تحقیق درباره هخامنشیان، داریوش اول، کاپادوکیه، هزینه نگهداری

دانلود پایان نامه ارشد

نقدی از مردم دریافت می‏کرد مانند: «عوارض دروازه‏های شهر، عوارض باربری از کانال، عوارض راه‏ها و …».
«برای باربری از کانال باج پرداخت می‏شد و عوارض از دروازه‏های شهر می‏گرفتند» (المستد، 1340: 105). «حقوق بندر و باج بازار و عوارض دروازه و راه و مرز از عوارض و باج دوره هخامنشیان بود» (فراری، 1344: 186). «عواید گوناگون از باج راه، حقوق بندر، عوارض داد و ستد و … تامین می‏شد» (زرین کوب: 218).

4-5-1-4- درآمدها
هخامنشیان علاوه بر دریافت مالیات‏ها، امتیازهای مالیاتی و عوارض، درآمدهایی نیز داشتند مانند: «درآمد حاصل از املاک سلطنتی و دام‏ها (زمین‏ها، باغ‏ها، گوسفندان و …)؛ درآمد حاصل از فتوحات (خزانه کشور مفتوحه، ثروت معابد، غنیمت‏های جنگی و …) و درآمد حاصل از معادن».
«علاوه بر مالیات‏ها نقدی و جنسی مقرره، عواید دیگری از قبیل هدایا، غنایم جنگی، ضبط اموال مقصران و شورشیان و عواید معادن داشته‏اند که درآمد دولت و دربار محسوب می‏شد و همه را به خزانه شاهی می‏ریختند » (سامی، 1388: 55). «کمان هوار در کتاب خود «ایران کهن» میزان درآمد مالیاتی دربار هخامنشی را صد میلیون فرانک طلا تخمین زده است و تصریح می‏کند که این مبلغ غیر از تحف و هدایا و غنائم و عواید معادن و مالیات جنسی است که قبلا به آن اشاره شد» (همان: 57). «مالیات‏ها همراه با درآمدهای املاک سلطنتی، بنیاد اقتصاد پارس را تشکیل می‏داده‏اند» (بریان، 1391: 97). «آن‏ها مجبور بودند بردگان خود را (کشتکاران، چوپانان، باغبانان، نجاران و غیره) برای کار در املاک دربار در بابل و سایر شهرها بفرستند. مخصوصا بردگان معابد از احشام سلطنتی مواظبت کرده و موظف بودند به آن‏ها علوفه داده و پشم آن‏ها جمع آوری کنند» (داندامایف، 1358: 52). «تردیدی نیست که دولت علاوه بر مالیات‏های مقرر(نقد و جنس) عایدات دیگری نیز داشته، از قبیل هدایایی که به دربار می‏فرستاده‏اند و غنائم جنگی و ضبط اموال مقصرین و یاغی‏ها و شورشیان» (پیرنیا، 1381: 1433).
4-5-1-5- سایر درآمدها
علاوه بر موارد بالا، درآمدهایی مثل ضبط اموال مقصران، یاغی‏ها، شورشیان و … نیز داشته‏اند.
«تردیدی نیست که دولت علاوه بر مالیات‏های مقرر(نقد و جنس) عایدات دیگری نیز داشته، از قبیل هدایایی که به دربار می‏فرستاده‏اند و غنائم جنگی و ضبط اموال مقصرین و یاغی‏ها و شورشیان» (پیرنیا، 1381: 1433). «علاوه بر مالیات‏ها نقدی و جنسی مقرره، عواید دیگری از قبیل هدایا، غنایم جنگی، ضبط اموال مقصران و شورشیان و عواید معادن داشته‏اند که درآمد دولت و دربار محسوب می‏شد و همه را به خزانه شاهی می‏ریختند » (سامی، 1388: 55).
4-5-1-6- هدیه و پیشکش
بعضی از مردم و ملت‏ها مالیات نمی‏دادند ولی در عوض به تناسب موقعیت منطقه‏ای خود طبق سنت در مراسم‏ها، مناسبت‏ها و عیدها هدیه و پیشکشی می‏آوردند مانند: «عاج فیل، چوب (تنه) درخت آبنوس، کندر، سگ‏های شکاری، اسب سفید، غلامان اخته، دختران و پسران زیبا و سالم، اسب و قاطر، کره اسب نسیانی، پسربچه حبشی و …».
