تحقیق درباره قلام تعهدی، اقلام تعهدی اختیاری، اقلام تعهدی

دانلود پایان نامه ارشد

پیش بینی کننده ورشکستگی در شرایط محیطی ایران ، غلامرضا امیری سلیمانی ، رساله دکترا در رشته حسابداری ، دانشگاه تهران ، سال 1381، با استفاده از پرسش نامه نظر پرسش شوندگان را در مورد قابلیت پیش بینی کنندگی مجموعه ای از 15 متغیر مالی و 10 متغیر غیرمالی در پیش بینی ورشکستگی شرکت ها (یا آنگونه که در تحقیق ایشان آمده تجارت ناموفق) جویا شده است، و در نهایت در مدلی از نوع تفکیک کننده خطی 15 متغیر مالی را مورد بررسی بیشتر قرار داده است . مدل نهایی او تنها در برگیرنده چهار نسبت شامل : جریان نقدی عملیاتی هر سهم به سود هرسهم ؛ وجه نقد حاصل از عملیات به حقوق صاحبان سهام ؛نسبت موجودی کالا به دارایی‌های جاری؛ و دارایی‌های جاری به بدهی های جاری.
BM: نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار حقوق صاحبان سهام سال جاری که از تقسیم ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام شرکت در پایان سال بر ارزش بازار حقوق صاحبان سهام شرکت (تعداد سهام شرکت در پایان سال در آخرین قیمت سهام شرکت در پایان سال) محاسبه می‌شود.
LOSS:متغیر ساختگی است. اگر در سال جاری زیان گزارش شود مساوی یک و در غیر این صورت مساوی صفر می‌باشد.
LAGROA: بازده دارایی‌های سال گذشته که از تقسیم سود خالص سال گذشته بر میانگین کل دارایی‌های سال گذشته به دست می‌آید. میانگین کل دارایی‌ها از حاصل جمع دارایی‌های ابتدای دوره و دارایی‌های پایان دوره تقسیم بر دو محاسبه می‌شود.
CFO: جریان وجوه نقد فعالیت‌های عملیاتی سال جاری تقسیم بر میانگین کل دارایی‌های سال جاری است.
در ادامه برای آزمون فرضیه شماره دو که تأثیر میزان مدیریت سود بر خطای پیش‌بینی سود را بدون در نظر گرفتن تأثیر متغیر انتصاب هیئت‌مدیره بررسی می‌کند از مدل شماره (6) استفاده می‌شود. متغیر وابسته در این مدل خطای پیش‌بینی سود است. متغیر مستقل اقلام تعهدی اختیاری است و متغیرهای کنترلی شامل اندازه شرکت، شاخص بحران مالی، نسبت دفتری به بازار حقوق صاحبان سهام، زیان ده بودن شرکت، بازده دارایی‌های سال گذشته، جریان وجوه نقد عملیاتی، فاصله زمانی بین تاریخ پیش‌بینی و تاریخ گزارش سود و تغییرات در نسبت وجه نقد حاصل از فعالیت‌های عملیاتی به میانگین کل دارایی‌های سال جاری نسبت به سال گذشته می‌باشد. برای تأیید این فرضیه انتظار می رود در سطح معناداری مورد نظر ضریب متغیر اقلام تعهدی اختیاری(DA) مثبت باشد که نشان‌دهنده وجود رابطه مستقیم بین خطای پیش‌بینی سود و مدیریت سود می‌باشد.
مدل مربوط به آزمون فرضیه دوم به شرح رابطه (6) است:
(6)
FE=α+ β_1 DA+ β_2 ZSCORE+ β_3 BM+ β_4 SIZE+β_5 TIME+β_6 LOSS+ β_7 LAGROA+β_8 CFO+β_9 ChgCFO

FE: خطای پیش‌بینی سود است و از رابطه شماره (7) به دست می‌آید.
(7)

Actual EPS:سود واقعی سال جاری
:Forecast EPS سود پیش‌بینی‌شده سال جاری
P_0: قیمت هر سهم در ابتدای سال جاری
DA: اقلام تعهدی اختیاری است.
