تحقیق درمورد پایگاه اجتماعی، سبک زندگی، دانشگاه تهران، مشاهده مشارکتی

دانلود پایان نامه ارشد

بخش کیفی تحصیلات دانشگاهی نقشی مؤثّرتر از شغل در بازتعریف هویّت اجتماعی زنان دارد. زنانی که هم دارای منابع فرهنگی یعنی تحصیلات عالی و هم دارای منابع مادی هویّتسازی یعنی اشتغال و درآمد بودهاند بیشتر در مقابل هویّتهای سنتی و مدرن تأمّل کرده و به بازتعریف هویّت اجتماعی خود مبادرت میکنند. و هرچند زنان مذهبی دارای تحصیلات دانشگاهی دچار عدم انسجام هویّتی بودهاند امّا در سطوح تحصیلی بالاتر یعنی کارشناسی ارشد و دکتری تا حد زیادی با بازاندیشی و بازتعریف هویّتهای مذهبی، سنتی و هویّتهای مدرن بر تعارض هویّتی خود فائق میآیند.
2-1-2- تحقیقات خارجی
تحقیقات کوهلن و آرنولد2نشان داد که نوجوانان در سنین 12 تا 15 سالگی دارای اعتقادات مذهبی بیشتری هستند امّا در سن 18 سالگی این نوع اعتقادات در آنها کاهش مییابد با این حال خانواده و اجتماع در تثبیت اعتقادات مذهبی نقش بسیار مهمّی دارند(کلمن، 1988).
تارانت3(2002)، به برّرسی گروههای همسال نوجوانان و هویّت اجتماعی پرداخته است در این مطالعه او به برّرسی روندهایی میپردازد که طی آن نوجوانان ارزیابی مثبتی از گروههایی همسال خود کسب میکنند، همسو با پیش بینیهای نظریه هویّت اجتماعی (تاجفل و ترنر، 1979) رفتار شرکتکنندگان در پژوهش در جهت منفعت گروه عضویت خودشان در مقایسه با برونگروه بود، به این معنا که به نظر آنها گروه خودشان از ویژگیهای مثبت بیشتری نظیر صداقت، خوبی و جذابیت و ویژگیهایی منفی کمتری نظیر نادانی، خصمانه و خستهکننده بودن برخوردار است(تارانت، 2002: 52).
فابلا4، در پایاننامه دکتری خود با عنوان، از امریکایی آسیایی تبار فراموش شده تا اقلیّت نادیده گرفته شده، عوامل پیشبینیکننده هویّت اجتماعی و قومی آمریکاییهای فیلیپینی تبار، با هدف برّرسی عوامل پیشبینیکننده هویّت قومی و اجتماعی از طریق مطالعه ارتباط میان هویّت قومی و هویّت اجتماعی آمریکاییهای فیلیپینی تبار، در رابطه با ادراک آنان از میزان نادیده گرفته شدن و پایگاه نسلیشان پرداخته است. نتایج مطالعه نشان داد، هنگامی که احساس مورد توجّه بودن در بین آمریکاییهای فیلیپینی تبار افزایش یابد احساس هویّت قومی و اجتماعی آنان نیز بیشتر میشود. در عین حال این رابطه آماری باید با احتیاط تفسیر شود، چرا که اعتبار سازهای ابزار مورد استفاده برای سنجش ادارک فرد از مورد توجّه بودن آمریکاییهای فیلیپینی تبار تحقّق نیافت. همچنین نتایج مطالعه نشان داد که شرکتکنندگان نسل اوّل در پژوهش از هویّت قومی نیرومندی نسبت به نسل دوم برخوردار بودند، امّا در زمینه هویّت اجتماعی تفاوت معنادار نشد (فابلا، 2005).
کلایر5 (2009) در مطالعه خود به دنبال برّرسی تأثیر رسانه بر شکلگیری هویّت بوده است. نتایج حاصله نشان میدهد که تأثیرات رسانه در رفتار و ایدئولوژی انعکاس داده میشود که این به نوبه خود هویّت اجتماعی افراد را تحت تأثیر قرار میدهد. همچنین در این پژوهش هویّت به عنوان یک فرآیند پویا در نظر گرفته میشود که تحت تأثیر رسانهها شکل خاصی به خود میگیرد (کلایر، 2009).

