تحقیق درمورد حاشیه نشینی، وضعیت اجتماعی، انگیزه پیشرفت، منزلت اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

7 انجام داده اند. این پژوهش به بررسی مسیر مهاجرتهای داخلی در ایران شهر تهران و حاشیه نشینی در دنیا و تهران و سه منطقه حاشیه ای تهران می پردازد. هدف از این تحقیق، مشخص کردن بعضی از ویژگیهای حاشیه نشینان است. پژوهش به روش کتابخانه ای و با مطالعه منابع موجود و استفاده از آمار و ارقام و نقشه های موجود انجام شده است. و در پایان نتیجه می گیرند که ساکنین محله های حاشیه نشین عمدتاً از طبقات فقیر شهری تشکیل شده-اند، درگیر مسائل مادی زندگی هستند و از بسیاری مواهب شهری و اقتصادی بی بهره اند. در سطح واحدهای حاشیه نشین و همچنین درون هر واحد به علت مدت اقامت حاشیه نشین در شهر، نحوه معاش و وابستگی به سیستمی نامتجانس، تفاوتها و تعارضاتی دیده می شود. گروهی از افراد این محله ها جذب مکانیزم و وابستگی به سیستمی نامتجانس، تفاوتها و تعارضاتی دیده می شود. گروهی از افراد این محله ها جذب مکانیزم اقتصادی منطقه شهری شده اند و گروهی نیز در حاشیه این گونه مکانیزم ها قرار گرفته اند (هدایتی و منصوری، 1357).
آقای علیرضا دهقان نیز پژوهشی با عنوان «بررسی وضعیت اجتماعی – اقتصادی آلونک نشینان» در سال 1368 انجام داده است. این پژوهش به بررسی وضعیت اجتماعی – اقتصادی آلونک نشینان منطقه 10 شهرداری تهران می پردازد. اهداف پژوهش عبارتند از: بررسی مبدأ و منشاء آلونک نشینان محله مورد بحث، علل آلونک-نشینی، اشتغال و درآمد آلونک نشینان، بررسی علل فقدان انگیزه پیشرفت و وضعیت انحرافات و کجروی، قدر و منزلت اجتماعی، نگرش نسبت به موضوع تخریب سازمانهای دولتی، نگرش نسبت به ارگانهای انتظامی و خدماتی، میزان رضایت از آلونک نشینی و وضعیت هجوم و توالی آن. روش بررسی پیمایش و جمع آوری اطلاعات از طریق مصاحبه همراه با پرسشنامه از 105 خانوار ساکن در محله آلونکی خیابان زنجان جنوبی منطقه 10 شهرداری بوده است. بر اساس نتایج آلونک نشینیان منشأ روستایی دارند و از منزلت اجتماعی کمی برخوردارند. آنها از آلونکها نسبت به زندگی روستایی احساس رضایت بیشتری دارند، از انگیزه پیشرفت محدودی برخوردار هستند و تقدیرگرا هستند و بین آلونک نشینی با میزان درآمد، شغلف کجروی، سواد و انگیزه پیشرفت رابطه وجود دارد (دهقان، 1368).
«بررسی حاشیه نشین شهری» عنوان تحقیقی است که در سال 1351 توسط علی حاج یوسفی به انجام رسیده است. هدف این پژوهش دست یافتن به راه حل هایی در زمینه آلونک نشینی در در کل کشور است. روش تحقیق مطاله اسنادی و مصاحبه های پراکنده با حاشیه نشینان است. یافته ها نشان می دهد گروههای حاشیه نشینان بنا به شرایط برای ساختن مسکن از مصالح مختلفی مانند خشت و گل، چوب و حلبی استفاده کرده اند و بیشتر کودکان بیمار و به سوء تغذیه مبتلا هستند. فقر فزاینده و عدم امکانات آموزشی، سطح پایین سواد را به دنبال دارد. میانگِن درآمد خانوارهای حاشیه نشین حدود ده برابر پایین تر از میزان متوسط درآمد مورد نیاز برای تأمین «حداقل رفاه» است. دزدی، خرید و فروش مواد قمارف روسپی گری، جیب بری، قاچاقچی گری و حرفه های ساده ساختمانی، صنعتی و کارگری فعالیتهای ساکنین هستند. بی قانونی عمومی نیز در این جوامع دیده می شود. (حاج یوسفی، 1351).
