تحقیق رایگان با موضوع آداب و رسوم، صنایع دستی، عصر سلجوقی

دانلود پایان نامه ارشد

ی سوم قبل از میلاد- انواع اشیاء سنگ صابونی و مجسمه هایی از پرندگان و حیوانات- شبکه های پنجره ای – ظروف سفالی زرین قلم متعلق به عصر سلجوقی – انواع سفال ها با نقش برجسته متعلق به عصر سلجوقی- تندیس ونوس متعلق به قرن دوم قبل از میلاد ، و ده ها اثر عتیقه و ارزشمند دیگر نگهداری می شود، آنطور که موزه میراث فرهنگی جیرفت از این نظر و با عنایت به محتوای باستانی، از اهمیت خاصی برخوردار است.مهمترین موضوعات منعکس شده در روی ظروف سنگ صابونی عبارتند از: فرهنگ هلیل رود صحنه های نبرد حیوانات گربه سان با مارهای عظیم الجثه یا نبرد شیرها و پلنگ ها با گاوهای تنومند کوهان دارو نیز نقش مایه های معروف نبرد سلطان جانوران و گاو نر با حیوانات درنده.از دیگر موضوعات منعکس شده بر روی ظروف مزبور نقش بز کوهی و درخت زندگی است موضوع شناخته شده دیگر نقش حمله عقاب به بز کوهی است. تقریباً تمامی موضوعات یاد شده در باورهای فرهنگی- مذهبی جوامع این دوره در کناره های هلیل رود و شرق باستان ریشه دارد.

3-13-4- گورخانه یا مقبره ی حیدری:
این بنا از آثار باقیمانده قرن یازدهم هجری قمری در روستای دولت آباد- مرکز دهستان اسفندقه در فاصله 72 کیلومتری غرب شهر جیرفت قرار گرفته است. ظاهراً این بنا مقبره میرحیدر مهنی و نوادگان اوست که گفته می شود از تبار ابوسعید ابوالخیر هستند . مصالح آن آجر و امکانات ساختمانی قدیم است. میراث فرهنگی و گردشگری نیز عقیده دارد بنای یاد شده از آثار باقیمانده عصر صفوی است که به صورت چند ضلعی در دو طبقه با سقف گنبدی از آجر ساخته شده و داخل آن چند مقبره قدیمی قرار گرفته است که بعلت ربوده شدن سنگ های این قبور، مشخصاتی از آنها به ثبت نرسیده است.
3-13-5- غار شعیب:
این غار در 18 کیلومتری جیرفت قرار دارد، برخی عوام براین عقیده اند که غار یاد شده مکان خواب اسطوره های اصحاب کهف بوده و با توجه به نزدیکی با دقیانوس، از چنان قدمتی برخوردار است.
3-13-6- چاه آرتزین چمن:
از جمله جاذبه های طبیعی دیگری که در جیرفت وجود دارد، چاه آرتزین چمن است که در روستای چمن، واقع در 15 کیلومتری جنوب شهر جیرفت قرار دارد. این چاه بدون هرگونه موتور پمپ پمپ یا وسیله موتوری دیگر، آب را با فشار و ارتفع زیاد فوران می دهد. آنطور که علیرغم مسدود کردن سر چاه، فشار آب قابل کنترل نبوده، و راه های خروجی پیدا کرده به بیرون می زند، با توجه به تحولات هیدرولوژی و تکتونیکی گذشته وضع لایه های زمین قسمتی از آب های زیرزمینی تحت فشار قرار گرفته و در مناطقی که سطح ایستایی به صفر می رسد، چاه آرتزین نمونه چاه چمن بوجود می آید.
3-13-7- بُندر دوساری:
از نواحی دیدنی دیگر، بخصوص برای اهل تحقیق و زمین شناسان بندر دوساری است که آب قابل توجهی از زیر صخره های آهکی خشک و بیدرخت و گیاه بیرون می آید و روستای بزرگ دوساری را آبیاری می کند. این منطقه از مناظر و زیبائیهای طبیعی بسیار برخوردار است.
