تحقیق درمورد ضمن خدمت، آموزش ضمن خدمت، نیازهای آموزشی، آموزش و بهسازی

دانلود پایان نامه ارشد

بیانگر نقاط مطلوب است. از لحاظ نظری‌، نقاط مطلوب به ایدئالها، ارزشها‌، باورها و ترجیحات اشاره می کند. بنابراین‌، اهداف آموزش ضمن خدمت نوعاً بیانگر مقاصد و اهدافی است که رسیدن به آنها مطلوب باشد‌. متأسفانه هرجا مسأله مطلوبیت مطرح مي‌شود‌، اختلاف نظر بسیار زیاد مي‌شود.دلیل این امر آن است که داوری درباره مطلوب بودن یک پدیده غالباً براساس ارزشها صورت می پذیرد(جنتری28،1994). بدین ترتیب اهداف آموزش ضمن خدمت نیز تا حدودی زیادی تحت تأثیر این داوری و در نتیجه اختلاف نظر قراردارد. به این دلیل اهداف آموزش ضمن خدمت در کشورهای مختلف دنیا همانند اهداف آموزش و پرورش تحت تأثیر مجموعه متنوعی از متغیرهای سیاسی‌، اجتماعی‌، اقتصادی و فرهنگی قراردارد که با این همه مهمترین مواردی که به منزله مقاصد نسبتاً مشترک سازمانها و نظامهای مختلف در خصوص آموزش ضمن خدمت قابل ذکر است به شرح زیر می باشد:
هماهنگ و همسو نمودن کارکنان با سازمان
افزایش رضایت شغلی و بهبود روحیه کارکنان
کاهش حوادث وضایعات کاربردی
به هنگام سازی دانش و توانش نیروی انسانی در سازمان
کمک به تغییر و تحولات سازمانی
انطباق با شرایط و اوضواع و احوال اجتماعی
تقویت روحیه همدلی و همکاری در بین کارکنان سازمان.(فتحی‌واجارگاه،1386،ص40 الی 45)
یونسکو(1990) اهداف آموزش ضمن خدمت کارکنان را به این ترتیب می داند:
توسعه دانش‌، مهارت و نگرش های لازم برای موفقیت و بهبود عملکرد
شناسایی و پرورش استعداد های نهفته کارکنان
آشنا کردن کارکنان با اهداف و موفقیت سازمان
کاهش اتلاف و ضایعات کاری
افزایش رضایت شغلی کارکنان
کاهش سوانح کاری
فراهم آوردن زمینه ترفیع شغلی کارکنان
انگیزش کارکنان(فارغ،1388)
میرکمالی اهداف آموزش ضمن خدمت را موارد زیر می داند:
هماهنگی با تغییرات و پیشرفت علمی و تکنولوژی
هماهنگی با نیازهای جدید جامعه و ارباب رجوع
توسعه مهارت های ادراکی‌، روابط انسانی و فنی
کسب نگرش درست و آمادگی برای ایجاد تغییر در سازمان
توسعه شناخت نگرش و دید کلی افراد نسبت به سازمان
تأمین نیروی انسانی به منظور جایگزین کردن افراد جدید به جای افراد خارج شده از خدمت
بهره گیری مناسب از امکانات و پرهیز از ضایعات کاری
بهبود بهره وری
ارتقای شایستگی شغلی
10- حل مشکلات سازمانی (میرکمالی‌، 1377‌، 5 -10)
2-11- اصول آموزش ضمن خدمت
ساندر29‌ یکی از دانشمندان حوزه آموزش ضمن خدمت اصول و شاخص های مهم برنامه‌های آموزش ضمن خدمت را به این ترتیب بیان می‌نماید:
-آموزش ضمن خدمت یک نظام یادگیری مادام العمرو رشد حرفه ای پیوسته است‌.
-آموزش ضمن خدمت ایده تأکید کننده و نیز ارتقاء دهنده آموزش های مدرسه است.
-آموزش ضمن خدمت به عنوان پاسخی انگاشته مي‌شود به محیط کارپر از انعطاف و تنوع.
-آموزش ضمن خدمت به عنوان مبنایی برای یک رویکرد حرفه ای محسوب مي‌شود.
