تحقیق رایگان با موضوع امر به معروف، استفاده از زور، نماز جمعه، آرمان شهر

دانلود پایان نامه ارشد

نمايد. اين روش نيز در مخاطب، آثار تربيتي مثبتي بر جاي مينهد و او را نسبت به خطاها و اشتباهات خود، آگاه ميسازد
گاهي، مخاطب يا مخاطبان، كه معروف را ترك كردهاند و يا به منكر روي آوردهاند. نه امر و نهي زباني را پذيرا هستند و نه با توسعه روابط، به راه ميآيند و نه از محدودسازي ارتباط هراسي به خود ميدهند! در اين صورت، اگر مسأله خانوادهاي است، در درون خانه و اگر اجتماعي است، در جامعه بايد با آن فرد يا افراد، روابط خود را قطع نمايند و به تعبيري ديگر، آنان را از بركت و نعمت نشست و برخاست و معاشرت و گفت و گو محروم سازند، تا به خود آيند و از خطاي خود دست بردارند. «دور كن هم خويش و هم بيگانه را»
نكته: اگر مسلمانان، نسبت به ارزشهاي الهي و انسانساز، احساس مسئوليت كنند، افراد بي بند و بار در اقليت قرار خواهند گرفت و با روشهايي كه گفته شد، ميتوان به اصلاح آنان اقدام كرد.

2-6-قلمرو امر به معروف و نهي از منکر
امر به معروف و نهي از منكر، رمز پايداري و برپايي دستورات الهي و شور و نشاط جامعه اسلامي است. با امر به معروف و نهي از منكر بي تفاوتي از ميان مردم مسلمان برداشته ميشود و همه افراد در برابر يكديگر مسئول شناخته ميشوند.
قلمروها(حوزه هاي)سه گانه امر به معروف :
حق الله :
حق الله ، ماوردي مثال مي زند که جمعيتي به صورت گروهي نماز جمعه را ترک کرده باشند، در اين صورت است که محتسب بر پا داشتن آن فرمان مي دهد و بر فرو گذار کردنش کيفر دهد ( صابري، 1383، ص 484).
حق الناس:
امر به معروف در حق الناس دو گونه است:
1) حقوق عمومي مردم
2) حقوق اختصاصي افراد
حقوق عمومي از قبيل اينکه آب شرب يک آبادي باز ايستد و برج و باروي آنجا خراب شود. يا اينکه در راه ماندگان در يک آبادي در آيند و مردم از کمک به آن ها خود داري کنند، در اين موارد اگر در بيت المال پولي وجود داشته باشد، در قدم اول بايد از بيت المال صرف چنين مواردي شود، اما اگر در بيت المال چيزي موجود نباشد، اين امر متوجه ثروت مندان آبادي است.
حقوق مشترک:
امر به معروف و نهي از منکر در آنچه حق الله و حق الناس را در بر مي گيرد. از اين قبيل است که اولياء زنان بي همسر را (در صورتي که خود زنان متقاضي باشند) به همسر دادن آنان به همتاي شان الزام مي کند. يا زنان را صورت جدايي از همسر به حفظ دوران عده ملزم مي سازد و در صورت عدم رعايت عده از سوي زنان، آنان را تأديب مي کند.