«هدیه‏ها و پیشکش‏هایی که طبق سنت در مراسم و عیدهای گوناگون به خزانه دربار فرستاده می‏شد برای مثال از حبشه عاج فیل و چوب آبنوس، از عربستان کندر، از هند سگ‏های شکاری، از کیلیکیه اسب‏های سفید، از ماد و کاپادوکیه اسب و قاطر، از گرجستان(کُلخید) دختران و پسران زیبا و سالم و از بابل غلامان اخته فرستاده می‏شدند» (قدیانی، 1384: 209). «این مردمان هم مالیات نمی‏دادندولی هدایایی برای شاه می‏فرستاند: حبشی‏های مجاور مصر که در زمان قشون کشی کمبوجیه به اطاعت پارس در آمدند. این‏ها ولایت نیسا را اشغال کردند. این دو ملت هر دو سال یک خنیک (یا شنیس معادل 07/10 لیتر است) صلا و 200 تنه از درخت آبنوس و 5 پسربچه حبشی و 200 دندان فیل عاج به دربار می‏فرستند. کلخیدی‏ها هم مانند مردمان همجوار آن‏ها تا قلل کوه‏های قفقاز، به طیب خاطر هدایایی می‏فرستند. هدایای این‏ها هر 4 سال عبارت است از 100 پسر بچه و 100 دختر. بالاخره اعراب هم به طیب خاطر همه ساله هزاران تالان کندر می‏دهند» (پیرنیا، 1381: 1431).
«هدیه نیز مبلغ معینی مقرر شده بود اما هدایا برعکس مالیات‏ها به صورت جنسی داده می‏شد. بیشتر ملل تحت سلطه مالیات می‏گرداختند در حالی که هدایا را فقط مردمی که حدود مرزهای امپراطوری زندگی می‏کردند می‏دادند» (داندامایف، 1358: 37). «پارسی‏ها که خود به وجود آورنده پادشاهی بزرگ هخامنشی بوده‏اند، از پرداخت مالیات معاف بودند ملی مرسوم بود که هنگام اقامت پادشاه در پارس و در جشن‏ها، هدایا و پیشکش‏هایی تقدیم می‏کرده‏اند» (سامی، 1388: 57). «ساتراپ‏ها عواید و هدایایی را به خزانه «پادشاه سرزمین‏ها» ارسال می‏کردند. از آن جمله از حبشه عاج فیل و چوب آبنوس، از عربستان کندر، از هند سگ‏ها شکاری، از کیلیکیه اسب‏های سفید، از ماد و کاپادوکیه هزارها اسب و قاطر ارسال می‏شد. اهالی کلخیده در گرجستان هرچند سال صدها پسر و دختر جوان وا‏هالی بابل هر سال پانصد تن غلام اخته را بر فهرست طولانی این هدایای ولایات می‏افزودند. آن چه به عنوان «هدیه جهت سرای پادشاه» فرستاده می‏شد نیز غالبا فوق العاده بود» (زرین کوب: 218 و 219).
«پارسیان چون مردم فروانروا بودند از پرداخت پیشکش یا باج شاهنشاهی معاف بودند ولی ایشان موظف بودند سپاهی بدهند و در واقع ستون شاهنشاهی به شمار می‏رفتند» (فراری، 1344: 175). «هرودوت از شهربانی‏هایی سخن می‏گوید که باج می‏پرداختند یا پیشکش می‏فرستادند و پول را بر حسب تالان می‏دادند و از پارسه یا فارس یاد می‏کند که هیچ باج نمی‏فرستاد و نیز از مردم دیگری سخن می‏گوید که به جای باج، پیشکشی می‏فرستادند. این پیشکش‏ها نام‏های گوناگون داشت اما بعد از اصلاح داریوش شاید بتوان گفت که وی میزان پیشکش‏ها را هم سالانه معین می‏کرد. مثلا پادشاه کیلیکیا که فرمانروایی موروثی بود شاید مرتبا و به میزان ثابتی پیشکشی به دربار شاهنشاه می‏فرستاد» (همان: 185).
