تحقیق درباره شوري، سديم، افزايش، پايه

دانلود پایان نامه ارشد

ي شدن ممکن است ناشي از ساخت بيش از حد کربوهيدرات ها باشد ]کافي و همکاران، 1378[.
گزارش شده است که فسفر يكي از عناصر ضروري براي رشد و تكثير گياهان مي باشد و براي ذخيره سازي و انتقال انرژي، حفاظت و انتقال كدهاي ژنتيكي به كار ميرود و جزء تركيبات ساختماني سلولها و بسياري از تركيبات شيميايي ميباشد و نقش مهمي در متابوليسم كربوهيدراتها دارد و مقدار آن تحت شرايط تنش شوري در رقابت با يون سديم کاهش مييابد. گياهاني که مقاومت بيشتري نسبت به تنش شوري داشته باشند، محتواي فسفر برگ آنها به مقدار کمتري کاهش مييابد ]حيدري شريفآباد، 1380 و همايي، 1381[Mohajan and Toteja, 2005;.
کلسيم، در افزايش مقاومت به شوري گياهان نقش دارد و کاربرد خارجي آن باعث کاهش اثرات سمي کلريدسديم در گياه ميشود [Mohajan and Toteja, 2005]. وجود مقدار کافي2+ Ca براي جلوگيري از انباشت+ Na در گياه ضروري است ]همايي، 1381[. شوري باعث افزايش نسبت2+ Na+/Ca ميشود ]حيدري شريفآباد، 1380; همايي، 1381 و [Parida and Das 2005 و اين نوع کمبود کلسيم و منيزيم در خاکهاي سديمي معمولاً نخستين عامل رشد ضعيف گياه به شمار ميآيد ]همايي، 1381[. كلسيم در گياهان نقش‌هاي بسياري از مقادير اندك در تنظيم برخي متابوليسم‌هاي سلولي گرفته تا مقادير زياد در ساختار ديواره سلولي دارد. اين در حالي است كه در شرايط تنش‌هاي محيطي بخصوص تنش شوري علاوه بر بروز تداخل كلسيم با برخي عناصر ديگر (مانند سديم)، كاركرد اين عنصر در فعاليت‌هاي حياتي گياه نقش ويژه‌اي در ميزان تحمل به تنش پيدا مي‌كند. توانايي کلسيم در تشکيل پيوندهاي بين مولکولي سبب ميشود که در پايداري و حفظ غشاها و ديواره سلول مهم باشد و از اين طريق از ورود سديم به داخل سلول جلوگيري مي کند [Staples and Toenniessen, 1984]. از اين سو، گياهاني که تحت شرايط تنش شوري مقدار کلسيم آنها کمتر کاهش يافته باشد، نفوذپذيري غشاء آنها نيز به مقدار کمتري افزايش يافته و سديم کمتري به داخل سلول وارد ميشود. مانس وهمکاران [Munns et al., 2008]، بيان کردند که عدم توانايي گياهان در دفع سديم در شرايط شور احتمالاً به دليل جايگزيني کلسيم به‌وسيله سديم در غشاء سلول مي‌باشد که اين جايگزيني منجر به کاهش استحکام غشاء سلولي شده و در نتيجه سديم بيشتري از ريشه به اندام هوايي منتقل مي‌شود.
اثر تيمار شوري ناشي از کلريد سديم در سه غلظت صفر، 50 و 100 ميلي مول در ليتر بر غلظت عناصر غذايي در دو پايه GF677 و تووانو بررسي و گزارش شد که با افزايش غلظت شوري غلظت پتاسيم، نيتروژن، فسفر کاهش و غلظت سديم و کلر نسبت به شاهد افزايش يافت ] اورعي و همکاران، 1388[.