آقای غلامرضا لطیفی نیز پژوهشی با عنوان «بررسی اجتماعی – اقتصادی حاشیه نشینی در شهر تهران در طی سالهای 1360 – 1372» انجام داده است. هدف این تحقیق عبارت است از: شناخت، فاکتور انطباق و سازش ساکنان با محیط مسکونی شان است. از فرضیه های این تحقیق رابطه شغل با حاشیه نشینی و رابطه مهاجرت و حاشیه نشینی می باشد. وی نتیجه گیری می کند که حاشیه نشینی معلول شهرنشینی شتابان و رشد اقتصاد شهری در شهرهای بزرگ کشورهای جهان سوم است. تمرکز تصمیم گیری های اقتصادی در یکی دو شهر بزرگ کشور و عدم یک برنامه ریزی اجرایی در سطح ملی و متعاقب آن در سطوح منطقه ای و شهری و بخشی، باعث سردرگمی و افزایش مشکلات شهرنشینی بخصوص در شهرهای بزرگ گردیده است و این در حالی است که این فرایند ادامه دارد. پدیده حاشیه نشینی در شهرهای بزرگ به ویژه در تهران از همه نقاط شهری دیگر کشور با اهمیت تر است و دلیل عمده آن تمرکز تصمیم گیری های اقتصادی است. گسترش جمعیت شهری، افزایش جمعیت، پیامدهای بیشماری نظیر، فقر، مسائل بهداشتی، مسکن نابهنجار، حاشیه نشینی، زاغه نشینی و … را به دنبال دارد و این روند بعد از دهه پنجاه به دلیل افزایش درآمدهای نفتی ادامه داشته است. (لطیفی، 1377).
تحقیق دیگری با عنوان «بررسی آلونک نشینان ساکن در شهرک شوش» در سال 1370 توسط نرگس احمدیان صورت گرفته است. موضوع این پژوهش بررسی وضعیت آلونک نشینان شهرک شوش است که در خیابان دولت آباد، پشت مدرسه راهنمایی شهید عراقی مسکن گزیده اند. اهداف پژوهش شناخت وضعیت اجتماعی – اقتصادی افراد ساکن و شناخت تمایلات افراد ساکن، نسبت به مبدأ و مقصد مهاجرت هستند. روش بررسی پیمایشی و جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه به صورت مصاحبه حضوری با نمونه ای مشتمل بر اعضای 85 خانوار بوده است. طبق این پژوهش، اکثر این افراد ساکن در آلونک ها در سن جوان قرار دارند. 73 درصد افراد جامعه باسواد هستند اکثر افراد نمونه قبل از مهاجرت کارگر بوده اند و در حال حاضر نیز به کارگری مشغولند، البته درآمد روزانه شان در شهر بیشتر است. بیشتر افراد منطقه متأهل هستند و تقریباً 5 – 7 فرزند دارند. بیشتر افراد منطقه از آب لوله کشی و برق به صورت غیرمجاز استفاده می کنند و 1 تا 2 اتاقک در اختیار دارند. افراد ساکن در منطقه اکثراً به علل اختلافات قومی، نداشتن مسکن مستقل مجبور به مهاجرت شده-اند و در حال حاضر مشکل نهایی و اساسی خود را عدم بهداشت منطقه و کمبود مالی می دانند و همگی در صورت توزیع امکانات رفاهی، آموزشی، بهداشتی و پزشکی و … در روستاها و شهرستان ها حاضر به بازگشت هستند (احمدیان، 1370).
همه كشورهاي جهان، خصوصاً كشورهاي در حال توسعه، به نوعي با مشكلات ناشي از حاشيهنشيني و زاغهنشيني مواجه هستند. در انگلستان محلات زاغهنشيني به حدود يكصد سال پيش برميگردد كه بر اثر توسعه نعتي و مهاجرت از روستاها و شهرهاي كوچك به وجود آمد(john, 1969).