4-5-1-7- تعیین میزان مالیات، عوارض و هدیه یا پیشکش
داریوش برای تعیین میزان مالیات، عوراض و هدیه یا پیشکش با ساتراپ‏های خود مشورت کرد. بعد از این که ساتراپ‏ها میزان مالیات‏های پیشنهادی خود را اعلام داشتند، داریوش خواست مطمئن شود که این میزان مالیات بر دوش مردم سنگینی نمی‏کند و توانایی پرداخت آن را دارند؛ پس، مامورانی به هر ساتراپی فرستاد. وقتی جواب آمد که مردم توانایی پرداخت مالیات را دارند، داریوش در بخشش عام مالیاتی، مالیات‏ها را نصف کرد و استدال او هم این بود که ساتراپی‏ها برای مخارج خود از مردم عوارض و هزینه دریافت می‏کنند و مجمعوع این دو نباید از توان پرداخت مردم بیشتر باشد. داریوش این گونه میزان مالیات‏ها، عوارض و هدیه و پیشکش را برای هر ساتراپی مشخص کرد.
«پس از آن که داریوش مالیات‏های نقدی و جنسی ممالک را معین کرد در صدد برآمد تا معلوم نماید که این مالیات بر مردم گران است یا نه. پس از این که جواب آمد مردم می‏توانند بپردازند باز مالیات را نصف کرد. گفت چون ساتراپی‏ها برای مخارج خودشان از مردم عوارض می‏گیرند باید مالیات‏ها را کم کرد تا تحمیل نشود» (قدیانی، 1384: 78). «تا پیش از سلطنت داریوس، مالیات سازمان منظمی نداشت و عاملان دولت بنا به میل و سلیقه خویش از مردم مالیات می‏گرفتند. به گفته مورخان یونانی، داریوش مالیات ایالت‏های تابع را به دو نوع نقدی و جنسی نقسم کرد و مقرر داشت که از هر ایالت به فراخور استعداد اقتصادی آن مالیات گرفته شود. طرز کار داریوش در زمینه اخذ مالیات، عادلانه و به نحوی بود که پرداخت آن بر دوش تادیه کنندگان سنگینی نمی‏کرد و آنان را گرفتار فقر و فاقه نمی‏ساخت. داریوش پس از تعیین مالیات‏ها و تقسیم آن به نقدی و جنسی، در صدد بر آمد تا تعیین کند که ایا مردم قدرت پرداخت آن را دارند یا نه. بنابراین پس از آن که از گران نبودن بار مالیاتی وضع شده اطمیان حاصل کرد، میزان تعیین شده را به نصف کاهش داد و اظهار داشت که چون هر ایالتی برای هزینه‏های خود عوارضی از مردم اخذ می‏کند، باید از مقدار مالیات کاست تا بر کسی تحمیل نشده باشد» (رضایی، 1381: 259). «در این باره می‏نویسند که آن شهریار سیاست مدار و کاردان، بازرسانی به شهرها می‏فرستاد تا با مردم تماس بگیرند و ببینند از زیادی مالیات شکایت دارند یا نه و اگر میزان آن از طاقت و بنیه مالی خارج بود و تولید ناخشنودی می‏کرد، تخفیف کلی می‏داد. او خوب متوجه بود که شهربان‏ها هم برای هزینه‏های اداری و تشریفاتی خود ناچار بودند مبلغی از مردم دریافت کنند و پرداخت این دو نباید خارج از استطاعت و تمکن و درآمد مردم باشد. پلوتارک نوشته است که وقتی داریوش مالیات جنسی و نقدی را وضع کرد بازرسان مخفی به ایالت‏ها فرستاد تا ببینند مالیات موضوعه برای مردم قابل هضم و پرداخت هست یا نه و با وجود آن که فهمید که در حدود توانایی مردم است باز آن را به نصف کاهش داد تا تحمیل نشود» (سامی، 1388: 54 و 55).