سایکس، در سفرنامه خود( 147 ) درباره ی دوساری می نویسد: دوساری کرسی نشین جیرف است که اغلب املاک آن خالصه است.
نخلستان دوساری در دامنه یک کوه مرتفع سنگ آهکی واقع شده که چشمه ای نیز از میان آن می گذرد و آسیاب بزرگی حوالی آن بنا شده است. قبرستان محل که خطوط زیبایی روی الواح قبور آن منقوش گردیده مربوط به قرن هفتم است.
3-13-8- آبشارها:
منطقه جیرفت، دارای آبشارهای مرتفع و زیبایی است که اگر راه های دسترسی به آنها ساخته شده و امکاناتی برای اسکان و استراحت علاقمندان طبیعت فراهم گردد. بی تردید می تواند زمینه بسیار مناسبی برای گردشگری را بوجود آورد، آبشارهایی که اطراف آنها پوشیده از گل و گیاه و سرسبزی است و پراکندگی ذرات آب، مناظر بدیع و تماشایی را شکل داده اند.معروفترین آبشارهای جیرفت عبارتند از:
1-آبشار گلم یا آبشار دختر کش دلفارد
2-آبشار رود فرق:
این آبشار در 75 کیلومتری شرق شهر جیرفت قرار دارد و ارتفاع آن به 170 متر می رسد
3- آبشار سرند کوه درین:
این آبشار که بلندترین آبشار ایران بشمار می رود 177 متر ارتفاع دارد.
3-13-9- روستای دلفارد
روستای دلفارد در 25کیلومتری شهرستان جیرفت قرار گرفته است این روستا به عنوان روستای هدف گردشگری معرفی شده است و یکی از ییلاق های خوش آب و هوای جیرفت است.دلفارد در دامنه کوه های بلند و در امتداد رودخانه ای که سر چشمه رود”شور” است قرار گرفته .هوای دلفارد به هوای مدیترانه ای مشهور است و رود خانه ای که سال ها قبل هدایتگر سیلاب ها بوده دلفارد را به دو قسمت تقسیم می کند یکی از شگفتی های این دهستان همزیستی درختان سردسیری مانند گردو،گیلاس،زرد آلو و …در کنار درختان گرمسیری مانند انواع مرکبات و خرما در یک باغ می باشد.در حاشیه رودخانه ای که طول آن بیش از 10 کیلومتر است انواع میوه های وحشی از جمله تمشک،انجیر و درختان سپیدار و تاکستان های سبز جلوه می نمایدو پوشش گیاهی این منطقه کوهستانی پسته وحشی،کهکم،ارچن،بادام کوهی،گون،درمنه ،زیره و …می باشد.
آبشار دلفارد یکل از جاذبه های این روستا است ومسیر پیاده روی برای رسیدن به آبشار که به “گلم دختر کش”ینز معروف است دارای درختان چنار بلند و قدیمی بسیار زیادی است در این مسیر ابتدا به یک آبشار کوچک بر می خوریم و پس از ادامه مسیر به آبشارهای دوم و سوم که بتریتب مرتفع تر می شوند می رسیم.