اقسام(شعبه هاي)نهي از منکر:
1) حق الله
2) حق الناس
3) مشترک.
حق الله چند نوع است:
1) آنچه مربوط به معاملات است.
2) آنچه مربوط به عبادات است.
3) آنچه مربوط به همنوعان است.
منکرهاي عبادات از قبيل اينکه کسي بخواهد بدعتي را در دين مرتکب شود و عبادتي بر خلاف آنچه در شرع آمده است انجام بدهد، يا در اوصاف آن تغيير ايجاد کند، در اين صورت ها است که محتسب حق دارد با اين منکر مخالفت کند و در صورت لجاجت افراد او را کيفر دهد. اما حق ندارد کسي را در ماه رمضان به صرف اينکه روزه خود را افطار کرده است کيفر دهد. زيرا شايد مريض و يا مسافر باشد.
نهي از ممنوعات:
آنچه که مربوط به ممنوعات است عبارت از اين است که مردم را از آنچه که جاي شک و ترديد است و کناه اتهام دارد، باز دارد.
پيامبر خدا(ص) فرموده است:
«دع ما يربيک الي ما لا يربيک»(ابن خزيمه، ج1، ص 116) آنچه را به ترديدت مي افکند به سوي آنچه فورا به ترديد نيفکند واگذار. البته بازداشتن شخص درچنين وضعيتي بايد بر پايه نشانه ها باشد.
البته اينها ممنوعاتي بود که آشکارا انجام مي شود. اما آن دسته از ممنوعاتي که پنهاني انجام مي شود. محتسب نه حق دارد در باره آن تجسس کند ونه حق دارد از بيم اينکه آنها را پنهاني انجام دهد پرده ها را بدرد.
پيامبر اکرم(ص) در اين باره مي فرمايد: « من اتي من هذه القاذورات فلستشهد بستر الله فانه من يبد لها صفحته نقم حد الله تعالي عليه » , هرکه چيزي  از اين آلودگي ها را انجام دهد به همان که خدايش پوشيده داشته است پوشيده بدارد، چه اينکه هرکس چهره از آن بدکاري هاي خويش برايمان آشکار سازد، حد خداي تعالي را بر او جاري مي کنيم.( الموطأ ، ج 10 ص 487)

2-7- مراتب امر به معروف و نهي از منکر
براي امر به معروف و نهي از منکر، مراتبي است که اگر با عمل به مرتبه پايين‌تر، مقصود حاصل شود؛ عمل به مرتبهٔ بعدي جايز نيست و آن مراتب چنين است:
1) با معصيت کار طوري عمل شود که بفهمد به سبب انجام آن گناه با او اينگونه عمل مي‌شود مثل اينکه از او روبرگرداند يا با چهره عبوس با او برخورد کند، يا با او رفت و آمد نکند.
2) امر و نهي با زبان؛ يعني به کسي که واجبي را ترک کرده دستور دهد که واجب را به جا آورد و به گناهکار دستور دهد که گناه را ترک کند.
3) استفاده از زور، براي جلوگيري از منکر و برپايي واجب؛ يعني زدن گناهکار (بنابر فتواي آيت الله خامنه‌اي مواردي كه امر به معروف و نهي از منكر متوقف بر چيزي بيشتر از امر و نهي زباني باشد، اگر در سرزميني باشد كه داراي نظام و حكومت اسلامي است و به اين فريضه اسلامي اهميت داده مي‏شود، احتياج به اذن حاكم و مسئولين ذيربط و پليس محلي و دادگاههاي صالح دارد. (خامنه اي ، 1383، ص 232)

2-8- احکام امر به معروف و نهي از منکر
1. فراگيري شرايط امر به معروف و نهي از منکر و موارد آن واجب است، تا انسان در امر و نهي مرتکب خلاف نشود.
2. اگر بداند يا احتمال دهد که امر ونهي‌اش با تکرار موثر است، واجب است تکرار کند.
3. اگر بداند يا احتمال دهد، که نهي او در حضور جمع موثر است نه تنهايي، اگر انجام دهنده، آن عمل را بطور آشکار انجام مي‌دهد جايز بلکه واجب است او را در جمع نهي کند و اگر چنين نيست بنا بر احتياط واجب جايز نيست(جوادي آملي سيد محمد حين، 1385)

2-9- مراحل امر به معروف و نهي از منكر
2-9-1- فردي
در اين مرحله، هر كس با رعايت‏شرايطي همراه با حسن نيت و به تنهايي ناظر اعمال برادران و خواهران مسلمان خويش است(صافي گلپايگاني لطف الله ،1375 ،چاپ دوم)