در این مدل نسبت به مدل شماره یک تنها دو متغیر جدید کنترلی داریم که به شرح زیر می‌باشند:
TIME: بیان‌کننده لگاریتم فاصله زمانی بین تاریخ پیش‌بینی و تاریخ گزارش سود می‌باشد که بر حسب روز تعریف می‌شود.
ChgCFO: بیان‌کننده تغییرات در نسبت وجه نقد حاصل از فعالیت‌های عملیاتی به میانگین کل دارایی‌های سال جاری نسبت به سال گذشته است.
برای آزمون فرضیه سوم که تأثیر انتصاب هیئت‌مدیره جدید را بر خطای پیش‌بینی سود بررسی می‌کند از مدل شماره (8) استفاده می‌شود.متغیر وابسته در این مدل نیز شبیه مدل شماره (7) خطای پیش‌بینی سود است. متغیرهای مستقل اقلام تعهدی اختیاری، تغییر هیئت‌مدیره و اثر متقابل متغیرهای اقلام تعهدی اختیاری و تغییر هیئت مدیره است و متغیرهای کنترلی نیز دقیقاً شبیه متغیرهای کنترلی مدل شماره (7) می‌باشد. در مدل شماره (8) تمرکز بر روی متغیر CEOAppt*DA است، زیرا با توجه به اینکه طبق فرضیه شماره دو انتظار می رود بین متغیرDA و FE رابطه مستقیمی وجود داشته باشد، پس باید در سطح معناداری مورد نظر ضریب متغیر CEOAppt*DA منفی باشد تا نشان دهد که میزان خطای پیش‌بینی سود در سال انتصاب هیئت‌مدیره جدید کاهش یافته است.
مدل مذکور به شرح رابطه (8) می‌باشد:
(8)
FE=α+ β_1 CEOAppt+ β_2 DA+ β_3 DA*CEOAppt+ β_4 ZSCORE+β_5 BM+β_6 SIZE+ β_7 TIME+β_8 LOSS+β_9 LAGROA+β_10 CFO+ β_11 ChgCFO

FE: خطای پیش‌بینی سود است.
CEOAppt: متغیر ساختگی برای تغییر هیئت مدیره است، لذا اگر هیئت‌مدیره در سال جاری منصوب شود مساوی یک و در غیر این صورت مساوی صفر در نظر گرفته می‌شود.
DA: اقلام تعهدی اختیاری
CEOAppt*DA: اثر متقابل متغیرهای دوره انتصاب هیئت‌مدیره و اقلام تعهدی اختیاری
4-3 شيوه اندازه‌گیری متغيرها
در ادامه چگونگي استخراج متغيرهاي لازم جهت استفاده در مدلهاي آزمون فرضيه‌ها و منابع آن‌ها بيان شد. براي به دست آوردن متغيرهاي مورد نياز مربوط به صورت‌های مالي شرکت‌های مورد بررسي، به صورت‌های مالي فراهم‌شده در آرشيو الكترونيكي سازمان بورس اوراق بهادار مراجعه شد.
بخشي از اطلاعات مورد نياز نيز از نرم‌افزارهاي مرسوم به بانک‌های اطلاعاتي تدبير پرداز و دنا سهم به دست آمد. در رابطه با تهيه چك‌ليست كفايت افشاء علاوه بر مراجعه به صورت‌های مالي، اطلاعات ديگري لازم است تا با استفاده از آن به تهيه چك ليست و تكميل آن و در نتیجه متغير وابسته تحقيق پرداخت. اين اطلاعات از آخرين استانداردهاي تجدیدنظر شده حسابداري استخراج شد. براي آماده‌سازي متغيرهاي لازم از نرم‌افزار صفحه‌ گسترده EXCEL استفاده شد. به طوری که ابتدا اطلاعات گردآوری‌شده در كاربرگ هاي اوليه وارد مي‌شود و سپس محاسبات لازم در خصوص نمره افشاء و نسبت‌های فعاليت براي دستيابي به متغيرهاي اين تحقیق انجام مي‌شود و پس از محاسبه كليه متغيرهاي لازم، اين متغيرها در صفحات كاري تركيب مي‌شوند تا به طور الكترونيكي به نرم‌افزار مورد استفاده در تجزيه و تحلیل‌های تحقیق منتقل شوند.
