تحقیق رایگان با موضوع آداب و رسوم، جامعه شناختی، جامعه شناسی، پذیرش اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

داخلی یکی از عوامل مؤثر بر فرهنگ‌پذیری داشتن مهارت‌های زبانی است. زیرا داشتن مهارت‌های زبانی موجب ارتباط بیشتر فرد مهاجر با جامعه میزبان و انطباق با ارزش‌های جامعه‌ای که درآن قرار گرفته می‌شود. همچنین طول مدت اقامت فرد در جامعه میزبان و میزان تحصیلات و یا طبقات اجتماعی که فرد در آن قرار گرفته نیز موجب سازگاری فرد با جامعۀ میزبان و در نهایت فرهنگ‌پذیری فرد می‌شود. در رابطه با دانش‌آموزان مهاجر در ایران تحقیقات بسیار کمی صورت گرفته است. درصورتی که اگر فرهنگ‌پذیری دانش‌آموزان با مدرسه و محیط اجتماعی به خوبی انجام گیرد و فرد را از انزوا و حاشیه شدن دور می‌کند و اختلالات رفتاری آن‌ها را کاهش می دهد.

فصل سوم

مباني نظري

هدف اصلی نظریه تبیین است وتبیین هدف اصلی نظریات جامعه شناختی است. البته سودمندی نظریه جامعه شناسی به تبیین نیست. با دانستن نظریه، احتمال پیش بینی حوادث آینده امکان پذیر می‌شود (اکبری خنجی، 1382: 158)
در این فصل نیز تلاش می‌شود به عمده‌ترین نظریه‌های مرتبط با عوامل موثر بر فرهنگ‌پذیری پرداخته شود.

3-1 نظریه های مرتبط با موضوع سازگاری و فرهنگ‌پذیری

مطالعات انسان‌شناسی ضمن بررسی فرهنگ‌پذیری در میان گروههای مختلف، اغلب اهمیت وجود خویشاوندی و پیوندهای قومی و دوستی را مد نظر قرار داده اند. اما در عوض مطالعات جامعه شناختی عمدتاً بر پایه مسائلی همچون قشربندی اجتماعی ، توزیع نا برابر ، منابع قدرت و منزل استوار بوده‌اند. بسیاری از مطالعات جامعه شناسی به بررسی رابطه اقلیت با اکثریت پرداخته اند.
یکی از رهیافت های جامعه شناختی در خصوص سازگاری و نحوه انطباق و فرهنگ‌پذیری مهاجرین، مطالعه جمعیتی در اجتماع مهاجرین بوده است.
اخیراً توجه محافل دانشگاهی به انطباق بین فرهنگی در سطح فردی معطوف گردیده است. این مطالعات بر واکنش روانی مهاجر و ادغام وی در جامعه میزبان تاکید می نهدند زیرا زندگی در محیط جدید بر این مدت طولانی ادامه می یابد. در این مبحث به بررسی برخی از این نظریه‌ها می‌پردازیم.
3-1-1 – مدل کنش پارسونز
پارسونز مدعی است که کنش اجتماعی دارای دو جنبه است، یعنی آنچه که فرد در صدد انجام آن است، بستگی به دو جنبه دارد: یکی آنچه که فرد خود علاقه‌مند به انجام آنست. دیگری آنچه که دیگران از او توقع دارند. پارسونز معتقد است که افراد برای اینکه به توافق برسند، باید مطابق با انتظارات یکدیگر عمل کنند. در این صورت نه تنها رضایت فردی مورد نظر به دست می‌آید؛ بلکه رضایت یکدیگر را نیز فراهم کرده‌اند (دیلنی31،1392: 356-353).

3-1-2 – مدل همبستگی اجتماعی دورکیم
دورکیم در کتاب تقسیم کار اجتماعی که یکی ازمهم‌ترین آثار اوست، دو نوع خاص از همبستگی در جامعه را تشخیص می‌دهد : 1- همبستگی مکانیکی که ناشی از یک‌دستی و تشابه و سازگاری میان افراد است و در آن تخصص ها تنوع چندانی ندارند و همۀ افراد جامعه از نظر حرفه دارای نوعی شباهت هستند. 2- همبستگی ارگانیکی که اساس آن بر عدم شباهت و تجانس و تضاد افراد است (دیلنی، 1392: 146-143 ).