-آموزش ضمن خدمت به مثابه یک سیستم غیرمتمرکز می باشد که طرفدار مشارکت کارکنان است.
-آموزش ضمن خدمت در ارتباط با مشکلات حرفه ای و غیر حرفه ای بزرگسالان تنظیم مي‌شود.
-در تنظیم آموزشهای ضمن خدمت بزرگسالان به اصول یادگیری بزرگسالان تأکید مي‌شود
-آموزش ضمن خدمت به عنوان رویه های مورد نیاز برای رشد کارکنان و یاریگر آنان و عامل مهم در ارتقاء شغلی می باشد.(ساندر،2004‌، 5)
2-12- الگوهای آموزش ضمن خدمت
تعریف مدل به طور رسمی عبارت است از اطلاعات، داده‌ها یا اصولی که در اشکالی کلامی، تصویری دسته بندی شده اند تا شیء، عقیده، وضعیت و پدیده معینی را معرفی یا توصیف نمایند. به بیان ساده‌تر‌، مدل ماهیت و عصاره دانش و تفکر یک متخصص است که به صورت واضح و مختصر بیان شده است.(بولا،1362،ص 37)
مدل های متعددی برای آموزش وجود دارد که ما از میان این مدل‌ها چند مدل از مجموع مدل خانواده مدل های نظام مند آموزش اشاره خواهیم کرد:
1- مدل طراحی نظام مند آموزش(SDT)
2- مدل آموزش مبتنی بر عملکرد(PBI)
3- مدل توسعه و تکوین نظام آموزش (ISD)
4- مدل اسلومن
2-12-1- مدل طراحی نظامند آموزش(SDT)30
دیک31 و گری32 مدل طراحی نظام مند آموزش را در سال 1986 تدوین کرده اند که آخرین ویرایش آن در سال 2001 عرضه شده است و در آن تغییرات فراوانی صورت گرفته است. این مدل به صورت گسترده‌ای در میان طراحان آموزش کاربرد دارد و برای ارائه بسیاری از محتواهای آموزش مناسب است و می‌تواند در تمامی سطوح آموزشی از کارآموزی افراد مبتدی تا آموزشهای مهارتهای تخصصی مفید باشد (کاول33 ،2006 ،464).
دیک(2001) گام‌ها و مراحل این مدل را به این صورت بیان می کند:
تعیین اهداف آموزشی: تعریف آن چیزی که یادگیرندگان پس از اجرای کامل برنامه باید قادر بر انجام آن باشند؛
تحلیل اهداف آموزش: تعیین یک فرآیند گام به گام از آنچه افراد نیاز دارند تا بتوانند به اهداف برنامه برسند؛
تحلیل یادگیرندگان و زمینه ها: تعریف زمینه‌اي که مهارت یاد گرفته می شود و زمینه‌ای که مهارت به کار گرفته مي‌شود؛
نوشتن اهداف عملکردی: روشن کردن رفتارها و مهارتهایی که باید یادگرفته شوند. شرایطی که رفتار باید انجام شود و تعیین معیارها برای عملکرد موفق؛
تدوین ابزارهای سنجش: ایجاد ابزارهای سنجش براساس اهداف عملکردی؛
تدوین راهبردهای آموزشی: تعیین راهبردهایی برای رسیدن به اهداف پایانی با تأکید بر ارائه اطلاعات، تمرین‌، بازخورد و انجام آزمون؛
تدوین و انتخاب مواد آموزشی: تولید مواد آموزش برای آن که برای رسیدن به محتوای بیان شده مورد استفاده قرار گیرد؛
تدوین و اجرای ارزشیابی تکوینی: مواد آموزش به صورت فرد به فرد، گروههای کوچک و ارزیابی میدانی مورد آزمایش قرار می‌گیرند و براساس آنها مواد آموزشی توسط یادگیرندگان ارزیابی مي‌شود و اصلاحاتی صورت می گیرد؛
اصلاح آموزش: داده های جمع آوری شـده از ارزشـیابی تکوینی خلاصه شـده و تفسـیر مي‌شود و از آن برای شناسایی مشکلات تجربه شده توسط یادگیرندگان و رسیدن به اهداف و مشکلاتی که با نواقص مواد آموزشی در ارتباط مي‌باشند‌، استفاده مي‌شود؛
ارزشیابی پایانی: اجرای یک ارزشیابی مستقل برای قضاوت پیرامون ارزش آموزش (کاول، 2006 ،465).
