تحقیق رایگان با موضوع آموزش و پرورش، پردازش اطلاعات، برنامه درسی، مفهوم وجود

دانلود پایان نامه ارشد

تربيت اسلامي و شامل سه دسته است. هدف غايي تربيت اسلامي قرب الهي است و اهداف واسطه اي، به دو دسته تقسيم مي شوند: فردي و اجتماعي. در نهايت هدف جزئي آن، حفظ سلامت، قدرت و نشاط براي زندگي و فراهم آوردن زمينه معاش در زندگي كنوني و حيات اخروي است. فارابي نيز به عنوان فيلسوف مسلمان ابعاد وجودي انسان را شامل جسم و روح مي داند. بنابراين هم به تربيت جسم توجه دارد و هم به تربيت روح. لكن آنچه مهم است اصالتي است كه فارابي به بعد روحي مي دهد و جسم را در خدمت روح مي داند. اهميت هدف جسماني تعليم وتربيت براي فارابي تا آنجاست كه او يكي از مهم ترين ويژگي رئيس مدينه فاضله را برخورداري از بدن سالم مي داند. براي فارابي تربيت بدني داراي دو بخش است: يكي بازي وديگري آموزش نظامي. براي او انواع مختلف بازي، هدف‌هاي متفاوتي دارند. بازي به خودي خود هدف نيست، بلكه ارزش آن در رابطه با هدفي است كه مورد نظر باشد. هدف بازي، بازسازي است و به نوبه خود براي افزايش انرژي فرد براي فعاليتي جدي تر طراحي مي شود، همچنين بازي بايد خلاقيت كودك را تحريك كند. فارابي سطح با اهميت تر تربيت بدني در نظام تربيتي خود را به آمادگي بدني براي دفاع از كشور اختصاص مي دهد. تا جايي كه در همه نظام هاي سياسي خويش يكي از شرايط اساسي رئيس مدينه خود را برخورداري از قدرت بدني لازم براي جنگيدن و فرماندهي جنگجويان مي داند (ميرزا محمدي،1381).
رمضاني نژاد(1386) معتقد است؛ اساس اختلاف ديدگاه‌هاي تربيتي به جهان بيني و به ويژه، تفسير آنها از انسان برمي گردد. فراگير و يادگيرنده نيز به منزله يك انسان از كودكي تا بزرگسالي در برنامه هاي آموزشي و ورزشي شركت مي كند. بنابراين، فلسفه تربيتي حاكم بر جامعه و به ويژه، ديدگاه تربيتي سياست گذاران، برنامه ريزان، مديران، معلمان و مربيان تربيت بدني و ورزش بر فرايند وپيامد برنامه هاي ورزشي تأثير مي گذارد. همچنين خاطر نشان مي كند كه هيچ يك از ديدگاه هاي تربيتي كامل نيست. به عنوان مثال در ايدآليسم، به واقيعت خارجي توجه نشده و در برنامه هاي آموزشي، رشد رواني و عاطفي اهميت بسيار زيادي دارد اما به حيطه رواني – حركتي توجه كمتري شده است. در رئاليسم نيز كه خود را در قوانين علمي، طبيعي و اجتماعي محدود كرده است، تربيت بدني براي دستيابي به نتايج فيزيولوژيك و به ويژه، سلامتي اهميت زيادي دارد. در طبيعت گرايي نيز نيازهاي زيستي و طبيعي انسان مورد توجه قرار گرفته و در برنامه ريزي به استفاده از شرايط، روش ها و فعاليت هاي طبيعي توجه شده اما روشن است كه طبيعت و سرشت آدمي صرفا مجموعه اي از نيازهاي زيستي و مادي نيست و محدود كردن فرد به منزله جزئي از طبيعت مادي و عدم اتصال او با ارزش هاي فرا طبيعي ممكن است تعليم وتربيت را به سمت پرورش حيواني طبيعي، قوي، سازگار با محيط وآزاد سوق دهد واين قضيه يعني كامل نبودن ديدگاه ها، در مورد ساير ديدگاه هاي تربيتي نيز صدق مي كند.
