایگان با موضوع امر به معروف، نهج البلاغه، وجود خداوند، نفس اماره

دانلود پایان نامه ارشد

مفهومي است كه در برگيرنده مشرك نيز هست. بنابر اين ملحدان و منكران وجود خداوند متعال، مشركان، اهل كتاب(يهود و نصاري و…) و منكران احكام ضروري دين اسلام، كافر شمرده ميشوند.
قرآن كريم سيماي كافران را چنين ترسيم ميكند كه آنان: بدترين موجودات نزد خداوند و ملعون و دور از رحمت الهي هستند. آنان خير و سود مسلمانان را نخواسته و رنج و بدبختي آنان را ميخواهند، دوست دارند مسلمانان هم كافر باشند و ميخواهند آنان، به نظام و خلق و خوي و سنتهاي پيش از اسلام(جاهليت) برگردند. كافران در باره مسلمانان از هيچ شر و فسادي دريغ نميورزند.آنان براي تضعيف مسلمانان هر كاري بتوانند ميكنند: از اهانت و تحقير تا استهزاء و تمسخر باورها و مقدسات مسلمانان و توطئه و طراحي قتل رهبران الهي و تاثيرگذار در حفظ اسلام و مسلمانان.
بنابر اين كافران براي رسيدن به مقصود خويش، استراتژي تهاجم و شبيخون فرهنگي به باورها و ارزشهاي اسلامي و رواج فساد و منكرات را برگزيدهاند و بر مبناي آن، طراحي و برنامهريزي و تخصيص بودجههاي هنگفت انجام ميشود و توسط رسانههاي گروهي و تبليغاتي و شبكههاي فساد و عوامل نفوذي، مراحل عملياتي و اجرايي كردن آن را فراهم ميآورند.
در طول تاريخ و در عصر ما نيز، سه گروه مركزي از كافران و دو گروه پيراموني به شكل سازمان يافته، عليه مومنان فعال بوده و هستند؛ گروههاي مركزي عبارتند از: قدرتمندان و فرمانروايان – ثروتمندان – دانشمندان و گروههاي پيراموني شامل: نيروهاي اجرايي و عوامل نفوذي (منافقان و…) ميشوند. قدرت، ثروت و دانش كافران، مثلثي سه ضلعي است كه نقشهها و توطئهها را طراحي، برنامهها را توليد و عملياتي ميسازند.

3-1-3- منافقان
منافق به كسي گفته ميشود كه در دل به خداوند، معاد، رسالت پيامبر(ص) و احكام اسلام، اعتقاد ندارد، اما به ظاهر اسلام آورده و گاه ادعاي مسلماني او از ديگران بيشتر است. منافقان در راه و خط شيطان و در سمت و سوي اهداف كافران حركت ميكنند، محور و ملاك سياستهاي آنان شيطان است. امام علي(ع) در نهج البلاغه در باره اينان فرموده است:
« آنان (منافقان) شيطان را معيار (درستي و نادرستي كار) خود گرفتند و شيطان نيز آنان را دام (يا شريك) خود قرار داد و در سينههاي آنان تخم و جوجه نهاد!»( رازي ابوالفتوح، ج ۴، ص974)

3-1-4- نفس امّاره
نفس اماره انسان، او را به روي آوردن به گناهان و زشتيها امر ميكند و چون پي در پي و همواره اين كار را ميكند آن را امّاره (بسيار امر كننده) خواندهاند.
نكتهها
1- در قرآن از گروهي از گمراهان ياد ميشود كه در روز قيامت ميگويند: عامل گمراهي ما، بزرگان ما بودند ما بي چون و چرا از آنان پيروي كرديم، آنان نيز ما را به فساد و گناه (منكرات) كشاندند.
2- در روز قيامت، برخي ديگر از گمراهان ميگويند عامل گمراهي ما، دوستان ما بودند و با افسوس ميگويند، كاش با فلاني دوست نبوديم!
بنابراين دو گروه يا دسته نيز با كشاندن انسان به كارهاي زشت و ناپسند، او را به گمراهي و تباهي ميكشانند. اما موضوع دوست يابي از اهميت ويژه اي برخوردار است و روان شناسان و جامعه شناسان بر تأثيرگذار بودن دوست انسان، در نوع رفتاري كه از انسان بروز مي يابد، تأكيد دارند. آنان دوست ناباب را در پيدايش رفتار نابهنجار در انسان و گرايش به كج روي و انحراف از قوانين و مقررات و ارزش هاي جامعه، بسيار مؤثر مي دانند.