2-9-2- جمعي
در اين مرحله امت‏به طور دسته جمعي براي از بين بردن نابساماني‏هايي كه باعث آلودگي اجتماع مي‏شود، قيام مي‏كنند; بديهي است كه در انجام اين دو فريضه مهم، ابتدا بايد خدا را در نظر داشت و از افراط و تفريط دوري كرد، سپس با حسن نيت و شيوه‏اي متين، با رافت و مهرباني، به صلاح و خير رهنمون كرد و دل‏ها را با يك‏ديگر نزديك نمود
بي‏گمان انسان از ا بتداي آفرينش همواره به دنبال مدينه‏اي فاضله بوده، راه‏هاي ناشناخته و دشوار را آزموده و براي رسيدن به آرمان شهر دست‏به تلاش‏هايي زده است كه زاييده نيازهاي فطري اوست. در نظام‏هاي سياسي جهان، عده‏اي خاص مامور اجراي قوانين بوده و بر چگونگي اجراي آن نظارت داشته‏اند و دارند، اما در نظام سياسي اسلام، علاوه بر برگزيدگان جامعه و نظارت آنان، هر فرد مسلماني وظيفه دارد به انجام قوانين اسلامي پاي‏بندي نشان داده و نسبت‏به تمام طبقات جامعه، احساس مسئوليت داشته باشد (نراقي ملا احمد ،1354، ص 394 – 395).

2-10- اقسام امر به معروف و نهي از منکر
منظور شارع از امر به معروف و نهي از منکر و اقسام آن: امر به معروف که در نزد همه فقها به عنوان واجب تلقي شده و شبهه اي در وجوب آن نيست، فقط در احکامي است که واجب باشد و مستحب شامل امر به معروف وجوبي نمي شود، گرچه درقالب معروف اصطلاحي قرار مي گيرد. هم چنانکه نهي از منکر وجوبي، فقط در احکامي تصور مي شود که حرام باشد و در مکروه، آن نهي از منکر اصطلاحي فقهي منظور نظر نيست. گرچه در احکام دين به تمام واجبات و مستحبات معروف، و به تمام محرمات و مکروهات، منکر اطلاق شده است، اما دراحکام مستحبي و مکروه امر به معروف و نهي از منکر مستحب است نه واجب(نوري همداني،1354)

2-11-شرايط وجوب امر به معروف و نهي ازمنکر
همان طور که در واجب بودن «امر به معروف و نهي از منکر» و ضرورت آن هيچ گونه ترديدي وجود ندارد و آيات شريفه قرآن، روايات اهل بيت (ع) و اقتضاي دليل عقلي، وجوب آن را به اثبات مي رساند، در عين حال، انجام اين فريضه، شرائط خاص خود را طلب مي کند که فقها، براي وجوب آن، شرايط متعددي را ذکر کرده اند. (موسوي خميني، ج ۱، ص ۴۷۹ – ۴۸۱)