3-13-10- سایر آثار تاریخی و اماکن دیدنی و مذهبی:
علاوه بر آنچه گذشت، جیرفت دارای 11 مسجد و 4 حسینیه و مصلی است. این شهر در زمان عمرولیث صفاری مسجد بزرگ و آبادی داشته که جامع شهر بوده، متاًسفانه تخریب شده و اثری از آن موجود نیست.گفته می شود که هر شب هزار شمع در شبستان این مسجد می سوخته و فضای آنرا روشن می ساخته،«عمرولیث صفاری در آنجا مسجدی عالی و قصور و سرای عالیه بنا کرده و سلاطین دیالمه بر تعمیرات آن افزودند و پادشاهان سلاجقه و قاوردیه کرمان، سالی چهار پنج ماه در آن بلد اقامت داشتند و آثار گذاشتند(جغرافیای کرمان 212)
3-13-11- صنایع دستی:
مهمترین صنایع دستی جیرفت را قالی و گلیم تشکیل می دهد که بافت آنها در میان ایلات و عشایر رواج دارد.مرغوبترین قالی های بافت جیرفت، قالی معروف به گل سرخی است که زنان و مردان اسفندقه می بافند. غلاوه بر این قالی های بافت امجز و گاوکان و نیز جبالبارز با طرحهای ویژه و مخصوص محلی ، از شهرت برخوردارند0 قالی های بافت جبالبارز معمولا در اندازه های متر عرضه می شود0
در گذشته که رنگ آمیزی ریس و پشم بصورت سنتی و با استفاده از گیاهانی چون روناس و000 انجام می شد، این صنایع از ارزش بالایی برخوردار بود، با اینهمه و علیرغم رسوخ رنگ آمیزی شیمیایی هنوز هم قالی های بافت ساردوئیه و اسفندقه از لحاظ رنگ و نقش معروف هستند0
بافت گلیم هایی با طرح معروف ابرو باد و سمل عنایی در سال های گذشته رواج بیشتری داشت و این در حالیست که صادرات گلیم می تواند نقش مهمی در اقتصاد منطقه داشته باشد.انواع حصیر، سفال، چنته و پته نیز از جمله صنایع دستی منطقه بشمار می رود، همچنین سفره های جبالبارز از مرغوبیت خاصی برخوردار است. بنا به نوشته سیاحان در قرون قبل از هفتم هجری در جیرفت صنایعی چون پارچه بافی و عطر سازی از گل های سرخ و نرگس رواج داشته و تا چهل و پنج سال پیش بافت پارچه های پشمی و کرکی بسیار ظریف به فراوانی رونق داشته است.( تاریخ جیرفت 155).
3-13-12- آداب و رسوم
اگرچه وجود عشایر، و اقوام و گروه های مختلف و اجتماع آنها در شهرستان جیرفت، موجب شکل گیری آداب و رسوم و سنت های مختلف شده، و مجموعه ارزشمندی را بوجود آورده، اما متاًسفانه اینهمه ارزش و اعتبار فرهنگی در دها های اخیر در لابلای چرخ های زندگی ماشینی از بین رفته و امروز به ندرت آثاری از گذشته پر رسم و رسوم را می توان مشاهده کرد.
ازجمله آداب و رسومی که در گذشته مورد توجه خاصی بود، بویژه عشایر منطقه خود را مقید به اجرای آن میدانستند،عروسی های پر زر و برق و سرشار از تنوع و صحنه های تماشایی بود. مراسم عروسی معمولاٌ یک هفته به طول می انجامید، در طول این مدت خانواده عروس و دامادهر روز یک گوسفند می کشتند و دوستان و آشنایان و خویشان را به صرف شام و نهار دعوت می کردند علاوه بر این مراسم عروسی با اجرای برنامه های تیراندازی، مسابقه اسب دوانی چوب بازی و نظیر اینها همراه بود. مراسم عزاداریو پرسه از دست رفتگان نیز آدابی بسیار داشت. یادبود عزیزان از دست رفته معمولاً یک سال به طول می کشید، به این معنی که چون امکان اطلاع رسانی به صورت امروز وجود نداشت لذا هر کدام از دوستان و بستگان، هر روز که اطلاع پیدا می کردند به دیدار خانواده عزادار می رفتند. این افراد معمولاً دستمال بزرگ سیاهی بر سر می بستند یا روی سرشان می انداختند و از نزدیکی های خانه یا چادر خانواده عزادار، با صدای بلند گریه سر می دادند در این موقع یکی از اهالی منزل و محل اقامت، در حالی که او نیز دستمال سیاهی روی سر انداخته بود به استقبال می رفت و با همان ندبه و زاری آنها را همراهی می کرد، به منزل یا سرای خانواده داغدار می آمدند و به این ترتیب ادای احترام می کردند.
