تحقیق درباره پوشش گیاهی، فرسایش خندقی، حرکات توده ای

دانلود پایان نامه ارشد

Smadaجهت به دست آوردن مقادیر دبی با دوره های بازگشت مختلف، با توزیع های آماری متداول نظیر نرمال، لوگ نرمال دو متغیره، لوگ نرمال سه متغیره، پیرسون، لوگ پیرسون و گمبل برازش داده شدند.
با استفاده از مجموع مربعات باقیمانده (RSS) توزیعها، یک توزیع به علت داشتن کمترین مقدار مجموع مربعات باقیمانده، به عنوان توزیع غالب منطقه انتخاب می شود.
در مطالعة حاضر با مقايسة آمار موجود در ايستگاههاي آب سنجي و با استفاده از روشهاي مشاهده اي، كريگر، فولروSCS اقدام به برآورد ميزان سيلاب طرح در حوزة آبريز حویق شد.

4-1. واحد های ژئومورفولوژی حوضه ذیلکی رود
با توجه به اطلاعات روی نقشه توپوگرافی، زمین شناسی، شیب و انطباق این نقشه ها بر روی هم براساس سیستم های مختلف فرسایشی واحد هایی در زیر تعیین شده و هر واحد ایجاد شده به تیپها و هر تیپ از چندین رخساره تشکیل شده است.

4-1-1. واحد کوهستانی
واحد کوهستانی تقریبا در تمام حوضه واقع شده است که ان را می توان جزء کوههایی با ارتفاع نسبتا زیاد 300 تا بیش از 2000 متری دانست. به دلیل فاصله کم کوهستانی تا سطح جلگه و ارتفاع زیاد ناحیه کوهستانی شیب دامنه ها بسیار تند بوده (بیش از 50 %) به گونه ای که بین خط الراس ها، کانال رودخانه اصلی عموما به صورت دره های باریک و عمیق مشاهده می شود. به دلیل وضعیت خاص زمین ساختی منطقه کوههای حوضه عمدتا نامتقارن هستند و از نظر ارتفاعی و شیب دامنه ها یکنواخت نبوده و از قلل متعددی با ارتفاع متفاوت تشکیل شده است. به دلیل گسترش رخساره های سنگی متشکل از (سنگهای آتشفشانی بازیک) و شیبزیاد باعث شده مسیر رودخانه به صورت دره های v شکل عمیق جریان یابد. رودها عموما تند آب و در بستر سنگی جریان می یابند در نتیجه بیشتر کف بستر مورد هجوم قرار می گیرد. پرتگاههای ناشی از گسل یا شیب زیاد در سطح حوضه مشاهده می شود. تیپ دامنه ها از جنس سنگ ها، جهت کشیدگی آنها، اقلیم، پوشش گیاهی متاثر می باشند. ضمن آنکه اسکلت بندی اولیه آنها به وسیله عوامل تکتونیکی شکل گرفته است. دره های v شکل متقارن و نامتقارن در این واحد وجود دارد از نظر مراحل فرسایشی ناهمواریها در شرایط جوان به سر می برند. در این واحد به علت سیستم فرسایش آبی به همراه تخریب مکانیکی و بر بیرون زدگی سنگی که موجب تغییر شیب و یا به عبارتی شکستگی شده که در نتیجه تیپ دامنه ها به شکل مرکب و در بعضی قسمتها به شکل محدب دیده می شود در خط الراس ها هوازدگی و تخریب در سنگهای دامنه بر اثر یخبندان صورت می گیرد از ارتفاع 2000 متر به بالا چون اراضی مرتعی گسترش دارند هوازدگی فیزیکی در آنجا برتری دارد.

