تحقیق درمورد آثار تاریخی، شهرستان مشهد، میراث فرهنگی، باستان شناسی

دانلود پایان نامه ارشد

شاهنامه نظیر شاهنامه چاپ فلورانس و شاهنامه 73 کیلوگرمی اهدا شده از سوی موسسه امیرکبیر، آثار کشف شده از حفاری های باستان شناسی شهر توس همچون تنگ ها، پیه سوزها، عطردان ها و …. نسخه خطی منحصر به فرد، تابلوهای نقاشی با مضمون داستان های شاهنامه فردوسی و پرتره حکیم توس، مجموعه ای از تسلیحات گرم دوران قاجار، ساز و برگ رزم نظیر گرزهای گاو سر و شمشیرهای فولادی.
هارونیه : سالم ترین اثر تاریخی به جای مانده از شهر تاریخی تابران توس، هارونیه می باشد که در ضلع غربی بلوار پردیس و به فاصله حدود 800 متری باغ آرامگاه فردوسی واقع شده است. با عنایت به شواهد تاریخی این مقبره یا خانقاه متلعق به اوایل قرن هشتم (دوره ایلخانی) بوده است. این بنا از بزرگترین بناهای دوران خود است که به همت کارشناسان سازمان میراث فرهنگی مورد حفاظت، مرمت و بازسازی قرار گرفته است. ایوان عظیم ورودی بنا دارای تزئینات مقرنس بوده که اکنون از بین رفته و شواهد اندکی از آن باقی مانده است. گنبد خانه آن دارای پلان مربع است. در شمال این بنا فضایی وجود داشته و به گنبد خانه متصل بوده که بخشی از این الحاقات در مرمت بنا حفظ گردیده است. در بدنه خارجی ضلع شمالی، محرابی با تزئینات گچبری قرار دارد که شاهدی بر وجود بناهای دیگر در این قسمت می باشد. انتقال بار عظیم گنبد از طریق تبدیل فضای مربع به هشت ضلعی به نحو هنرمندانه ای انجام شده و در پیرامون این فضا، غلام گردشی راه دسترسی به پشت بام را میسر می سازد.
گنبد خانه دارای پوشش دو پوسته است. پوشش دوم فرو ریخته و مجدداً بازسازی شده است. کاربری این بنا مشخص نیست و در سفرنامه ها از آن بعنوان مسجد توس، آرامگاه و خانقاه غزالی و فردوسی یاد شده است. اما مشخصات معماری و تزئینات دوره ساخت بنا هیچ ارتباطی با دوره هارون الرشید عباسی ندارد و صرفاً به سبب علاقه عامه به عنوان زندان یا سیاه چال هارون یاد می کردند. کاوش های آتی باستان شناسی به حل سئوالات خواهد انجامید.
عکس 3-3 : بنای هارونیه

3-8-1-3 مجموعه فرهنگی- تاریخی آرامگاه نادری
بنای آرامگاه : به استناد نوشته های مورخین عهد افشاری، نادرشاه در زمان خویش دستور ساخت مقبره ای برای خود و خانواده اش در جنب عمارت چهار باغ شاهی داده بود. گویا آرامگاه مزبور در خلال ناآرامی ها و آشوبهای سیاسی آن عهد و پس از آن روی به ویرانی نهاد. بعدها در سال 1296 شمسی در زمان حکومت «قوام السطنه» بنای دیگری بر مدفن نادر ساخته شد که آن هم در معرض آسیب و خرابی قرار گرفت بنای فعلی آرامگاه به اهتمام انجمن آثار ملی و براساس طرحی از مهندس هوشنگ سیحون در سال 1335 شمسی در باغی به مساحت 1546 مترمربع بنا نهاده شد. آرامگاه شامل فضای محل مقبره نادر، دو تالار موزه و راهروهای ارتباطی و ابنیه وابسته است. دیوارهای اطراف باغ با نرده هایی به شکل تبرزین نادر تزئین شده است. آرامگاه نادر تماماً از سنگ های گرانیت ساخته شده است که فقط دیواره اطراف مقبره از سنگ تراورتن قرمز استفاده شده است. مقبره نادر تا حدی شبیه چادری است که نادر در آن زندگی می کرده است. در جوار مقبره نادر پایه ای به منظور نصب مجسمه مفرغی نادر بنا شده که بر فراز آن مجسمه ای عظیم از نادرشاه سوار بر اسبی سرکش که سه سرباز از طوایف مختلف ایرانی (فارس، ترک و لر) او را همراهی می کنند خودنمایی می نماید. این مجسمه به وسیله پیکرتراش شهیر ایرانی استاد ابوالحسن صدیقی و با نظارت خود استاد در کارخانه برونی ایتالیا ریخته شد و با کشتی به بندر بوشهر حمل و از آنجا به وسیله راه آهن به مشهد حمل شده و بر فراز آرامگاه نصب گردیده است.
عکس 3-4 : مجسمه نادرشاه در باغ نادری