2-5-2- مباني روانشناختي 35
جوادي پور(1385) معتقد است يكي از منابع اصلي تدوين برنامه درسي در آموزش و پرورش يادگيرنده است. برنامه درسي با هدف ايجاد بستري مناسب براي تغيير در فراگيران تدوين مي‌گردد، لذا داشتن اطلاعات لازم، درباره ويژگي هاي رشد جسماني، ذهني، عاطفي ،اجتماعي، علايق و نيازهاي فراگيران ضرورت دارد. هچنين اطلاعات لازم در زمينه ماهيت يادگيري و بررسي عوامل و شرايط آن از جمله ضرورياتي است كه در تدوين برنامه هاي درسي كمك شاياني مي كند.
2-5-2-1- يادگيرنده
يادگيرنده، محور برنامه هاي درسي را تشكيل مي دهد. بديهي است چنانچه تصور دقيق و مناسبي از ويژگي هاي مشخصات فراگيران در اختيار نباشد اهداف و مقاصد برنامه درسي به نتيجه نمي‌رسد(همان منبع). كديور (1379) معتقداست يافته هاي ناشي از مطالعه و پژوهش در ابعاد رشد فراگير به ويژه رشد شناختي در بخش هاي مختلف برنامه درسي كاربرد فراواني دارد. يكي از مهم‌ترين نظريه هاي روان شناسي كه در زمينه رشد شناختي روي برنامه درسي اثر گذاشت، نظريه رشد شناختي پياژه36 است. آراء و عقايد او در شناخت رشد ذهني وفهم ساختار شناختي و مراحل آن روي اهداف، محتواي برنامه ها و روش‌هاي مناسب آموزش تاثيرگذاشت وباعث شد كه برنامه‌ريزان براساس نظريه او و مفاهيم آن برنامه هاي درسي را تغيير و بازسازي نمايند. تحقيق و مطالعه پياژه در زمينه رشد شناختي و چگونگي شكل گيري تفكر در كودكان بيش از هر چيزي مربيان تعليم وتربيت را به انطباق برنامه هاي درسي با خصوصيات و ويژگي هاي رشد ذهني كودكان وادار نمود.
علاوه بر رشد شناختي، رشد اخلاقي و اجتماعي كهلبرگ ورشد شناختي- اجتماعي بندورا نيز مورد مطالعه قرار گرفت. ارزش آموزش تربيت بدني را مي توان در بالا بردن نگرش ها، استدلال‌ها و رفتارهاي اجتماع پسند دانست. اهدافي نظير بازي منصانه و احترام به قوانين در بين دانش آموزان در تربيت بدني از اهميت ويژه اي برخوردارند. مطابق با نظريه يادگيري اجتماعي، سرمشق دهي و تقويت اجتماعي باعث رشد اخلاقي مي شوند. به علاوه بندورا معتقد است آنچه بين شناخت و عمل وساطت مي كند، نيروهاي اخلاقي هستند. نيروي اخلاقي شامل سازوكارهاي خود تنظيمي است وقتي اين سازوكارها با تأئيد رسمي جامعه، تقويت ها و الگو پذيري تركيب شوند، باعث رشد رفتارهاي جامعه پسند مي شود. براساس نظريه يادگيري اجتماعي و نظريه رشد ساختاري اين‌طور ادعا مي شود كه تربيت بدني مي تواند تأثير مثبتي برپيامد هاي اخلاقي- اجتماعي دانش آموزان بگذارد. اين پيامد ها، استدلال در رفتار جامعه پسندانه و بازي منصفانه را شامل مي گردد (آيوويل و همكاران، 1384).
2-5-2-2- يادگيري
علي رغم مطالعات گسترده روان شناسي حول موضوع يادگيري هنوز اجماع نهايي درباره اين مفهوم وجود ندارد و علت آن را مي توان نگاه متفاوت مكاتب روان شناسي درباره آن دانست (جوادي پور1385). از يا دگير ي تعاريف مختلفي به عمل آمده كه جامع ترين تعريف در يادگيري تعريفي است كه كيمبل37 بيان مي كند« يادگيري به فرايند ايجاد تغيير نسبتا پايدار در رفتار يا توان رفتاري كه حاصل تجربه است گفته مي شود و نمي توان آن را به حالتهاي موقتي بدن مانند آنچه براثر بيماري، خستگي، يا داروها پديد مي آيد نسبت داد» (سيف، 1380).