اثر تيمار شوري کلريدسديم بر ميزان جذب عناصر غذايي در بادام تلخ در محيط کشت درون شيشهاي نيز بررسي و گزارش گرديد که با افزايش سطوح شوري، غلظت نيتروژن، فسفر، پتاسيم، کلسيم، منيزيم و آهن کاهش و غلظت عناصر روي، مس، منگنز، بر، سديم و کلر با افزايش سطوح شوري افزايش نشان دادند [Shibli et al., 2003].
اثر تيمارهاي شوري آب آبياري بر دانهالهاي 4 رقم بادام (آذر، سهند، تونو و نانپاريل) بررسي و گزارش شده است که با افزايش سطح شوري، مقدار سديم، کلر و نسبت سديم به پتاسيم در ساقه هر چهار رقم به طور معنيداري افزايش پيدا کرد بطوريکه کمترين ميزان اين نسبت مربوط به رقم سهند بود که نشاندهنده انتقال کمتر سديم و کلر از ريشه به ساقه و انتقال مقدار زياد پتاسيم به بخش هوايي اين رقم بود. ]گريگوريان و همکاران، 1381[.
با بررسي اثر تنش شوري کلريد سديم بر رشد رويشي و توليد ميوه دو رقم توت فرنگي السانتا و کرونا گزارش شد که غلظت يون کلر در هر دو رقم با افزايش شدت تنش شوري، به طور معنيداري افزايش يافت و بيشترين غلظت اين يون مربوط به رقم السانتا بود. يون کلر در رقم کرونا بيشتر در ريشهها و طوقه ذخيره شد ولي در رقم السانتا بيشترين غلظت کلر در دمبرگها وجود داشت و به طور کلي رقم کورونا قادر بود 33% کلر بيشتري را نسبت به رقم السانتا در ريشههاي خود انباشته کند و غلظت کلر در برگهاي آن کمتر از رقم السانتا بود. يون کلر بر خلاف يون سديم سريعاً به برگهاي گياه انتقال مييابد و در واقع تحمل بيشتر رقم کرونا به شوري به علت جلوگيري از انتقال اين يون به برگهاي گياه است [Saied et al., 2005].
گزارش شده است که اختلال در رشد و فتوسنتز تا حد زيادي به تجمع کلر در برگها مربوط است. تحمل به شوري به ميزان جذب و انتقال يونها از ريشه به شاخه بستگي دارد. گياهاني قابليت بيشتري براي دفع کنندگي يونهاي سديم و کلر دارند، اين عناصر را بيشتر در بافت ريشه خود ذخيره ميکنند [Staples and Toenniessen, 1984].
در تحقيق ديگري، غلظت عناصر غذايي در دو رقم گيلاس ‘Bigarreau Burlat’ و ‘Tragana Edessis’ پيوند شده بر روي پايه مازارد، تحت شرايط تنش شوري کلريد سديم (0، 25 و 50 ميلي مول در ليتر) بررسي و گزارش شد که با افزايش ميزان شوري، غلظت سديم در برگ هاي بالايي، وسطي و پاييني شاخساره گياهان در در هر دو رقم افزايش يافت بطوريکه ميزان افزايش در رقم ‘Bigarreau Burlat’ بيشتر بود. رقم ‘Tragana Edessis’ داراي سطح بالاتري از پتاسيم بود. با توجه به بررسي ساير صفات گزارش شده بود که اين رقم داراي تحمل بيشتري نسبت به شوري است [Papadakis et al., 2007].