2-11-1- شناخت معروف
اولين شرط از شرائط وجوب امر به معروف و نهي از منکر، شناخت معروف و منکر است. کسى که شناختى از معروف و منکر ندارد، چگونه مى‏تواند ديگرى را به آن هدايت کند و يا از آن باز دارد؟ بيش‏تر مشکلات نيز ناشى از جهل به معنا و مصداق معروف و منکر است و چه بسا بر اثر ناآشنايى با مصاديق اين‏ دو، کسانى امر به منکر و نهى از معروف کرده‏اند و خود را برحق پنداشته‏ اند. از اين‏ رو بيش‏تر فقيهان تصريح مى‏کنند که آمر به معروف بايد خود معروف را بشناسد، تا آن که امر به منکر و نهى از معروف نکند،تا از اشتباه در انکار، ايمن ماند.
از اين ‏رو شايد نيازى به ذکر اين شرط نباشد؛ چرا که امر به معروف؛ يعنى امر به معروف نه چيز ديگر، و نهى از منکر، يعنى نهى از منکر و بس. با اين همه در فرهنگ دينى اسلام، بر اين شرط تأکيد فراوانى شده است که در اين جا مختصرا به آن پرداخته مي شود. (شهيد اول، ج ‏۲، ص  ۴۱5- ۴۱4)
ليکن از اين نکته بديهى، امام على (‏ع) از رسول ‏خدا (ص) نقل مى‏کند که ايشان فرمود: تنها کسى امر به معروف و نهى از منکر مى‏کند که اين سه صفت در او باشد: «بداند ‏چه امر مى‏کند، دانا باشد و از آن ‏چه نهى مى‏کند، آگاه باشد و از حدود (احکام و قوانين) الهي مراقبت و پاسداري نمايد …»
بسيارى غفلت کرده‏اند؛ تا آن ‏جا که امام از کسانى که منکر را معروف، و معروف را منکر مى‏پندارند، گله مى‏کند و از آنان به خدا پناه مى‏برد. اين‏گونه افراد، به سبب آن‏که در مسائل دينى خويش، سنت پيامبر (ص) را کنار گذاشته و از پيروى او شانه خالي کرده اند، در تاريکى ‏هاى شبهات گام مى‏زنند و هر چه را بشناسند، معروف، و آنچه را نشناسند، منکر مى‏پندارند و در حقيقت خود را معيار معروف و منکر قرار مى‏دهند.
حضرت علي (ع) مي فرمايد: «جهل به معروف و منکر، نتيجه آن است که هر کس خود را پيشواى خويش دانسته است و بدين ‏ترتيب در اين زمينه به اجتهاد خود متکى است»
از ديدگاه امام (ع)، شناختن معروف و منکر از ضروريات اجراى اين فريضه است. اما مشکل اصلى آن است که غالبا شناخت نادرستى از اين‏ دو مفهوم ايجاد مي شود و گاه منکر، معروف و معروف، منکر ‏پنداشته مي شود. اين واژگونى در نظام ارزشى معروف و منکر، زاده آن است که افراد به جاى آن‏که پيرو پيامبر (ص)،  قرآن و دنباله ‏رو جانشينان ايشان باشند، خود را مقياس معروف و منکر مى ‏پندارند و براساس دريافت ‏ها و پنداشت‏ هاى خويش عمل مى‏کنند. اين تلقى معکوس و غلط، گاه چندان پابرجا مى‏شود، که حتى ممکن است نزدشان معروف از منکرى ناشناخته ‏تر باشد. ( نهج‏البلاغه، خطبه، ۸۸)
اين پيامد، فراورده خودمحورى و خودمدارى افراد و جامعه است و هنگامى پديدار مى‏شود که جز آنچه را خود به رسميت مى‏شناسند و جز دانسته‏هاى خود را، دانش نمى‏دانند .
امام خميني در اين باره مي فرمايد: «آنچه را خود نپذيرد، علم به‏حساب نيارد و جز شيوه خود، شيوه ديگرى را به رسميت نشناسد».حاصل اين نوع نگرش، انحطاط علمى و اخلاقى جامعه و بسته بودن آن بر روى هر نوع انديشه مبتنى بر سنت نبوى و مسلک علوى است.از اين مسئله به نکته ديگرى مى‏رسيم که فقيهان بر آن بسيار ـ و به‏جا ـ تأکيد کرده‏اند و آن اين‏که امر به معروف و نهى از منکر، بايد در امور مسلم و قطعى دينى باشد، نه در امور اجتهادى؛ براى مثال اگر مجتهدى روزه گرفتن را در سفر مجاز دانسته باشد و مکلفى به تقليد از او در سفر خود روزه بگيرد، ديگرى نمى‏تواند اين کار را منکر دانسته، او را نهى کند. بسيارى از بدفهمى‏ها و برداشت‏هاى ناصواب نتيجه بى‏توجهى به اين نکته ظريف است. هيچ‏کس نبايد و نمى‏تواند، خود را ملاک و مقياس معروف و منکر بپندارد و جز در امور قطعى و مسلم، همواره بايد احتمال دهد که آنچه را منکر مى‏پندارد، معروف باشد؛ همان‏گونه که عکس آن

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع امر به معروف، امام صادق Next Entries تحقیق رایگان با موضوع امر به معروف، نفس اماره