3-1-3 – مدل صلح و سازش پارک
پارک در خصوص سازگاری فرهنگی و اجتماعی گروههای قومی، معتقد است که گروه قومی پس ازاینکه می‌آموزد که چگونه زندگی آرامی را با گروه غالب جامعه داشته باشد، به دورۀ صلح و سازش قدم می‌گذارد. وی سازش گروهی قومی با فرهنگ مسلّط جامعه را شرط تحرک اجتماعی صعودی در گروه قومی می‌داند. مرحلۀ بعدی در سازش گروه قومی همانندسازی است. فرایند کنش متقابل اجتماعی سازوکاری است که شکل‌گیری رابطه اجتماعی میان کنش‌گران را ممکن می‌سازد. این فرایند با تأثیرگذاری وتاثّرپذیری متقابل میان کنش‌گران پدید می‌آید و در آن هر کنش‌گر با قابلیت ها و توانمندی های فردی خود شرکت می‌کند (راجرز، 1387: 370).
بر اساس نظریه تکاملی، به‌ویژه مفهوم تنازع بقاء داروین، پارک چهار فراگرد عمده اجتماعی را چنین تعریف می‌کند:
1-    رقابت32 ؛ تنازع میان واحدهای یک نظام برای دسترسی به منابع.
2-    کشمکش33زمانی که ذهن‌ها با یکدیگر برخورد پیدا کنند و معنای یک ذهن با معنای ذهن دیگری اصطکاک یابد، کشمکش اجتماعی به‌معنای درست آن پیش می‌آید. در چنین صورتی، رقابت ناآگاهانه به کشمکش آگاهانه تبدیل می‌شود و رقیبان یکدیگر را به‌عنوان رقیب یا دشمن باز می‌شناسند.
3- توافق34 ؛ بر فرونشستن کشمکش دلالت می‌کند و زمانی پدید می‌آید که نظام تخصیص منزلت و قدرت، روابط بالادست و زیردست موقتا تثبیت شده باشد و از طریق قوانین و آداب و رسوم تحت نظارت درآمده باشد.
4-    همرنگی35 ؛ فراگردی از درهم آمیختگی و درهم فرورفتگی است که طی آن، اشخاص و گروه‌ها خاطرات، احساسات و رویکردهای اشخاص دیگر را از آن خود می‌سازند با سهیم شدن در تجربه و تاریخ دیگران، با آن‌ها در یک فرهنگ مشترک عجین می‌گردند.

3-1-4 – نظریه همانند گردی36 گوردون37
نظریه همانندگردی گوردون در سال 1964 پایه‌ریزی شد و معتقد بود همانند گردی یعنی یک اقتصاد یکپارچه که در آن مهاجران از پایین هرم اقتصادی شروع به فعالیت می‌کنند و به تدریج که مورد پذیرش اجتماعی قرار می‌گیرند به سمت موقعیت‌های شغلی بالاتر ارتقاء پیدا می‌کنند. این فرایند ترکیبی از مراحل مختلف همانندگردی فزاینده را در بر می‌گیرد که در طول سه نسل کامل می‌شود .
گوردون معتقد است همانندگردی طی هفت مرحله به وقوع می‌پیوندد :
1. فرهنگ‌پذیری: مهاجران به طور تدریجی عادات فرهنگی ( ارزش ها و هنجارها) جامعه میزبان را می‌پذیرند که شامل زبان، نوع لباس پوشیدن و آداب و رسوم روزمره می‌باشد .
2. همانند گردی ساختاری38 : ورود گسترده گروه‌های اقلیت به درون دسته‌ها ، کلوپ‌ها و نهادهای جامعه میزبان .
3. همانندگردی زناشویی39: ازدواج بین گروهی یک نمونه از این فرایند است که به تدریج باعث از بین رفتن مرزهای اجتماعی خواهد شد .
4. همانندگردی هویتی40: گروه اقلیت احساس می‌کنند که توسط اکثریت جامعه احاطه شده‌اند .
5. همانندگردی پذیرش نگرش‌ها41: در این دوره پیش‌داوری و تبعیض از بین می‌رود
6. همانندگردی پذیرش رفتارها42: در این مرحله نیز پیش‌داوری و تبعیض از بین می‌رود .
7. همانندگردی مدنی43: در مرحله آخر تضاد و قدرت‌نمایی از بین می‌رود.