2-3- جمع بندی تحقیقات پیشین
جدول شماره 1-2- برر سی روش‌شناسی مطالعات تجربی هویّت
ابعاد
پژوهشگر
عنوان تحقیق
چارچوب نظری
عوامل تبیینکننده
روش تحقیق
جامعه‌آماری
یافتهها

میرمحمدی
(1374)
مؤلفه‌های هویّت فرهنگی و قومی مردم بلوچ و نسبت آن با هویّت ملّی
نظریه «هویّت‌جویی» اسمیت، نظریه «دولت– ملت» بوئرژ، تئوری «میدان» لوین
پایگاه اجتماعی-اقتصادی
پیمایش
خانواده‌های بلوچ زاهدان
روستاییان، کم‌ سوادان و مراتب شغلی پایینتر‌ تمایلات قوم‌مدارانه بیشتری دارند.

فرجی
(1380)
نحوه صورتبندی هویّت جدید زنان و تغییر نگرش آنها به احکام رساله‌ای
«مدرنیته متأخّر» گیدنز
تحوّلات معرفت‌شناختی

پیمایش
دانشجویان دختر دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران
زنان در احکام جمعی فقه تشکیک کرده یا نمی‌پذیرند و در ابعاد هویّتی خویش بازاندیشی کرده‌‌اند.

ارشد فردی گردی
(1381)
تأثیر مدرنیته بر بحران هویّت جوانان
«مدرنیته متأخّر»گیدنز
عوامل اجتماعی مدرن
پیمایش
دانشجویان کارشناسی دانشگاه تبریز
وجود بحران هویّت در بین دانشجویان؛ همراه با پائین آمدن سطح عزّت نفس، ارزشهای فرهنگی و دینی، دانشجویان دچار بحران هویّت میشوند.

بابائی‌فرد
(1382)

عوامل مؤثّر بر بحران هویّت در جامعه معاصر ایران
«کارکردگرایی ساختی» پارسونز
مکانیسم‌های هویّت سازی
پیمایش
دانش‌آموزان پسر دبیرستان‌های تهران
هویّت‌سازی آمرانه از سوی نظام سیاسی و آموزشی، دوگانگی مذهبی، تعارضارزشها، ضعف زمینه‌های اجتماعی فرهنگی داخلیسبب بروز بحران هویّت در ایران شده است.
رفعت‌جاه (1383)
زنان و بازتعریف هویّت اجتماعی
گیدنز و جنکینز
سبک زندگی، نوع باورهای دینی، اعتماد بنیادین، هویّت نقشی مسلط، تحصیلات
کمّی(پیمایش)، کیفی
(مصاحبه نیمه ساخت یافته)

زنان تهرانی 25 تا 45 سال

باورها و گرايش‌هاي مذهبي، سرماية مادي و سرماية فرهنگي، اعتماد بنيادينتحصیلات، ارزشها و نگرشها، سبک زندگی و هویّت نقشی بر بازتعریف هویّت زنان تأثیرگذارند.
محمدی
(1379)
میزان گرایش به هویّت مدرن
نظریه «شخصیّت» بندیکت،نظریه «نظام فرهنگی» مارگرت مید و نظریه «شخصیّت بنیادین» کاردینر و لینتون
مذهب، زبان، پوشش، پایبندی به آداب و رسوم

پیمایش
دانش‌آموزان پایه سوم مریوان
هویّت فرهنگی دانش‌آموزان چهار لایه قومی، مذهبی، ملّی و مدرن دارد. لایه مذهبی ضعیفتر است. جهت‌گیری هویّتی به سوی هویّت مدرن است.

کلاهی
(1384)

تأثیر جهانی‌شدن بر هوّیتهای دینی
نظریه «جهانی‌شدن» رابرتسون
ماهواره و اینترنت
کیفی(مشاهده مشارکتی، مصاحبه عمیق)
جامعه ايران
فعال شدن کنشگران در ساختن هویّت، تضاد هویّتهای دینی روش‌مدار(اعتقاد به اصول دین و اجرای فروع آن) با سایر هویّتها، تقویت هویّتهای بدیل یا محلّی.