نقش مسئولان دولتي در احداث مسكن و ارائه مقدراتي براي كنترل خانهسازي و ارائه قوانين مربوط به طراحي تصديق مينمايد كه اين مناطق از همان مناطق زاغهاي هستند كه همه كشورها در صدد رهايي از آن هستند (Mumtaz babar, 2001).
سكونتگاه غيرقانوني ، اصطلاحي است كه در نوشته هاي چالرز آبرام و جان تورنر، به ويژه پس از كنفرانس مسكن وانكوور كانادا، در سال 1976، رايج گرديده است. اين تصوير جديد از چنين سكونتگاههاي غير قانوني و خود مختار به عنوان سكونتگاه عدواني، باعث ميشود كه روشهاي مقابلهاي و دشمنيجويانه نسبت به آنها به روشهاي حمايت از آنها تغيير كند.
آبرام، مراحل ايجاد سكونتگاههاي غيرقانوني را پيروزي مناطق شهري براي ايجاد سرپناه و مسكن قلمداد ميكند و آن را به وسيله قانون اجبار تعريف ميكند (turber john, 1969).
پايين (1977) تعبير مشابهي به كار ميبرد و گسترش سكونتگاه غير قانوني را در چشمانداز سراسر ناشي از رشد شهري جهان سوم و معلول آن قلمداد ميكند.
به طور كلي رشد سكونتگاههاي غير قانوني و نامنظم و شكلگيري مناطق حاشيهنشين شهري به دليل حذف اقشار كمدرآمد از نظام برنامهريزي و سياستگذاريها بوده است.

در ذیل به چند مورد از تحقیقات انجام گرفته توسط مهندسین مشاور با نظارت وزارت راه و شهرسازی در ایران اشاره میشود:
1ـ حاشيهنشينان تهران بهمن 1350
2ـ کپرنشینان بوشهر مرداد 1351
3ـ حاشيهنشين بندرعباس بهمن 1351
4ـ حاشيهنشين همدان و کرمانشاه اردیبهشت 1352
5ـ حاشيهنشين اهواز مهر 1354
سؤالات تحقیق
اصليترين سؤال تحقيق اين است كه دولت در ساماندهي سكونتگاههاي غيررسمي چه رويكردهايي را اتخاذ نموده است؟ آيا اين رويكردها در دوره هاي مختلف موجب پايداري سكونتگاههاي غيررسمي شده است؟
ـ آيا ساكنان مجموعههاي تجميع شده از زندگي در اين مجموعهها، نسبت به مكان قبلي زندگي خود، رضايت دارند؟
ـ آيا ساكنان مجموعههاي تجميع شده مايلند كه مجموعههاي مسكوني در اطراف محل سكونت آنها توسعه يابد و بالعكس، آيا ساكنان اطراف مجموعههاي تجميع شده حاضرند در مجموعههاي مشابه زندگي كنند و يا حداقل، در ساخت آن مشاركت داشته باشند؟
ـ راه حل بهبود مساله چیست و یا به عبارتی با چه راه حلی می توان به پدیده اسکان غیررسمی در بندرانزلی پایان داد؟
فرضیات تحقیق
الف : :هر چقدر وسعت زمین ساکنین محله نویر کوچکتر باشد تمایل افراد به تجمیع بیشتر است.
ب : کمکهای ویژه همچون وام در تصمیم گیری ساکنین سکونتگاهها ی غیر رسمی جهت نوسازی واحد و سازماندهی مجدد زمین موثر است.
روششناسی تحقیق
روش کار توصیفی – تحلیلی است که با توجه به موضوع مورد مطالعه در نظر داشتن اصل علیّت در کلیه مراحل تحقیق، ضرورت کاربرد شیوهای ترکیبی از کلیه روشهای رایج در علوم انسانی اعم از جغرافیا و علوم اجتماعی که شامل تحقیق تاریخی، توصیفی، تحلیل و تجربی برای رسیدن به اهداف بود، لازم آمد تحقیق با یک روش سیستماتیک علمی بر پایه چهار اصل جغرافیایی تحقیقی (علیّت، ارتباط، تعمیم و تحول) و با مجموعهای از تعاریف در خصوص مسائل شهری و اسکان غیررسمی و پیشفرضهای مشخص شده و سعی شده آمار و اطلاعاتی جمعآوری شود که در تأیید یا رد پیشفرضها نقش عمدهای داشته باشد و ما را به هدفمان نزدیکتر کند.