2-12-2- مدل آموزشی مبتنی بر عملکرد(PBI34)
بوثوور35و اسمالی36 مدل آموزش مبتنی بر عملکرد PBT را در سال 1998 تدوین کرده اند‌. مدل PBTطراحی شده است تا با کاهش شکاف بین عملکرد مبتدیانه و عالی‌، ارزش عملکرد افراد و سازمان را افزایش دهد. به اعتقاد هالتون37 و همکاران (2000) مدل PBT بر یادگیرندگان و سازمان با هم تمرکز دارد و به افزایش عملکرد افراد مي‌پردازد تا از این رهگذر ارزش سازمان را افزایش دهد. به زعم بوثوور و اسمالی (1998) به کارگیری مدل PBT از طریق مشاهده هدایت شده مسلط است (کاول، 2006 ، 465).
2-12-3- مدل توسعه نظام آموزش(ISD)38
مدل ISD توسط ارتش آمریکا به عنوان طریقی مؤثر برای آموزش در نیروهای نظامی ابداع شده است. مدل ISD یک فرآیند رسمی برای طراحی آموزش است که شامل مراحل پنج گانه تحلیل، طراحی، تدوین، اجرا و ارزشیابی می‌باشد. اهمیت و ارزش این مدل بدان است که برون داد‌های آموزش اثربخش از طریق یک طراحی و اجرای آموزش نظام‌مند بیرون می‌آیند.
مدل ISD برای تصمیم گیرندگان توضیح می‌دهد که چه کسی، چه چیزی را؟ چه زمانی، در چه مکانی؟ و چگونه آموزش می‌بیند؟ و به طور اطمینان بخش هر آنچه مربوط به آموزش است را توضیح می‌دهد.
مرحلة اول مدل ISD مرحله تحلیل موقعیت است که به بررسی این موضوع می‌پردازد که آیا نواقص عملکردی ناشی از نقص آموزش است و یا در سایر عوامل ریشه دارد که برخی از آنها شامل مواد اولیة معیوب، تجهیزات ناکافی، رویه‌های نامتعارف، نظارت نامناسب و یا عدم تبیین دقیق وظایف و طراحی ضعیف می‌باشد.
مرحلة دوم مرحله طراحـی آموزش است که بنابر تعریف دسـیمون و هریس سازگار کردن محیط یادگیری با حداکثر یادگیری است و شامل سه فعالیت اصلی زیر است :
تعیین اهداف عملکردی
تعیین روشهای آموزش
تعیین ساختار و توالی محتوای برنامه
در مرحله بعدي محتواي دوره‌های آموزشی تدوین می شوند. در اين مرحله گام های مربوط به فراگیری مهارت‌، وظیفه و دانش مورد نیاز برای رسیدن به اهداف آموزش تدوین مي‌شود.
مرحلة بعدی نیز اجرا و در نهایت مرحله پایانی ارزشیابی است که هدف اصلی آن مشخص کردن تأثیر مداخلات آموزش بر اثر بخشی اهداف است (تادا39، 2004‌، 14- 8).
2-12-4‌- مدل اسلومن
اسلومن40 در کتاب خود41 یک مدل را از خانواده مدل‌های نظام‌مند معرفی کرده است. این مدل شامل پنج گام می‌باشد.