5-3 روش تحقیق
اين تحقیق، يك تحقیق تجربي در حوزه تحقیق‌های اثباتي حسابداري است كه مبتني بر اطلاعات واقعي صورت‌های مالي شرکت‌های پذیرفته‌شده در بازار اوراق بهادار تهران است. اين تحقيق از نوع تحقيقات كاربردي و توصيفي همبستگي است كه در آن براي تأييد يا رد فرضيات از اطلاعات تاريخي شرکت‌ها و روش‌های آماري استفاده شد. علاوه بر اين مطالعات كتابخانه‌اي در رابطه با مباني تئوريك و مفاهيم نظري و بررسي سوابق مربوط انجام گرفت. بر مبنای اطلاعات گردآوری‌شده از طريق داده‌ها، صحت و سقم فرضيات تحقيق آزمون و نتايج حاصله به كل جامعه آماري مورد نظر تعميم داده شد. در اين تحقیق رابطه بين متغيرهاي مستقل و متغير وابسته با استفاده از مدل رگرسيوني مورد بررسي قرار گرفت. با توجه به فرضیه‌های تحقیق از مدل رگرسيوني چند متغيره استفاده شد. به منظور تخمين مدل هاي تحقیق از تکنیک داده‌های تلفيقي استفاده شده است. در اين تحقیق از روش داده‌های تابلویی جهت تخمين مدل استفاده ميشود. همچنين در اين تحقیق، به دو روش توصيفي و استنباطي به تجزيه و تحليل داده‌هاي به دست آمده، پرداخته مي‌شود. در سطح توصيفي، با استفاده از مشخصه‌هاي آماري نظير فراواني، ميانگين، انحراف معيار و MAX و MIN به توصيف ویژگی‌های عمومي جامعه پرداخته و در سطح استنباطي هم به منظور پاسخ به فرضيات تحقيق و هم به منظور يافتن روابط خاص ميان متغيرهاي جامعه از آزمون‌های تحليل رگرسيون، آزمون معناداري t و آزمون‌های فروض كلاسيك رگرسيون و آزمون معناداري F استفاده شد. براي تجزيه و تحليل و انجام آزمون‌های فوق از نرم‌افزار SPSS 19 استفاده شد.
6-3- متغیرهای مورد بررسي
متغيرها يكي از عناصر اصلي تحقيق می‌باشند. متغير چيزي است كه می‌تواند از لحاظ مقدار تغيير كند و معمولاً می‌تواند ارزش‌های عددي متفاوتي را بپذيرد. بنابراين هر چيزي كه وجود داشته باشد متغير است و در واقع ویژگی‌هایی است كه پژوهشگر آن‌ها را مشاهده، كنترل و يا دخل و تصرف می‌کند.مهم‌ترین و مفيدترين راه براي طبق بندي متغيرها، تقسیم‌بندی آن‌ها به دو نوع مستقل و وابسته است. اين نوع طبقه‌بندی به دلیل كاربرد كلي، سادگي و اهميت ویژه‌ای كه در مفهومي كردن و طرح‌ریزی پژوهش و همچنين تهيه گزارش نتايج آن دارد بسيار مفيد و ارزنده است. همچنين در تحقيقاتي كه بر پايه آزمون‌های همبستگي قرار دارند؛ دسته ديگري از متغيرها براي كاهش اثرات ناشي از عوامل ناخواسته بر نتايج، در آزمون‌ها وارد می‌شوند كه به عنوان متغيرهاي كنترل تلقي می‌شوند.
1-6-3) متغير(هاي) وابسته تحقيق
متغير وابسته تحقيق حاضر، شامل دو بخش مدیریت سود برای فرضیه اول و خطای پیش‌بینی سود برای فرضیه دوم و سوم می‌باشد. همان طور که گفته شد برای محاسبه مدیریت سود به اندازه‌گیری اقلام تعهدی اختیاری پرداخته می شود.
2-6-3) متغير(هاي) مستقل تحقيق
متغيرهاي مستقل تحقيق حاضر عبارت‌اند از:
تغییر هیئت‌مدیره :اگر حداقل یکی از اعضای اصلی هیئت‌مدیره عوض شود یک وگرنه صفر در نظر گرفته می‌شود.