3-2- ويژگي آمران به معروف و ناهيان از منکر در فقه سياسي
براي آمران به معروف و ناهيان از منکر ويژگي هاي ذيل را مي توان برشمرد:
1. دلسوزي و مهرباني
«طبيب دوار بطبه قد احکم مراهمه» ( نهج البلاغه خطبه 108)
2. اخلاص در عمل:
آمر و ناهي بايد نيتش رضاي خداوند متعال باشد.
3. پرهيز از خود پسندي
امام خميني مي فرمايد: «سزاوار است آمر به معروف و ناهي از منکر خويشتن را منزه از گناه و عيب نداند و خود را برتر از کسي که گناهي را مرتکب شده است نپندارد…»(خميني روح الله،تحرير الوسيله ،جلد 1، ص 482)
4. صبوري و بردباري بودن
طبيعي است که انجام اين دو فريضه همراه با مشکلاتي خواهد بود، در بسياري از موارد با اهانت مخاطبين ممکن است مواجه شود؛ از اين رو است که بايد همواره از ويژگي بردباري برخوردار باشد. و خطاب « فاصبر علي ما يقولون» را همواره در نظر داشته باشد.
چنانکه حضرت لقمان به فرزندش خطاب مي کند: «يا بني اقم الصلوه و امربالمعروف و انه عن المنکر و اصبر علي ما اصابک ان ذلک من عزم الامور»( سوره لقمان، آيه 17)
اميرالمومنين (ع) مي فرمايد: «واصبر علي ما اصابک من المشقه والاذي في الامر بالمعروف والنهي عن المنکر»( بحار الانوار، ج6، ص 107)
5. عفو و گذشت و برخورد کريمانه
آمر به معروف و ناهي از منکر بايد آيه شريفه « والکاظمين الغيظ و العافين عن الناس»را در نظر بگيرد. »( سوره آل عمران، آيه 134)
6. پايبندي و عمل به احکام الهي
آمرين به معروف و ناهين از منکر در صورتي مي توانند در کار خويش موفق باشند که خود بيش از ديگران پايبند به احکام الهي و دستورات ديني باشند. «اتأمرون الناس بالبر و تنسون انفسکم» آيه کريمه است که همواره در گوش آنان بايد طنين انداز باشد.( بحار الانوار، ج6، ص 107)

3-3- شرايط آمر به معروف و ناهي از منکر در فقه سياسي
فقها بر اساس منابع ديني براي آمر به معروف و ناهي از منکر شرايط قايل شده اند که اهم آنها قرار ذيل است:
1. شناخت کافي نسبت به معروف و منکر
2. احتمال تأثير در صورتي که احتمال تأثير ندهد در واقع عمل لغوي خواهد بود.
3. فاعل بر کار خودش اصرار داشته باشد.
4. در امر به معروف و نهي از منکر مفسده ي بزرگتري در کار نباشد.( تحريرالوسيله، ج1، ص 263)