روش گردآوری اطلاعات
گردآوری اطلاعات مورد نیاز تحقیق یکی از مراحل اساسی آن است. مرحله گردآوری اطلاعات آغاز فرآیندی است که طی آن تحقیق، یافتههای میدانی و اسنادی را گردآوری میکند و به روش استقرایی به فشردهسازی آنها از طریق طبقهبندی و سپس تجزیه و تحلیل میپردازد و فرضیههای تدوین شده خود را مورد ارزیابی قرار میدهد و در نهایت حکم صادر میکند و پاسخ مسأله تحقیق را به اتکای آن مییابد، به عبارتی محقق به اتکای اطلاعات گردآوری شده واقعیت و حقیقت آن را آن طور که هست کشف میکند.
در این تحقیق، برای گردآوری اطلاعات از روشهای اسنادی، پیمایشی و مشاوره استفاده میشود. در روش اسنادی این تحقیق، کتابها، مقالات، مجلات مختلف، اسناد تصویری و نقشههای در زمینه موضوع تحقیق مورد نظر مطالعه و بررسی خواهند شد.
ابزار گردآوری اطلاعات
ابزار گردآوري اطلاعات در روش كتابخانه اي به صورت فيش برداري، جدول و كروكي و…..
بانك هاي اطلاعاتي و شبكه هاي كامپيوتري و ماهواره اي بوده و در روش ميداني از پرسشنامه، دوربين عكاسي و غيره استفاده شده است.
عمدهترین ابزاری که برای جمعآوری اطلاعات اسنادی در این تحقیق استفاده میشود، فیشهای تحقیقی میباشند. در روش پیمایش (پرسشنامهای) در این تحقیق، که همان جمعآوری اطلاعات درباره نگرشها نسبت به برخی از پدیدهها است تا فرآیند رفتاری مربوط به آن بهتر درک شود، به جمعآوری اطلاعات به وسیله پرسشنامهها به صورت سؤالات بسته و همچنین مصاحبه با افرادی که در این زمینه میتوانند به پیشبرد تحقیق کمک نمایند، پرداخته میشود.در روش مشاوره، در این تحقیق، هم از روش مشاهده آشکار مستقیم و هم روش مشاهده پنهان استفاده میشود. همچنین با تهیه عکسهای مناسب در این تحقیق میتوان به اطلاعات خوبی دست یافت.
جامعه آماری ونمونه تحقیق
روش انجام این پژوهش «اسنادی و پیمایشی» است که در سال 1391 انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه شهروندان ساکن محله نویر(لزوماًکسانی که مالک بودند) که در قسمت غربی بندرانزلی واقع گردیده باجمعیت تقریبی 1500نفر واز نظر شرایط کلی زندگی، بافتهای قدیمی ، گسترش بی قاعده و بی نظم زمین و نیز ابعاد تقریباً کوچک زمین دچار کاستی هایی می باشند ، تشکیل می دهند.حجم نمونه 276 نفر می باشد.
مشکلات و موانع تحقیق
مسلماً هیچ تلاش و تحقیق بدون مواجهه با بعضی از مسائل و مشکلات به نتیجه نخواهد رسید ولی بعضی از مشکلات ماهیتاً غیرقابل پیشبینی هستند و مواجهه با آنها نیز نوعی تجربهاندوزی است و دلسردی بدنبال ندارد. ولی بعضی دیگر ناشی از نگرش خاص مسئولین سازمانها و مراجع مختلف

پایان نامه
Previous Entries تحقیق درمورد بندر انزلی، اسکان غیررسمی، توسعه شهر، سازمان ملل Next Entries تحقیق درمورد حاشیه نشینی، اسکان غیررسمی، نیروی کار، ایالات متحده