مازرو38 نيز يادگيري را به تغييراتي اطلاق مي دهد كه براثر تجربه به‌دست مي آيد(كديور به نقل از جوادي پور، 1385). سيف (1378) معتقد است نگاه متفاوت به ماهيت يادگيري سبب پيدايش نظريه هاي متعددي در روان شناسي شده است. در نظريه هاي اوليه روان شناسي صرفا يادگيري را ارتباط بين محرك وپاسخ تعريف نموده اند.
جوادي پور (1385) اظهار مي كند نظريه هاي يادگيري در تدوين برنامه هاي درسي مد نظر قرار گرفته اند عبارتند از: 1- نظريه پيوند گرائي39 2- نظريه رفتار گرائي40 3- نظريه شناختي گشتالت41 4- نظريه شناختي پياژه 425- نظريه يادگيري اجتماعي 6- نظريه شناختي پردازش اطلاعات 7- نظريه انسان گرائي43. در اين ميان نظريه گشتالت، نظريه پياژه و نظريه يادگيري اجتماعي در باب تربيت بدني بيش ترين كاربرد را داشته اند.رمضاني نژاد (1386) ماهيت انسان وارتباط آن با تربيت بدني را از دو ديدگاه روان شناختي دوگانه نگري(دوئاليسم)44 وكل نگري(هاليسم) 45 بررسي كرده است. در ديدگاه اول بدن و ذهن به عنوان دو جزء مستقل و جداي از هم در چهار گرايش موضوعي، ارزشي، رفتاري وكلامي طبقه بندي شده است. دوگانه نگري با برداشت و تفسير عمودي از انسان، ذهن و فعاليت فكري يا شناختي را برتر و بالاتر از بدن و فعاليت حركتي تلقي مي كند وبدن يا فعاليت حركتي – جسماني را در مراتب پايين تر قرار مي دهد. اماديدگاه دوم تعامل ذهن و بدن را برجسته مي كند و ماهيت انسان را به منزله يك كل در نظر مي گيرد. براساس اين برداشت، هر عمل حركتي يا غير حركتي كه با درجات بالايي از بينش، مهارت رواني و هماهنگي، در سطحي عالي اجرا شود از اهميت و ارزش بسيار زيادي برخوردار است. با توجه به اين مفهوم جايگاه و ارزش تربيت بدني در جامعه و آموزش و پرورش تعيين مي شود. براساس اين برداشت مشخص مي شود دست اندركاران تعليم وتربيت چگونه به بدن و ذهن مي نگرند. اگر بدن و ذهن به هم وابسته باشند، پس تربيت بدني شانه به شانه علوم و هنر اهميت پيدا خواهد كرد و مهم تلقي خواهد شد و برعكس.
2-5-3- مباني جامعه شناختي46
در تحليل ماهيت اجتماعي ورزش از دو نظريه عمومي در جامه شناسي به نام كاركرد گرايي و تضاد (دهه 1970ميلادي ) ونظريه هاي اقتصادي وتعاملي استفاده شده است(آذرباني وكلانتري، 1385) . از آنجا كه تربيت بدني و ورزش به منزله پديده اجتماعي با اكثر پديده هاي جامعه بشري مانند نژاد، مذهب، فرهنگ، سياست، اقتصاد، تاريخ و غيره در تعامل است، بنابراين نمي توان ماهيت اجتماعي ورزش رابا اتكاء بر يك يا دو نظريه كاملا روشن ساخت.
2-5-3-1- نظريه كاركردگرايي
بنا براظهارات رمضاني نژاد (1386) پيش فرض اين نظريه، جامعه را يك مجموعه سازمان يافته از بخش ها و حوزه هاي كاملا وابسته به هم مي داند كه فرايند ها و ارزش هاي در جامعه بين آنها وفاق ايجاد مي كند. بنابراين طبق اين نظريه نظام اجتماعي براي عملكرد موثر بايد چهار ويژگي ساختاري داشته باشد:
1- در نظام اجتماعي، بايد روش هايي براي تعميم ارزش ها و قواعد اساسي وجود داشته باشد.