آموسی
(1384)
احساس تعلّق به هویّت ملّی و هویّت قومی
نظریههای «هویّت» جنکینز و تاجفل
رسانه‌ها، جهانی شدن، تحوّلات منطقه‌ای، تحصیلات، خودآگاهی قومی
مشاهده مشارکتی و مصاحبه
جوانان 15 تا 35 سال پیرانشهر، شاغل در کارهای اقتصادی مرتبط با مرز
تقویت هویّت قومی جوانان پیرانشهری
عیاری
(1384)
هویّت قومی در اینترنت
نظریه «فراروایت» لیوتار و «قومیتهای جدید»استوارت هال
اینترنت
کمی(پیمایش)
گروههای قومی ایرانی در فضای مجازی
تقویت هویتهای قومی، اقلیتی
شالچی
(1384)
نقش رسانه‌ها در هویّت بازاندیشانه
هویّت بازاندیشانه؛ گیدنز
رسانه‌ها، پایگاه اجتماعی، مذهبی بودن
پیمایش
دانشجویان دانشگاه آزاد، مقیم تهران
نسبت بالای هویّت بازاندیشانه در نمونه، رابطه مستقیم استفاده از رسانه، پایگاه اجتماعی و هویّت بازاندیشانه
قلی‌پور
(1384)
تأثیر جهانی‌شدن بر قومیّت
هویّت هال
مدرنیته، مذهب
مصاحبه، پیمایش
لکهای نورآباد، صحنه، هرسین
استفاده لکها از فرصتهای جهانی‌شدن برای بازسازی فرهنگی خویش به شیوه عام‌گرایانه
گودرزی
(1383)
رابطه نابرابری اجتماعی و هویّت قومی
هویّت تاجفل، هویّت ایساجیو
سیاست قومی
پیمایش
افراد بالای 15 سال استان سیستان
گرایش به هویّت سیاسی در بین تحصیلکردگان بلوچ
آرمی
(1383)

رابطه هویّت محلی و هویّت جهانی
آنتونی گیدنز
جنسیت، مذهب، قومیت، رشته تحصیلی
پیمایش
دانشجویان دانشگاه تبریز
هویّت محلّی بیشتر از هویّت جهانی نمود دارد.
نصرتی
(1384)
رابطه الگوهای محلّی، ملّی و جهانی هویّت و قومیّت
نظریه افراط گرایان، نظریه تفریط گرایان، نظریات میانی جهانی شدن، نظریه نسبیّت گرایی و…
سبک زند‌گی، رسانه‌ها، زبان، مشارکت فرهنگی، سیاسی و اجتماعی
پرسشنامه و مصاحبه
دانشجویان کرد و آذری دانشگاه تهران
تقابل بین هویّت ملّی و محلّی، تأکید بر هویّت محلی به مثابه مقاومت
تارانت
(2002)
هویّت اجتماعی
نظریه «هویّت اجتماعی» تاجفل و ترنر
رفتار افراد در گروه
آزمایش
نوجوانان 14-15 سال انگلیسی
رفتار شرکتکنندگان در پژوهش در جهت منفعت گروه عضویت خودشان در مقایسه با برونگروه بود.
فابلا (2005)
از امریکایی آسیایی تبار فراموش شده تا اقلیّت نادیده گرفته شده
نظریه «هویّت» تاجفل
احساس هویّت قومی
پیمایش

آمریکاییهای آسیایی تبار
هنگامی که احساس مورد توجّه بودن در بین آمریکاییهای فیلیپینی تبار افزایش یابد احساس هویّت قومی و اجتماعی آنان نیز بیشتر میشود. شرکتکنندگان نسل اوّل در پژوهش از هویّت قومی نیرومندی نسبت به نسل دوّم برخوردار بودند، امّا در زمینه هویّت اجتماعی تفاوت معنادار بین دو نسل وجود نداشت.

کلایر
(2009)
شکلگیری هوّیت در جامعه معاصر (تأثیر رسانه بر شکل گیری هویّت)
نظریه بحران اجتماعی، نظریههای رسانه و نظریههای هویّت اجتماعی
استفاده از رسانه
پیمایش
مدارس انگلیسی زبان آفریقای جنوبی
تأثیرات رسانه در رفتار و ایدئولوژی انعکاس داده میشود که این به نوبه خود هویّت اجتماعی افراد را تحت تأثیر قرار میدهد.