3-1-5 – مدل ادغام قومی گیدنز
گیدنز44 (1378) معتقد است در عصر جهانی‌شدن و دگرگونی‌های پرشتاب ، مزایای بی‌شمار و چالش‌های بغرنج تنوع قومی در برابر شمار روبه رشدی از دولت‌ها قرار دارد. مهاجرت بین‌المللی همراه با ادغام شدن و یکپارچگی اقتصاد جهانی شتاب بیشتری می‌گیرد. حرکت و اختلاط جمعیت‌های انسانی ظاهراً در سال‌های آتی بیشتر خواهد شد. در همین حال آتش تنش‌ها و تعارض‌های قومی نیز همچنان در جوامع سراسر جهان زبانه می‌کشد و بعضی از کشورهای چند قومیتی را به از هم پاشیدن تهدید می‌کند و برخی را در معرض رواج خشونت‌های مهارناپذیر قرار می‌دهد .
از نظر گیدنز سه مدل اساسی برای ادغام قومی مهاجران وجود دارد که برخی از جوامع چند قومیتی در برابر این چالش‌ها از آنها استفاده کردند . همانندگردی، کوره ذوب، کثرت‌گرایی )گیدنز؛ 1387، 373).
اولین راه همانندشدن است. به این معنا که مهاجرانی که وارد یک جامعه می‌شوند دست از آداب و رسوم و کردارهای اولیه خود بردارند و رفتار خود را بر اساس ارزش‌ها و هنجارهای اکثریت شکل دهند .
مدل دوم مدل کوره ذوب45 است . در این مدل به جای آن که سنت‌های مهاجران به نفع سنت‌های غالب از میان برود. این دو سنت در هم می‌آمیزند تا الگوهای فرهنگی جدید و تحول یافته‌ای ایجاد کنند. نه فقط هنجارها و ارزش‌های فرهنگی مختلفی از خارج وارد جامعه می‌شود، بلکه وقتی گروه‌های قومی خود را با محیط اجتماعی بزرگ‌تری که وارد آن می‌شوند منطبق می‌سازند، تنوع و گوناگونی بیشتری به وجود می‌آید.
شاید عقیدۀ خیلی‌‌ها براین بود که مدل کورۀ ذوب مطلوب ترین برآیند تنوع قومی است. در عرصۀ خطابه‌های سیاسی عرف آمریکایی کورۀ ذوب قدرت قابل ملاحظۀ خود را حفظ کرده است. اما در عرصۀ مطالعۀ مشکلات روان‌تنی اقلیت‌های قومی، گزارش‌های همبستگی میزان‌های نگرش کم بیان شده است. همانطور که برکسون46 (1969) گفته است کورۀ ذوب به مفهوم یکپارچه شدن نیست بلکه مکانیسمی برای خلق یک “سوپرمن” نیچه‌ای است. از نظر برکسون، ترکیب فرهنگ‌های مهاجر باید بدون ‌زیان رساندن به اخلاقیات یا احترام فردی انجام پذیرد، اما با وجود این باعث ” محو شدن خصوصیات قومی مختلف و فرهنگ‌ها در یگانگی زندگی آمریکا شود.” از دید سامرلند و بری یکپارچگی نتیجه ترکیب فرهنگ‌پذیری جدید است که در سنت کورۀ ذوب اتفاق می‌افتد و بری در مقابل این کورۀ ذوب آمریکایی برای جوامع دیگر مانند استرالیا که قادر نیستند مدل آمریکایی را تکرار کنند یکپارچگی را پیشنهاد می کند (رودمین472003).
مدل سوم، کثرت‌گرایی فرهنگی است. از این منظر بهترین راه این است که از جامعه متکثر راستینی حمایت کنیم که در آن اعتبار و اهمیت مساوی برای خرده‌فرهنگ‌های متفاوت و متعدد به رسمیت شناخته شود. رهیافت کثرت‌گرا گروه‌های اقلیت را همچون سهام‌داران هم‌پایه در جامعه می‌پزیرد. اما تفاوت‌های قومی عمدتاً نابرابری‌هایی را تداعی می‌کند و کثرت‌گرایی هدفی دور از دسترس به نظر می‌رسد. زیرا اقلیت‌های قومی هنوز از دیدگاه مردم تهدیدی برای شغل، سلامت، امنیت و فرهنگ‌ملی به شمار می‌آیند.
3-1-6 – مدل سازگاری فرهنگی تفت48
تفت طرح کلی یک چارچوب نظری سازگاری فرهنگی با تعریف مشترکی در یک طیف گسترده ارائه داده است. هفت مرحله از همانند گردی را تشخیص داده است. او چهار جنبه مهم این فرایند را برجسته می‌کند.
الف) سازگاری فرهنگی – عملکرد شخصیت
ب) هویت – تغییرات گروه مرجع فردی
ج) شایستگی و تناسب فرهنگی – کسب دانش و مهارت‌های جدید
د) نقش فرهنگ‌پذیری – پذیرفتن نقشهای هویتی فرهنگ جدید (تفت،1997: 146)
همۀ این جوانب در راه بازسازی جهان فرد که شامل شناخت، پویایی و عملکرد فرایندهاست به کار بسته می‌شود. از نظر تفت فرایند سازگاری در یک جامعه جدید در مرحله اول، به درگیری فرد برای تبدیل شدن به عضو جامعه مربوط می‌شود. هرچند که اجتماعی شدن و فرهنگ‌پذیری مجدد که شامل دگرگونی در وضعیت موجود امور است، تفاوت مهمی ایجاد می‌کند (تفت،1997: 127).
همچنین از نظر تفت در شرایطی که سازگاری با گسست فرهنگی شدیدی همراه باشد، قبل از اجتماعی‌شدن ممکن است نوعی عقب‌نشینی اتفاق بیفتد و موجب شوک فرهنگی 49 شود، در این صورت فرد تازه وارد با از دست دادن موقعیت به حالت جهل و پسرفت ابتدایی بر می‌گردد که در آن حالت باید تمام مسائل به ظاهر روزمره که فرد به آن وابسته است برای او توضیح داده شود (تفت،1997: 142). این واکنش گاهی به عنوان یک ترس از سقوط یا جدایی و یا از دست دادن هویت اتفاق می‌افتد.
به نظر تفت این مفاهیم شامل نگرشها، چارچوبهای مرجع رفتاری بر نقش است، وی برآن است که اینها مفاهیم اصلی در درک و فهم سازگاری مهاجر در فرهنگ جدید است.