موزه نادری : در سالن اصلی بنای آرامگاه نادر تالاری به منظور معرفی آثار تاریخی دوره افشاریه ساخته شده است. تالار شماره یک به نمایش انواع سلاح های دوره افشاریه، تابلوهای نقاشی از نادر و جنگ های او، وسایل سوار کاری همچون زین و برگ است در عصر افشار تا قاجار و نسخ خطی از تاریخ جهانگشای نادری، دره نادری و … اختصاص یافته است. از آثار ذیقیمت این موزه می توان به دو قبضه شمشیر متلعق به نادر شاه که روی یکی بعنوان رکابی السلطان نادر شاه حک شده و روی دیگری بیتی با مضمون” شاه شاهان نادر صاحب قران، هست سلطان بر سلاطین جهان” نقش بسته است اشاره کرد. این شمشیر ارزشمند در سال 1148 از جانب کافه ی مردم ایران در روز تاجگذاری نادر در دشت مغان به او اهدا شده است. تالار شماره دو نیز در سال 1373 به همت سازمان میراث فرهنگی به بهره برداری رسیده است. در این تالار اطلاعاتی در خصوص زندگی نادرشاه و عصرافشاریه بر روی تابلوهای تعبیه شده به نمایش در آمده است.
3-8-1-4 دیگر آثار
از دیگر آثار تاریخی و مهم شهرستان مشهد می توان به مسجد شاه(آرامگاه امیر غیاث الدین شاه ملک855 ه.ق)، بقعه گنبد خشتی(832 ه.ق)، بنای آرامگاهی گنبد سبز(1058 ه.ق)، مصلی پایین خیابان(1087 ه.ق)، بنای آرامگاهی خواجه ربیع(1031 ه.ق)، آرامگاه پیر پالاندوز(985 ه.ق)، حمام مهدی قلی بیک(1027 ه.ق)، مدرسه عباسقلی خان(1077 ه.ق) و رباط طرق(1080 ه.ق) اشاره نمود.

3-8-2 جاذبه های طبیعی
3-8-2-1 تفرجگاه ها و باغ ها
پارک ملت : این پارک که در غرب مشهد و در ابتدای بلوار وکیل آباد واقع شده با وسعت تقریبی 72 هکتار بزرگترین و مهمترین بوستان در محدوده شهرستان مشهد می باشد. پارک ملت دارای امکانات بهداشتی، مسجد، شهربازی، میادین ورزشی، مجتمع فرهنگی- هنری امام رضا، کتابخانه و استخر شنا می باشد.
پارک پردیس قائم : این پارک در شمال مشهد واقع گردیده و از جنوب به بلوار صدمتری قائم محدود شده است. مساحت آن 163926 مترمربع می باشد و علاوه بر گونه های گیاهی بسیار، دارای ساختمان موزه ایرانی، مکان بازی های کامپیوتری، آلاچیق، بوفه و آب نمای موزیکال است.  
بند گلستان : از جمله آثار تاریخی مشهد، سدی قدیمی معروف به بندگلستان است که در 12 کیلومتری غرب مشهد و در حدود 4 کیلومتری طرقبه واقع شده است. این بند از آثار دوران تیموری می باشد. از امکانات موجود در بند گلستان می توان به رستوران، قهوه خانه و مجموعه قایقرانی اشاره کرد.
مجموعه تفریحی کوهسنگی : کوه سنگی مشهورترین و زیباترین گردشگاه مشهد می باشد که در انتهای خیابان شریعتی مشهد قرار دارد. آبی که از قنات های گناباد به حوض بزرگ کوهسنگی می رسد و گلکاری ها و درختکاری های کوه سنگی، بر زیبایی آن افزوده است. همچنین قرار است در آینده موزه خراسان بزرگ نیز در این مکان احداث گردد. بازار هنر از دیگر جلوه های این مجموعه است.
باغ ملی : این بوستان کوچک در یکی از خیابان های قدیمی شهر مشهد موسوم به «ارگ» قرار دارد گویا در گذشته «ارگ شهر« در این مکان بوده و آب قنات رکن آّباد نیز ازمیان همین باغ عبور می کرده است. این بوستان در سال 1345 توسط «حسین ملک» به شهرداری مشهد واگذار گردید. در این باغ علاوه بر گلکاری و گیاهان متنوع، مجموعه ای برای بازی کودکان نیز وجود دارد.
3-8-2-2 ییلاقات
طرقبه : این منطقه ییلاقی در 18 کیلومتری جنوب غربی مشهد و در مسیر راه جاغرق واقع شده و از غرب به کوه های بینالود و از شمال به کوه تخت رستم محدود می شود. طرقبه دارای باغ های فراوان با میوه های متنوع و چشمه سارهای زیباست و رودخانه ای خروشان از کنار آن می گذرد، در تابستان دارای آب و هوایی خنک و مطبوع است. این ناحیه از قدیم الایام به عنوان تفریحگاه مورد توجه ساکنان و زائران مشهد بوده است.
شاندیز : یکی از مناطق ییلاقی اطراف مشهد است که در بخش طرقبه و در فاصله 30 کیلومتری غرب مشهد و در حدود 13 کیلومتری طرقبه در مسیر راه مشهد به ابرده و زشک واقع شده است. چشمه سارها و باغ های فراوان، فضای سرسبز و خرم، رودخانه و چشم اندازهای بی بدیل طبیعی، آب و هوای مطبوع و به ویژه صنایع دستی بومی این منطقه ییلاقی را به صورت گردشگاهی مهم برای گردشگران، زائران و مردم مشهد درآورده است.
عنبران : روستای عنبران در 26 کیلومتری مشهد و به فاصله یک کیلومتری طرقبه واقع شده است. مناظر سرسبز با علف های خودروی خوش بو باعث شده این روستای ییلاقی را عنبران بنامند. این روستا دارای واحدهای پذیرایی و رستوران های متعدد و اقامتگاه های مناسب برای گردشگران می باشد.
 زشک : این روستا در امتداد جنوب شرقی رشته کوه بینالود و در سرچشمه دره شاندیز، 48 کیلومتر با مشهد فاصله دارد و به لحاظ مناطق دیدنی و طبیعی یکی از باصفاترین مناطق ییلاقی اطراف مشهد است.
 کنگ : این روستا در دامنه کوههای بینالود و در بخش جنوبی این رشته کوه به فاصله 22 کیلومتری جنوب غربی طرقبه واقع شده است. معماری روستای کنگ شبیه ماسوله است و از بام هر خانه به عنوان حیاط خانه بالاتر استفاده شده است.
3-9 بررسی وضعیت گردشگری شهر مشهد
3-9-1 تاسیسات گردشگری موجود
به طور کلی تعداد تاسیسات گردشگری در مشهد تا پایان سال 1392 ، 1540 مورد می باشد که از این میان 1188 مورد واحدهای اقامتی (77 درصد) ، 227 مورد دفاتر خدمات مسافرتی (15 درصد) و 125 مورد واحدهای پذیرایی (8 درصد) که خود شامل واحدهای بین راهی، مجتمع های تفریحی و سفره خانه های سنتی می باشند.