4-1-2. واحد فلات ها و پایکوههای پر شیب:
این بخش حد فاصل جلگه و کوهستان و به صورت نقاطی که ارتفاع و ناهمواری منفرد و تپه‎ای و برجستگیهای بزرگ و کوچک که بوسیله رودها از کوهها جدا شده‎اند تشکیل شده است. جنس رخساره‎های زمین شناسی این واحد سنگهای آتشفشانی بازیک به انضمام سنگ آهک همراه با لایه های نازک ماسه سنگی و شیل می باشد که نسبتا به سادگی فرسایش می یابند، اختلاف جنس رخساره های سنگی و شیب زیاد باعث شده تغییراتی در شبک هیدروگرافی حوضه به وجود آید آثار فرسایش توده ای، شیاری و خندقی در این واحد زیاد مشاهد می شود، شیب توپوگرافی دره رودخانه زیاد بوده و دارای پوشش گیاهی نسبتا انبوهی می باشد به دلیل وجود گسله ها (شکستگی ها) و اختلاف جنس سازنده ها، مسیر عمومی دره دارای پیچ و خم های کوچک فراوانی است، دره های کوچک v شکل و U شکل (متقارن و نامتقارن) در این واحد مشاهده می شود تیپ دامنه ها از نوع مقعر، محدب و مرکب می باشد رخساره های سنگی این دامنه‎ها از نوع سنگهای آتشفشانی بازیک، سنگ آهک همراه با لایه های نازک ماسه سنگ و شیل، سنگ آهک خاکستری همراه با چرت می باشند در محل اتصال آبراهه های فرعی به اصلی مخروط افکنه‎ها گسترش دارند از خط الراس‎های فرعی به سمت دره اصلی رودخانه تیپ دامنه ها عمدتا مقعر همراه با رخساره‎های ماسه سنگی و شیل می باشد ودر محل رودخانه تیپ دامنه ها عمدتا مقعر همراه با رخساره‎های ماسه سنگی و شیل می باشد و در محل لغزش دامنه های مقعر توسعه بیشتری دارند.
در این واحد دره گسلی با وجود اختلاف جنس سنگها تغییراتی را در شبکه هیدروگرافی این واحد ایجاد کرده است به گونه ای که دو گسل درفک جنوب و چاکرود شمال منطبق بر رودهای فرعی حوضه در جهت شرق و غرب می باشند شیب تند دامنه ها به لحاظ عبور گسل حالت پرتگاهی ایجاد کرده است.
به دلیل تاثیر عوامل فرسایشی به ویژه بارندگی و وجود جریانهای سطحی آب و حضور چشمه ها عموما در مناطق کوهستانی حوضه ذیلکی رود دامنه هایی با اشکال مختلف مشاهده می شود که در زیر به آنها اشاره شده است.
دامنه سطح شیبداری است که بین خط الراس و یک خط القعر قرار دارد. دامنه ها در عوارض سطح زمین است. در حوضه مورد مطالعه بسیاری از اشکال سطح زمین روی دامنه ها مشاهده شده است.

– دامنه های ساده با شیب منظم (مستقیم) :
در این دامنه ها سیب دامنه نسبت به سطح افق یکنواخت است. این حالت در صورتی به وجود می آید که تغییرات شیب در آن تدریجی بوده و یا شیب ثابت باشد، اگر فواصل منحنی های تراز از خط الراسها تا خط القعرها یکنواخت باشند دامنه از نوع مستقیم یا منظم می باشد (ثروتی، م، سرور، ج، 1379، ص52).
در حوضه ذیلکی رود روی این دامنه ها اغلب از خاکهای نسبتا عمیق و پوشش گیاهی متراکم و مناسب پوشیده شده است در بعضی قسمتها آثاری از حرکات توده ای مواد، فرسایش سطحی در این دامنه‎ها مشاهده می شود.
– دامنه های با شیب محدب (کوژ) :
در این دامنه ها تمایل شیب روی دامنه ها از خط الراس به سمت خط القعر و یا به عبارت دیگر از بالا به پایین افزایش می یابد، این نوع دامنه ها بیشتر در بالا دست حوضه از خط الراس های اصلی به طرف دره‎های اصلی و فرعی مشاهده می شود که در آن آثاری از هرز آبهای فصلی، فرسایش سطحی مشاهده می‎شود.
– دامنه های با شیب مقعر (کاو) :
تمایل شیب این دامنه ها از بالا (خط الراس) به پایین کاهش می یابد. این نوع دامنه ها در مناطقی ایجاد می شود که سنگهای مناطق مرتفع سخت تر از سنگهای مناطق هموار و کم ارتفاع باشد. در حوضه ذیلکی رود این نوع دامنته ها بیشتر از خط الراس های فرعی به سمت دره های اصلی و فرعی دیده می شود و چون آب را در کف آبراهه های اصلی و فرعی متمرکز می سازند، آثاری از فرسایش شیاری و لغزش در این دامنه ها دیده می شود.
– دامنه های مرکب:
این دامنه ها در حقیقت از ترکیب سه دامنه ایی که قبلا شرح داده شده تشکیل می شوند، یکی از انواع دامنه های مرکب، دامنه ای است با شیب محدب- مقعر که در آن قسمت بالایی، شیب محدب و قسمت پایینی، شیب مقعر را نشان می دهند (ثروتی، م، سرور، ج، 1379، ص55). این نوع دامنه ها بیشتر در شیب‎های بیش از30 % به دلیل تغییر ناگهانی شیب و اختلاف جنس سنگها در سطح حوضه مشاهده می‎شود، در قسمت پایین این دامنه آثاری از فرسایش شیاری مشاهده شده است.