2-2- بخش دوم: فرهنگ و فرهنگپذیری

2-2-1- تعریف فرهنگ
در تازهترين تعريف، فرهنگ را «معرفت مشترك بشرى‏» با ويژگى‏هايى همچون «اكتسابى بودن‏»، «تحوّل‏پذيرى‏» و «قابليت‏يادگيرى‏» خوانده‏اند كه با توجّه به حوزه‏هاى گوناگون آن، داراى مؤلفه‏ها و عناصر مهمّى همانند «باورها» (جهان‏بينى)، «ارزش‏ها»، «ايدئولوژى‏»، «هنجارها»، «نمادها»، «فنّاورى مادّى و اجتماعى‏» مى‏باشد (ایتزن، 15:1376).
کلمه فرهنگ در زبان انگلیسی و فرانسوی به معنای کشت و کار یا پرورش بوده است و در زبانهای رومانیایی و انگلیسی ازآن معنای پرورش، بهسازی، تذهیب یا پیشرفت اجتماعی را استنباط میکردند،امّا امروزه فرهنگ از نظر تنوّع و وسعتهای معنایی و سیر تاریخی و برداشت ادبی چنان ابعاد گستردهای یافته است که دیگر نمیتوان آن را محدود به مفهوم «دانش و تربیت» دانست (روحالامینی،1368، به نقل از واعظی و همکاران،1387: 40).
در کتب مختلف علمی، تعاریف متعدّدی از فرهنگ شده است، ولی با توجّه به تغییرات متنوّعی که در عرصه فرهنگ جهانی رخ داده است، شاید لازم باشد که بازتعریفی از فرهنگ انجام شود تا بتوان در شرایط کنونی، تعریفی علمی از فرهنگ ارائه کرد.
فرهنگ عبارت است از: “کليّه اشکال زندگي يک قوم و همچنين تمام زمينه‌هاي فنّي موجود آن قوم و نيز الگوهاي صريح و ضمني براي رفتارهاي اکتسابي و قابل انتقال به وسيله نمادها و آراء و انديشه‌هاي سنتي يعني افکار و عقايدي که به طور تاريخي پديد آمده و گزينش شده‌اند و به خصوص ارزشهاي مرتبط با آنها” (بشیریه، 12:1385).
فرهنگ در معانی وسیع تر شامل همه فرآورده‌ها و تولیدات انسانی است که در مقابل فرایندها و تولیدات طبیعت قرار می‌گیرد. برخی دیگر از فرهنگشناسان و تمدّنشناسان، دو واژه فرهنگ و تمدّن را یکی تلقی نموده، در حالی که برخی دیگر، این دو را جدا می‌کنند (گیروشه،120:1367).
همچنین تعریف ریموند ویلیامز از فرهنگ نیز قابل توجّه است. به نظر وی، فرهنگ را به عنوان “فرایند عمومی تکامل و توسعه فکری، معنوی و زیباشناختی و به عنوان شیوه خاص زندگی مردمی خاص یا دورانی خاص ” تعریف می‌شود و یا به طور کلی به عنوان فرآورده‌های فعالیت فکّری و هنری تعریف می‌گردد که به نظر می‌رسد این تعریف، شامل کل فلسفه، اندیشه، هنر و خلاقیّت فکّری یک عصر یا کشور و همچنین آداب، عادات و رسوم و مناسک اقوام و ادبیّات و هنرهای مختلف می‌شود (بشیریه،9:1379).
برای فرهنگ تعاریف بسیار متعدّد و متنوّعی شده است که در اینجا برای روشن شدن موضوع و قلمرو آن به تعریف جامعی که تایلور در کتاب خود به نام «فرهنگ ابتدایی» ارائه داده است اشاره میکنیم: «فرهنگ مجموعه پیچیدهای است شامل: معارف، معتقدات، هنرها، صنایع، فنون، اخلاق،قوانین، سنن، باور و سرانجام تمام عادات، رفتار و ضوابطی که فرد به عنوان عضو جامعه خود آن را فرا میگیرد و در برابر آن جامعه، وظایف و تعهداتی بر عهده دارد.» (روحالامینی، 18:1372) میتوان گفت که فرهنگ، روش زندگی گروهی ازمردم میباشد

پایان نامه
Previous Entries تحقیق درمورد رساله دکتری، دانشگاه تهران، سیستان و بلوچستان، تأمین کننده Next Entries تحقیق درمورد اجتماعی شدن، ایفای نقش، تغییرات اجتماعی، همبستگی اجتماعی