نمودار 3-1 : واحدهای اقامتی مشهد

تعداد

هتل
154

هتل آپارتمان
300

مهمانپذیر
451

منازل شخصی
283

جمع
1188

نمودار 3-2: هتل

جدول3-1: هتل ها
درجه
تعداد
یک ستاره
41
دو ستاره
39
سه ستاره
52
چهار ستاره
15
پنج ستاره
7
جمع
154

جدول 3-4 : منازل شخصی
تعداد
283
ظرفیت
10119

نمودار 3-3: هتل آپارتمان

نمودار 3-4: مهمانپذیر

جدول 3-2: هتل آپارتمان ها
درجه
تعداد
یک ستاره
279
دو ستاره
21
جمع
300

جدول 3-3: مهمانپذیر ها
درجه
تعداد
یک ستاره
61
دو ستاره
129
سه ستاره
186
ممتاز
75
جمع
451

نمودار3-5 : تاسیسات گردشگری شهرستان مشهد

3-9-2 ورود مسافر
مسافر خارجی : میزان ورود مسافر خارجی به مشهد از طریق ارگان هایی چون گمرک و آستان قدس رضوی انجام شده و پس از تحلیل ، اعلام می گردد. تا پایان سال 1392، با توجه به آمار و اطلاعات موجود ، تعداد 1544200 نفر مسافر خارجي وارد مشهد شده اند .

جدول 3-5 : تعداد افراد خارجی وارد شده به مشهد در سال 1392
قصد ورود
تورهای گردشگری
زائرین و گردشگران خارجی
گمرکات و مرزهای ورودی
جمع
تعداد
34473
796069
713658
1544200

جدول 3-6 : وضعيت تورگرداني دفاتر خدمات مسافرتي مشهد در سال 1392
نوع تور ورودي
عرب
آسياي ميانه
اروپا
ساير
جمع
29761
1098
502
3112
34473

جدول 3-7 : نوع تورهای دفاتر خدمات مسافرتی مشهد در سال 1392
داخلي
ورودي
مذهبي
سياحتي
جمع
113341
34473
7215
43551
198555

جدول 3-8 : آمار مقایسه ای مسافران خارجی شهر مشهد از 1384- 1392

1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
گمرکات ورودی
216897
229059
237483
273701
315665
378204
362083
493785
713658

نمودار3-6 : آمار مقایسه ای مسافران خارجی شهر مشهد از 1384- 1392

مسافر داخلی : حجم کل ورودی مسافر ( گردشگر) در سال 1392 ، طبق اعلام منابع آ ماری ، 27984885 نفر بوده است که از این تعداد 33 درصد با اتوبوس ، 13 درصد با قطار ، 46 درصد با وسایل نقلیه شخصی و 8 درصد نیز با هواپیما وارد استان شده اند.

نمودار3-7 : نوع وسیله سفر مسافران ورودی به مشهد مقدس

جدول 3-9 : آمار مقایسه ای مسافران داخلی شهر مشهد از 1384-

پایان نامه
Previous Entries تحقیق درمورد امام رضا ع، شاهرخ تیموری، امام رضا (ع)، میراث فرهنگی Next Entries تحقیق درمورد ، وخارجي، گردشگري، داخلي