مولف« ایل ها و چادرنشینان 715» معتقد است : هنگامی که کسی از مردم ایل جبالبارز فوت می کند همه مردم ایل جمه شده و در مراسم تغسیل و تدفین متوفی شرکت می کنند آنان پس از صرف ناهار به خانه های خود برمی گردند، اولین پنج شنبه ای که می رسد مرد و زن جمع شده و به گورستان می روند و پس از خواندن فاتخه مراجعت می کنند. از آن پس هر روز عده ای از نزدیکان و آشنایان از جاهای دیگر براع عرض تسلیت به خانواده متوفی می آیند. این افراد در خانه شخص فوت شده پذیرایی می شوند این مرااسم گاوکان تا یک سال ادامه دارد.
در مورد مراسم عروسی در این ایل، پس از انجام خواستگاری دسته ای از نوازندگان سیار به نواختن ساز و دهل می پردازند. در نزدیکی خانه عروس چادر سفیدی که همان حجله است برپا می کنندو سطح آنرا با قالیچه های مرغوب مفروش می سازند و حدود 3 بعد از نیمه شب داماد را با شکوه خاصی به چادر می برند و پس از نماز گذاردن بر روی چادر عروس، پدر عروس دست دخترش را در دست داماد می گذارد. اینجا جشن پایان می یابد. فردای آنشب مردم ایل به عروس و داماد مبارک باد می گویند و پراکنده می شوند و عروس و داماد سه روز در چادر می مانند. آنچه در تمامی این مراسم اعم از عزا یا شادی به چشم می خورد، سخاوتمند و مهماننوازی مردم جیرفت است که تمامی تلاش خود را برای انجام این مهم، بگونه ای شایسته بکار می گیرند. سایر مراسمات نیز آمیزه ای از سنت های محلی و آداب و رسوم ملی است، بعنوان مثال برگزاری عید نوروز که با پوشیدن لباس نو، دید و بازدید نوروزی ، صله رحم ، زیارت اهل قبور و… همراه است. این مراسم با رنگ کردن تخم مرغ، اسب سواری و رنگ و بوی محلی نیز بخود می گیرد. این نکته قابل ذکر است که بدلیل بالا نبودن سطح فرهنگ و عدم استقبال افراد تحصیلکرده و متخصص، به حضور در مناطق محروم این شهرستان ، متاًسفانه خرافات و عقاید بی پایه، جایگاه خاصی دارد لذا بازار بازکنندگان سرطالع، فالگیرها و … گرم است، حتی در بخش بهداشت و درمان نیز کم و بیش وضع به همین صورت است.
3-13-13- جشن سده
“واژه سده از دو بخش ترکیب یافته است .نخستین بخش «سد» که در اوستا و سانسکریت به گونه ست «sate»به معنی «صد »آمده است.دیگر بخش آن حرف «ه» می باشد که پسوند نسبی است و این واژه را به عدد «صد» نسبت می دهند.
در گاهنمای ایران باستان سال را به دو قسمت تقسیم کرده بودند یکی تابستان بزرگ و دیگر زمستان بزرگ .فر و جلال برگزاری جشن باستانی سده بر پایه آتش افروزی استوار بوده است .ایرانیان در این روز به تهیه هیزم و خار و خاشاک به ویژه چوب گز می پرداختند و پشته های بزرگی فراهم می ساختند .بزرگسالان در حالی که لاله های مزین به شمعهای فروزان در دست داشتند به دور آتش حلقه می زدند و سرود های مذهبی می خواندند و یزدان پاک را به خاطر نعمت های بیکرانش نیایش و سپاس می گفتند .شعرا . سخنوران قصایدی را که

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع رضایت شغلی، رضایت شغل، گروه مرجع Next Entries تحقیق رایگان با موضوع خدمات گردشگری، گیاهان دارویی، توان اکولوژیکی