3-4- کارکردهاي امر به معروف و نهي ازمنکر از منظر فقه سياسي
امر به معروف و نهي از منکر که به معني نظارت همگاني و عمومي جامعه اسلامي نسبت به سرنوشت خويش است. مقتضي حديث شريف: «کلکم راع و کلکم مسئول عن رعيته» مردم مسلمان موظفند در امور کلي جامعه خويش دخالت کرده و سلامت جامعه را تضمين نمايند. و اين بدان معنا است که نظارت همگاني حد و مرزي ندارد.
مکتب اسلام فريضه امر به معروف و نهي از منکر را در سايه غايات و اهدافي مورد توجه قرار داده است که در نهايت جامعه را به سوي آن اهداف عاليه رهنمون گرديده و اين فرايند سلامت نظام و جامعه را به ارمغان مي آورد.
برخي از اموري که در روايات به عنوان غايات اين فريضه تلقي شده است به اختصار از اين قرارند:
از امام حسين نقل شده است: «انها اديت و اقيمت استقامت الفرائض کلها هينها و صعبها و ذلک ان الامربالمعروف و النهي عن المنکر دعاء الي الاسلام مع رد المظالم و مخالفه الظالم. و قيمه الفيء و الغنائم و اخذ الصدقات من مواقعها و وضعها و حقها».( وسايل الشيعه، ج11، ص 403)
و برپا شدن واجبات دعوت به اسلام، رد مظالم، مخالفت با ظلم، تقسيم فيء و غنائم، ستاندن صدقات و مصرف در جاي خود، مهم ترين آثار برشمرده شده است که در صفحه بعد به آن پرداخته مي شود:
1. برپا شدن واجبات
برپاشدن واجبات يکي از برجسته ترين پيامدهاي امر به معروف و نهي از منکر است. چنانکه امام صادق(ع) فرمود: «فريضه عظيمه بها تقام الفرائض». (وسايل الشيعه، ج11، ص 395)
2. دعوت به اسلام
قرآن مجيد در اين باره مي فرمايد: «يا ايها الذين آمنوا تجيبوا الله و للرسول اذا دعاکم بما يحييکم».( سوره آل عمران،آيه 24)
امر به معروف و نهي از منکر دعوت به اسلام است و يا اينکه يکي از آثار امر به معروف  و نهي از منکر دعوت به اسلام، احياء تبليغ الهي و تقويت بنيان اسلام است.
ظالم جمع مظلمه يعني آنچه به ستم از کسي گرفته شده باشد يا اينکه  ظلم و ستم در حق کسي انجام شده باشد در جامعه که فرهنگ امر به معروف حاکم باشد چنين مظالمي پديد نخواهد آمد.
ستم بر چند گونه قابل تصور است؛ الظلم ثلاثه:
1) : «الظلم بين الانسان و بين الله و اعظم و الکفر و الشرک و النفاق و لذلک قال الله ان الشرک لظلم عظيم»(قرآن کريم ، سوره لقمان،آيه 13)
2) : «ظلم بينه و بين الناس و اياه قصد بقوله فجزاء سيئه سيئه مثلها فمن عفا و اصلح فاخبره علي الله انه لا يحب الظالمين»( سوره شوري،آيه 40)
3) : «ظلم بينه و بين نفسه فمنهم ظالم لنفسه» (سوره فاطر،آيه 48)
حضرت علي (ع) در نهج البلاغه مي فرمايند: «الا وان الظلم ثلاثه فظلم لا يغفر و ظلم لا يترک و ظلم مغفور لا يطلب، فاماالظلم الذي لا يغفر فالشرک بالله قال الله تعالي» «ان الله لا يغفر ان يشرک به».( سوره نساء،آيه 48)
«و اما الظلم الذين يغفر فظلم العبد نفسه عند بعض الهنات و اما الظلم الذين لا يترک فظلم العباد بعضهم بعضا».( نهج البلاغه، خطبه 176)
آگاه باشيد که ستم بر سه گونه است :
• ظلمي که قابل بخشش نيست
• ظلمي که بلا تکليف گذارده نخواهد شد
• ظلمي که بخشيده مي شود.