3-1-7 – مدل استراتژی فرهنگ‌پذیری بری
بری معتقد است، فرهنگ‌پذیری یک فرایند یادگیری است که از آن طریق فرد در یک زمینه اجتماعی‌ـ فرهنگی جدید زندگی را شروع می‌کند. این فرایند برای تعداد زیادی از گروه‌ها مثل مهاجرین و هم چنین برای افراد طبقه مسلط که با جامعه بزرگ‌تر تماس های روزانه دارند، اتفاق می‌افتد، فرهنگ‌پذیری یک فرایند مداوم و متقابلی است وتمامی افراد که در یک جامعه متکثر فرهنگی زندگی می‌کنند را در بر می‌گیرد است (سم و بری، 2006). فرهنگ‌پذیری معمولاً پیامدهای بلند مدتی را دربر دارد، مثلا سم و بری (1995) تأثیر دو عامل حمایت اجتماعی و نگرش‌های فرهنگ‌پذیری جوانان مهاجر را در

پایان نامه
Previous Entries تحقیق رایگان با موضوع هویت اجتماعی، شناخت اجتماعی، سازگاری اجتماعی، حمایت اجتماعی Next Entries تحقیق رایگان با موضوع ارتباط فرهنگی، پایگاه اجتماعی، سطح تحصیلات، میراث فرهنگی