نقشه 4-1 توپوگرافی حوضه ی ذیلکی

4-2. شیب حوضه
شیب یکی از مهمترین عواملی است که زمان جریان سطحی و زمان تمرکز را در رودخانه کنترل می کند. تاثیر ناهمواه ها بر روی تغییر و تبدیل بارندگیها به روان آب از طریق شیب بهتر قابل درک می باشد. شیبهای تند باعث روان آب فراوان و کاهش زمان تمرکز و در نتیجه باعث نوک تیز شدن آبنگاررودخانه نسبت به حوضه با شیب کم خواهد شد. نفوذپذیری خاک نیزبه شیب بستگی دارد، هرچه شیب بیشترباشد پوشش گیاهی کم وخاک به سادگی درمعرض فرسایش قرار می‎گیرد. (ضیائی. 1380)
نقشه هم شیب نقشه ای است که مناطق با گروههای هم شیب را مشخص می کند. هر چه شیب سطح حوضه تندتر باشد، جریان روان آب سریعتر خواهد بود. بدین معنا که زمان تراکم کمتر شده و اوج سیل بلندترخواهد شد هر چه شیب بیشتر باشد به علت پراکندگی و تنک بودن پوشش گیاهی، خاک سریعتر مورد فرسایش قرار می گیرد و بدین ترتیب از نظر روان آب اهمیت پیدا می کند.
حوضه مورد مطالعه دارای کوههای مرتفع، دامنه هایی با شیب تند می باشد، یه همین دلیل مقدار و سرت روان آب در این حوضه زیاد بوده که این امر در ایجاد فرسایش نیز دخیل می باشد.
اختلاف ارتفاع زیاد در حوضه به خصوص در ارتفاعات جنوبی و جنوب شرقی حوضه باعث ایجاد فرسایش می شود به خصوص قلل کوهستانی در جنوب حوضه که رودهای اصلی از این مکانها سرچشمه می گیرد. در حلیکه اراضی جلگه ای کم ارتفاع بوده و دارای ارتفاعی بین 300 تا 500 متر می باشد. این مساله بدان معنی است که رودها و روانابها با سرعت زیادی از ارتفاعات بالادست به طرف پایین سرازیر می‎شوند. شیبهای شمالی و غربی حوضه طولانی تر از جنوب و جنوب شرقی هستند در نتیجه حجم و سرعت آب و آبدوی در آن قسمت انرژی جنبشی بیشتری دارد و ممکن است باعث ایجاد فرسایش خندقی شود.
دامنه های حوضه ذیلکی رود از نوع مقعر می باشند در نتیجه در شیب های مقعر فرسایش در بالادست شیب بیشتر و در پایین دست آن کمتر می باشد و معمولا آب را در کف آبراهه متمرکز می سازند و در نتیجه باعث ایجاد فرسایش شیاری در حوضه می شوند. وضعیت شیب حوضه ذیلکی رود و طبقات شیب و درصد مساحت مربوط به هر طبقه در جدول (3-2) و شیب حوضه ذیلکی رود را نشان می دهد. .