اما ظلمي که بخشيده نمي شود شرک به خداوند است اما ظلمي که قابل بخشش است ظلم انسان نسبت به خودش هست اما ظلمي که بلا تکليف نخواهد ماند، ظلم نسبت به ديگران است، در هر صورت امر به معروف و نهي از منکر مخالفت با ظالمان است در شکل هاي مختلف.امر به معروف و نهي از منکر مانع قويي است نسبت به ظلم ظالمان مخصوصا در عمل نيز اين فريضه بزرگ الهي به کار گرفته مي شود که فرمود: «کونا للظالم خصما و للمظلوم عونا».( نهج البلاغه، نامه 47)
فراهم شدن زمينه براي اجراي قوانين و اقامه حدود:
امام علي(ع) مي فرمايند:«قوام الشريعه الامر بالمعروف و النهي عن المنکر و اقامه الحدود».( نهج البلاغه، نامه 47) استواري شريعت به امر به معروف و نهي از منکر و برپا داشتن حدود است.
برقراري امنيت و ايمن سازي راه ها و نهايتا کشور و جامعه
امام باقر(ع) چنين مي فرمايد:
«فريضه عظيمه بها تقام الفرائض و تأمن المذاهب» ( وسايل الشيعه، ج 11، ص 395).
فريضه بزرگي است که به وسيله آن واجبات اقامه مي گردد و راه ها امن مي گردد.
3. فراهم شدن زمينه تشکيل حکومت اسلامي:
با انجام امر به معروف و نهي از منکر، زمينه حکومت صالحان پديد مي آيد. چنانکه با نبود امر به معروف و نهي از منکر زمينه حکومت اشرار فراهم مي گردد.
چنانکه علي (ع) مي فرمايد:
«لا تترکوا الامر بالمعروف و النهي عن المنکر فليولي عليکم شرارکم ثم تدعون فلا تستجاب لکم».( نهج البلاغه فيض ، 978)
امام باقر(ع) مي فرمايد:
«امر به معروف و نهي از منکر را ترک نکنيد، زيرا در اين صورت افراد بد بر شما حکومت مي يابند.»
اصلاح امور اقتصادي و حلال شدن در آمدها و مشروعيت مشاغل:
امام باقر(ع) در ضمن حديثي که اشاره شد مي فرمايد:
«ان الامر بالمعروف و النهي عن المنکر سبيل الانبياء و منهاج الصلحاء، فريضه عظيمه بها تقام الفرايض و تحل المکاسب» امر به معروف و نهي از منکر راه پيامبران و طريق انسان هاي صالح و فريضه بزرگي است که به واسطه آن واجبات اقامه گرديده … و درآمدها حلال مي گردد( کافي، ج5، ص 55).
4. آباداني و اصلاح امور عمراني
امام باقر(ع) مي فرمايد: «… و تعمرالارض…  و يستقيم الامر» ( کافي، ج5، ص 56).
با امر به معروف و نهي از منکر، آباداني پديد مي آيد و کارها به سامان مي رسد.
فاطمه زهرا(س) مي فرمايد: «فرض الله الامر بالمعروف مصلحه للعامه» ( بحار الانوار، ج6، ص 107). خداوند امر به معروف را براي اصلاح امور مردم قرار داده است.
5. خير دنيا و آخرت
حضرت علي علي (ع) مي فرمايد : «ثلاث خصال من کن فيه سلمت له الدنيا و الآخره من الامر بالمعروف و اتمر به و نهي عن المنکر و انتهي عنه و حافظ علي حدود الله». (امالي شيخ مفيد، ص 130)
هرکس سه خصلت را داشته باشد دنيا و آخرت سالم او سودمند خواهد بود:
الف) کسي که امر به معروف کند و خودش نيز بدان گردن نهد.
ب) کسي که نهي از منکر کند و خود نيز بدان روي نياورد.
ج) کسي که حدود الهي را محافظت و پاسداري نمايد.
6. خواري دشمنان
حضرت علي علي(ع) مي فرمايد : «الجهاد علي اربع شعب علي الامر بالمعروف و النهي عن المنکر و الصدق في المواطن و شنآن الفاسقين».
جهاد بر چهار شعبه است:
• به کار نيک وادار نمودن،
• از کار

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع امر به معروف، نفس اماره Next Entries تحقیق رایگان با موضوع امر به معروف، نهج البلاغه