شناسایی نیازهای کسب و کار
تعیین اهداف آموزش
طراحی برنامه‌های آموزشي
اجرای آموزش
بررسی داده‌های آموزشی
تعیین منابع سازمان (اسلومن، 1994، نقل از قارلي ،37)
نيازهاي کسب و کار اهداف آموزش طراحي آموزش

منابع سازمان برون ‌داده‌هاي آموزش اجراي آموزش
شکل 2-2 مدل اسلومن به نقل از (sloman ،1994،26)
2-13- فرایند آموزش42
این فرایند اشاره به جریانی دارد که با طی نمودن مراحل و گام های پیوسته و متقابل، به سمت هدف مشخصی حرکت می کند‌. در حقیقت هنگامی که از فرایند صحبت مي‌شود‌، چهار نکته اصلی به ذهن متبادر مي‌شود. این نکات عبارتند از :
جریانی بودن
مراحل و گام های پیوسته
هدف و مقصد معین
حرکت تکاملی و سازگاری با پیرامون
جریانی بودن یک فرایند مبین این نکته است که فرایند، یک نقطه ثابت و ایستا نیست، بلکه از یک نقطه شروع شده و تا نقطه دیگر که مقصد نام دارد ادامه پیدا می کند و در امتداد این پیوستار، مراحل و گام‌های مختلفی طراحی و اجرا می‌شوند که با اجرای مناسب آنها، هدف و مقصد معینی تحقق می‌یابد.(صدری‌، 1383‌، 33)
در مورد فرایند آموزش دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد. انتخاب یا تدوین رویکرد یا مدلی برای آموزش به عوامل مختلف و متعددی از جمله فرهنگ آموزشی سازمان، سطح پیشرفتگی آموزش در سازمان‌، فلسفه و هدفی که برای آموزش وجود دارد، نیرو و امکانات موجود در دسترس و.. بستگی دارد. با این حال می توان گفت کانون مشترک همه رویکرد‌ها و مدلها‌، پنج کارکرد (مرحله) اصلی یعنی: 1- نیازسنجی آموزش 2- تعیین اهداف آموزش 3- طراحی برنامه‌های آموزشی 4- اجرای برنامه‌های آموزش و 5- ارزشیابی برنامه‌های آموزشی است. در جدول زير نظرات تعدادی از دانشمندان و اندیشمندان را در خصوص فرایند آموزش آمده است.( بهمنی،1385 18 الی 22)
نُه دیدگاه از فرایند آموزش
1- سید حسین ابطحی
2- اسفندیار سعادت
3- گلدستاین
1- تعیین نیزهای آموزشی
2- تعیین هدفهای آموزشی و توسعه منابع انسانی
3- تعیین محتوای دوره‌ها
4- به کارگیری اصول یادگیری
5- اجرا و ارزشیابی
1- تشخیص نیازهای آموزشی
2- تعیین اهداف آموزشی
3- انتخاب روش آموزشی
4- برنامه‌ریزی برای برگزاری دوره‌های آموزشی
5-ارزشیابی دوره آموزشی
1- سنجش نیازهای آموزشی
2-تعیین اهداف آموزشی
3-طرح ریزی
4-اجرا
5-ارزشیابی
4- مارک ج – سینجر
5- استوت – مارتایوس – بامبروف
6- ونتلیگ
1-ارزیابی نیازهای آموزشی
2-طراحی برنامه‌های آموزشی
3-روشهای آموزشی
4-ارزیابی کوششهای آموزشی
1-شناسایی و تحلیل نیازهای آموزشی
2- تدوین یک خط مشی آموزشی
3-اجرای خط مشی یا برنامه تدوین شده
4-ارزشیابی
1- برنامه ریزی
2- اجرا
3-ارزشیابی
7- نسرین جزنی
8- حبیب اله دعائی
9- عباسعلی حاج کریمی و حسن رنگریز
1-برآورد نیازهای آموزشی
2-تعیین اهداف آموزش و توسعه
3-تدوین محتوای برنامه‌های آموزشی
4-کاربرد اصول یادگیری
5-روشهای آموزش توسعه
6-ارزشیابی آموزش و توسعه
1-تعیین نیازهای آموزش و بهسازی
2-تثبیت اهداف آموزش و بهسازی
3-انتخاب روشهای مناسب آموزش
4-انتخاب رسانه‌های آموزش و بهسازی
5-اجرای برنامه‌های آموزش و بهسازی
6-ارزشیابی آموزش و بهسازی
1-تعیین نیازهای آموزشی
2-تعییین اهداف

پایان نامه
Previous Entries تحقیق درمورد ضمن خدمت، آموزش ضمن خدمت، مراکز آموزشی، آموزش عالی Next Entries تحقیق درمورد نیازسنجی، اجرای برنامه، برنامه آموزشی، نیازهای آموزشی