جدول 4-1 طبقات شیب و درصد مساحت مربوط به هر طبقه
کلاس شیب
طبقات شیب
مساحت به درصد
A
100 تا 50
5/49
B
50 تا 30
28
C
30 تا 20
9
D
20 تا 10
5/9
E
10 تا 5
5/2
F
5 تا 1
5/1

با توجه به جدول بالا در حدود 5/77 درصد از حوضه ذیلکی رود شیب بالای 100 تا 30 درصد و تنها 5/22 درصد ازسطح حوضه ذیلکی رود دارای شیب کمتر از30 درصد می باشد.

4-3. زمین شناسی حوضه ذیلکی رود
سلسله جبال البرز در دامنه شمالی رواندگی پر شیبی به سمت شمال دا رد که این موضوع در نتیجه عمل تکنونیکی پدید آمده و چین خورد گیها و گسل های فراوان در آن حائز اهمیت است. باید متذکر شد که شدت چین خورد گیها به طرف دامنه های شمالی البرز نسبت به جنوب آن کاهش یافته ولی آن چه در البرز شمالی و همچنین محدوده مورد مطالعه از نظر تیکونیکی حائز اهمیت کرده است وجود رسوبات دگرگون شده پر کامبرین در چند محل البرز شمالی می باشد که این پدیده نشانگر آن است که امتداد شرقی _ غربی البرز امتداد قدیمی و مربوط به پر کامبرین می باشد که چین خوردگیهای بعدی مربوط به فاز آلپین را تحت تاثیر خود قرار داده است (گروه طراحان محیط مهندسی مشاور باغ و درخت، 1377)
حوضه مورد مطالعه عمدتا از سنگهای دوران مزوزوئیک و کواترنر تشکیل شده است که رسوبات اخیر در کناره دره ها و رودخانه اصلی یافت می شود. بیش از نیمی از وسعت حوضه را آهک و شیل و رس تشکیل داده است که در لایه های سنگهای رسوبی دوران ژوراسیک پراکندگی دارند. بخشهای کم وسعت به دوران پالئوزوئیک تعلق دارد که به صورت توده های نفوذی دیده می شوند. این حوضه توسط دو گسل قطع می شود که یکی ادامه گسل درفک و دیگری گسل چاکرود می باشد. هر سازند از یک یا چند نوع سنگ تشکیل شده است که رفتار آنها نسبت به فرسایش متفاوت است، لذا در این مطالعه لیتولوژی حوضه آبریز ذیلکی رود از قدیم به جدید به قرار زیر می باشند:
1- سنگهای آذرین نفوذی دوران پره کامبرین شامل گرانیت و دولریت و گابرو.
2- شیست ها و فیلیت های دگرگون شده دوران پالئوزوئیک که سن آنها را به دونین فوقانی – کربونیفر زیرین می دانند.
3- سنگهای دوران مزوزئئیک عبارتند از:
– سنگ آهک خاکستری و ماسه سنگ و شیل با لایه بندی مناسب بخشی در بین لایه های آتشفشانی و سنگهای آتشفشانی بازیک متعلق به ژوراسیک.
– سنگ آهک با لایه بندی خوب خاکستری یا خاکستری کمرنگ بخشی با چرت متعلق به ژوراسیک.
– سنگ های آهک آتشفشانی بازیک متعلق به کرتاسه.
– سنگ آهک خاکستری با بستر خوب و آهک گلی.
4- رسوبات کواترنر: این رسوبات عمدتا بصورت رسوبات دریایی، ساحلی

پایان نامه
Previous Entries تحقیق درباره پوشش گیاهی، سیل خیزی، نمونه برداری Next Entries تحقیق درباره پوشش گیاهی، هیدرولوژی، نفوذپذیری