«داریوش اول کسانی را به ساتراپی‏ها فرستاد تا دریابند مالیاتهایش ـ آنگونه که در بین این ولایت سرشکن شده بود ـ عادلانه است یا نیست؟ وقتی آن‏ها به دنبال تحقیق دقیق باز جواب مثبت دادند باز فرمان داد تا مالیات‏ها را نصف کنند چرا که فکر می‏کرد هر ساتراپ به هر حال علاوه بر آن چه می‏فرستد سهمی نیز از این مالیات برمی‏دارد و طبعا بار رعیت سنیگین خواهد بود» (زرین کوب: 218). «پولین47 می‏نویسد داریوش نخستین کسی بود که برای قوم‏های زیر فرمان، در پی مشورت با ساتراپ‏های خود، مالیات معین کرد. البته مالیات تعیین شده نصف میزانی بود که ساتراپ‏ها پیشنهاد داده بودند. به این ترتیب از قدرت ساتراپ‏ها کاسته شدو و هم بر این موضوع تاکید شد که ساتراپ خوب و شاه بد وجود ندارد» (رجبی، 1381: 239).
«در زمان کوروش و کمبوجیه، هنوز روش منظم مالیاتی‏ای که بر مبنای محاسبه شرایط اقتصادی کشورهای زیر سلطه هخامنشیان مقرر شده باشد وجود نداشت. کشورهای دست نشانده هدایایی می‏آوردند یا مالیات‏هایی می‏دادند که حداقل قسمتی از آن‏ها به صورت جنس بود. در سال 518ق.م. داریوش اول برای مالیات‏های دولتی نظم جدیدی ایجاد کرد. هر ساتراپی موظف بود برای هر منطقه بر حسب وسعت زمین زیر کشت و درجه حالصخیزی آن که دقیقا معین شده بود مبلغ مالیات را نقدا پرداخت کند» (داندامایف، 1358: 37). «یکی از مهمترین شغل‏هایی که داریوش ایجاد کرد، مامور عالی رتبه مالیات‏ها بود. ساتراپ‏ها می‏بایست تحت نظر وی مالیات‏های را به مرکز گسیل دارند. ماموران مالیاتی خزانه دربار با خزانه حکومتی تفاوت داشتند و هر یک برای گردآوری مالیات‏های خزانه خود، وظیفه مقرر کردن میزان عوارض گوناگون را بر عهده می‏گرفت و کارگزاران زیردست آنان، تعدادی مامور محاسبه و تعدا دیگری مامور گردآوری مالیات‏ها بودند. دسته‏ای منشی و کاتب نیز به کار اشتغال داشتند که در دفاتر مرتب و منظمی موارد گوناگون را ثبت و ضبط می‏کردند. همه مالیات‏ها تحت نظر مامور عالی رتبه گردآوری و به انبارهای مخصوص فرستاده می‏شود» (بیانی، 1381: 193).
4-5-1-8- محل مصرف مالیاتی
در امپراتوری هخامنشیان، محل هزینه کرد مالیات‏ها کاملا مشخص و تعیین شده بود و تخلف از آن جرم بزرگی به حساب می‏آمد.
«مصرف عمده وجوهی که بابت مالیت وصول می‏شده عبارت بوده است از هزینه نگهداری سپاه، استقرار امنیت، ایجاد نیروی دریایی قوی و تجهیز سفاین جنگی و تجارتی، احداث راه‏های شوسه، ساختمان پل‏ها و سدها و کانال‏ها، دایر نگه داشتن کاریزها، تاسیسات بزرگ عام المنفعه، احداث کاخ‏ها و پرستشگاه‏ها، اعزام هیئت‏های مکتشفان و محققان به اطراف و اکناف دنیای روز، نظیر اعزام «اسکولاکس» به هند» (سامی، 1388: 59). «درباره مقدار عایده‏های نقدی که با وصول مالیات‏ها به خزانه می‏رسید و نحوه بکارگیری و خرج کردن آن‏ها قانون‏های دقیق و منظمی وجود داشت که تخطی از آن جرم بسیار سنگینی محسوب می‏شد و همان است که در عدالت داریوش می‏بینیم» (قدیانی، 1384: 209).
4-5-1-9- تعیین میزان مالیات، عوارض و هدیه یا پیشکش بر

پایان نامه
Previous Entries تحقیق درباره پژوهش کیفی، جامعه آماری، بازآفرینی، تحلیل محتوا Next Entries تحقیق درباره تخت جمشید، هخامنشیان، رفتار کارکنان، ارزیابی عملکرد