اقلام تعهدی اختیاری( DA) : به استناد پژوهش‌های (اسدی و منتی منجق تپه، 1390؛ مدرس و افلاطونی، 1388؛ ولز، 2002؛ گادفری و همکاران، 2005؛ ویلسون و وانگ،2010)، در این پژوهش نیز اقلام تعهدی اختیاری به عنوان شاخص مدیریت سود در نظر گرفته شده است. به منظور تخمین اقلام تعهدي اختياري از مدل تعدیل‌شده جونز بر مبنای عملکرد استفاده می‌شود( کوتاری و همکاران، 2005).
3-6-3) متغير(هاي) كنترل تحقيق
متغيرهاي كنترل، متغيرهايي هستند كه بر اساس مباني نظري ، ممكن است رابطه معناداري با متغير وابسته تحقيق داشته باشند. در تحقيق حاضر، متغيرهاي ذيل به عنوان متغير كنترل در نظر گرفته‌شده‌اند.
اندازه شرکت : از طریق لگاریتم ضرب تعداد سهام در پایان هر سال در قیمت بازار هر سهم در آن تاریخ به دست می‌آید.
در پژوهش‌های قبلی معناداري رابطه این متغیر با اقلام تعهدي اختیاري اثبات شده است (فرانکل و همکاران 2002،1 ؛ دیویدسون و همکاران 2005 ، مدرس و همکاران، 1388 ). برخی از پژوهش‌ها به این نتیجه رسیدند که شرکت‌های بزرگ براي کاهش جلب توجه‌ها از خود، اقدام به مدیریت سود کاهنده می‌کنند (انگیزه سیاسی)؛ لذا رابطه معنادار بین اندازه شرکت و مدیریت سود وجود دارد (نوروش و همکاران ، 1384 ). برخی از پژوهش‌های دیگر به این نتیجه رسیدند که شرکت‌های بزرگ براي حفظ وجهه خود نزد تحلیل گران و اجتناب از دعاوي حقوقی، کمتر مدیریت سود می‌کنند (موسس ، 1987 ؛ لانگ و لانهلم ،1993).
رشد شرکت : از تفاوت فروش سال جاری و فروش سال قبل تقسیم بر فروش سال قبل به دست می‌آید.
طبق پژوهش‌های گذشته شرکت‌های با رشد فروش بیشتر، به دلیل فشار برآوردن انتظارات سرمایه‌گذاران (بازار سرمایه)، با احتمال بیشتري دست به مدیریت سود می‌زنند (منون و ویلیام ، 2003 ؛ گیگر و نورث ، 2006).
شاخص بحران مالی : مطابق با پژوهش گیگر و نورث ( 2006 )، جهت کنترل برآورد بیش از حد اقلام تعهدي اختیاري به وسیله مدل تعدیل‌شده عملکردي جونز در شرکت‌های داراي آشفتگی مالی، این متغیر را کنترل می‌نماییم. براي این کار از غلامرضا امیری سلیمانی (1381)در رساله دکتری خود به بررسی شاخص های پیش بینی کننده ورشکستگی در شرایط محیطی ایران ، با استفاده از پرسش نامه نظر پرسش شوندگان را در مورد قابلیت پیش بینی کنندگی مجموعه ای از 15 متغیر مالی و 10 متغیر غیرمالی در پیش بینی ورشکستگی شرکت ها (یا آنگونه که در تحقیق ایشان آمده تجارت ناموفق) جویا شده است، و در نهایت در مدلی از نوع تفکیک کننده خطی 15 متغیر مالی را مورد بررسی بیشتر قرار داده است . مدل نهایی او تنها در برگیرنده چهار نسبت شامل : جریان نقدی عملیاتی هر سهم به سود هرسهم ؛ وجه نقد حاصل از عملیات به حقوق صاحبان سهام ؛نسبت موجودی کالا به دارایی‌های جاری؛ و دارایی‌های جاری به بدهی های جاری. در این الگو هرچقدر مقدار z به صفر نزدیکتر باشد احتمال ورشکستگی بیشتر و هرچه مقدار z به یک نزدیکتر باشد احتمال ورشکستگی کمتر است.
نسبت ارزش

پایان نامه
Previous Entries تحقیق درباره قلام تعهدی، اقلام تعهدی، مدیریت سود Next Entries تحقیق درباره بورس اوراق بهادار، بورس اوراق بهادار تهران، مدیریت سود