2- در اين نظام، بايد ساز وكارهايي اجتماعي براي گرد آوردن مردم در كنار هم و تثبيت روابط اجتماعي منسجم و يكپارچه وجود داشته باشد.
3- بايد روش هايي براي آموزش اهداف مهم اجتماعي و نيل به آنها وجود داشته باشد.
4- نظام اجتماعي بايد ساز وكارهايي براي پاسخگويي به تغييرات محيطي و اجتماعي اي كه در بيرون نظام رخ مي دهدداشته باشد و در عين حال نظم و انتظام دروني را داخل نظام حفظ كنند. بنا براين نظريه، ماهيت ورزش براساس كاركردش در برآوردن اين چهار ويژگي يا نياز تبيين مي شود. اين چهار نياز اساسي نيز به وسيله مشاركت در رشد شخصيت خوب و بهنجار، ايجاد انسجام اجتماعي در گروه‌هاي مختلف، ايجاد انگيزه پيشرفت و همچنين مشاركت و توسعه توانايي هاي مورد نياز براي دفاع جامعه در برابر تهديد هاي خارجي مفيد واقع مي شود.
2-5-3-2- نظريه تضاد
در اين نظريه به مسائل اجتماعي، تغييرات نابرابري ها توجه شده است براساس اين نظريه، جامعه يك نظام متشكل از بخش‌هاي كاملا وابسته به هم نيست كه با ارزش‌هاي عمومي و وفاق در كنار هم جمع شده باشند (مانند كاركردگرايي) بلكه مجموعه‌هايي از روابط و مناسبات هميشه در حال تغيير است كه با منافع اقتصادي متفاوت مشخص مي شود. بنابراين براساس اين نظريه تربيت بدني وسيله اي است كه ثروتمندان از آن در جهت پيشبرد اهداف خود استفاده مي كنند. در نتيجه ورزش و تربيت بدني منعكس كننده و تداوم بخش توزيع نابرابر قدرت و منافع اقتصادي است و نتايج منفي نيز در بردارد. در نظريه تضاد، تربيت بدني يك افيون است، با اين نظريه نمي توان احساس خوبي نسبت به تربيت بدني داشت زيرا داراي نگرشي منفي است (همان منبع).
2-6- عناصر برنامه درسی
از نظر آيزنر(2002)، برنامه‌درسي داراي ابعاد47 مختلفي است. البته از نظر او ترتيب اين ابعاد تا حدود زيادي اختياري است و لازم نيست كه همه برنامه ريزان درسي با اين ابعاد كار خود را شروع كرده و با آن‌ها به پايان برسانند. از نظر اين صاحب‌نظر برجسته برنامه‌درسي، اين بعدها عبارتند از: اهداف، محتوا، فرصت‌هاي يادگيري، سازماندهي فرصت‌هاي يادگيري، سازماندهي حوزه‌هاي محتوا، حالت‌ها ارائه و حالت هاي پاسخ و در نهايت انواع رويه‌هاي ارزشيابي. رويكرد ما به برنامه‌درسي در اين پژوهش در نظر گرفتن اين چهار مقوله، بعد يا عنصر از برنامه‌درسي است که در ادامه به شرح مختصري از هر يک از اين عناصر مي‌پردازيم:
2-6-1- هدف‌هاي برنامه‌درسي: هدف‌ها، نخستين عنصر برنامه‌درسي مي‌‌باشد. درواقع هدف‌ها آن چيزي است كه انتظار تحقق آنها را داريم. هدف‌ها داراي سطوح مختلفي است كه هر سطح از سطح بالاتر خود تحليل و اخذ مي‌شود. سطوح هدف‌ها عبارتند از هدف‌هاي غايي، مقاصد آموزشي و هدف‌هاي كلي(ملكي،

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع مهارت های حرکتی، فلسفه آموزش و پرورش، هدف های آموزشی، آموزش و پرورش Next Entries تحقیق رایگان با موضوع تربیت بدنی، درس تربیت بدنی، معلمان تربیت بدنی، دانش آموزان دختر