کريمي و همکاران (2012)، تحمل به شوري پايه‌هاي وحشي پسته ايران (آتلانتيکا، موتيکا، کرديکا و کابليکا) را با استفاده از 4 سطح شوري (75/0، 5، 10 و 15 دسي زيمنس بر متر) کلريد سديم مورد ارزيابي قرار دادند. نتايج آنها نشان داد که سديم در ريشه و اندام هوايي به‌طور قابل توجهي با افزايش در سطح شوري در تمام پايه‌ها به جز پايه آتلانتيکا افزايش يافت. مقايسه غلظت سديم در ريشه و اندام هوايي نشان داد که مقدار جذب و انتقال سديم در پايه‌ها متفاوت بود، بطوريکه کمترين جذب سديم در پايه موتيکا (47/0 درصد وزن خشک) و بيشترين مقدار در پايه آتلانتيکا (77/1درصد وزن خشک)، و بيشترين ميزان انتقال سديم در پايه کابليکا و موتيکا (به ترتيب 39/1، 92/ 0درصد وزن خشک) و کمترين ميزان انتقال در پايه آتلانتيکا مشاهده شد. همچنين ايشان عنوان کردند که گونه‌هايي با قدرت رشد بيشتر (آتلانتيکا و موتيکا) نسبت به‌ گونه‌هاي با قدرت رشد کمتر (کابليکا) تحمل بيشتري نسبت به تنش شوري دارند.
در تحقيقي، اثر تنش شوري کلريد سديم در 4 سطح صفر (شاهد)، 20، 40 و 60 ميلي مول بر ليتر بر غلظت عناصر غذايي برگهاي دو رقم نارنگي کلمانتين و پرتقال وانشگتن ناول که روي پايه کلئوپاترا پيوند شده بودند، بررسي و گزارش شد که ميزان تجمع کلر و سديم در برگهاي پرتقال واشينگتن ناول به طور معنيداري بيشتر بود [Banuls and Primo, 1995].

فصل دوم
مواد و روشها

2-مواد و روشها
2-1- محل انجام آزمايش
اين پژوهش طي سالهاي 1391 و 1392 در گلخانهي تحقيقاتي موسسه نهال و بذر کرج انجام شد. ايستگاه تحقيقاتي مذكور در طول جغرافيايي 51 درجه شرقي و عرض جغرافيايي 35 درجه و 48 دقيقه شمالي واقع شده است و ارتفاع آن از سطح دريا برابر 1320 متر است. ميانگين درجه حرارت ساليانه 7/13 درجه سانتيگراد ميباشد. متوسط بارندگي منطقه 5/254 ميليمتر در سال است كه بيشترين آن در فروردين با 6/26 ميليمتر و كمترين آن در مرداد و شهريور است كه برابر صفر ميليمتر ميباشد ]ايماني و همکاران، 1388[. گلدانها در مدت آزمايش در گلخانهي تحقيقاتي موسسه نهال و بذر کرج در نور طبيعي و ميانگين دمايي(5±) 30 درجه سانتيگراد و ميانگين رطوبت نسبي (10%±) 40% نگهداري شدند.
2-2- طرح آزمايشي
اين تحقيق، به صورت آزمايش فاکتوريل در قالب طرح کاملاً تصادفي با دو فاکتور ژنوتيپ در 11 سطح و شوري آب آبياري در 5 سطح و با سه تکرار انجام شد. ژنوتيپهاي مورد مطالعه شامل تونو، نانپاريل، مامايي، شکوفه، سهند، شاهرود 12، A200 ، 25 -1، 16-1 و 40-13 پيوند شده روي پايه GF677 و پايه GF677 (پيوند نشده به عنوان شاهد) و فاکتور شوري آب آبياري شامل صفر، 2/1، 4/2، 6/3 و 8/4 گرم در ليتر نمک طبيعي که به ترتيب هدايت الکتريکي برابر 5/0، 5/2، 9/4، 3/7 و 8/9 دسي زيمنس بر متر داشتند، بودند.
2-3- مواد آزمايشي
به منظور انجام اين تحقيق، ابتدا پايههاي GF677 که از طريق کشت بافت توليد شده بودند، در اواخر اسفند ماه در داخل گلدانهاي 25 کيلويي حاوي خاکي با بافت لوم متشکل از 46% شن، 34% سيلت و 20% رس کاشته شدند (جدول 2-1). سپس ژنوتيپهاي مورد مطالعه با استفاده از پيوند شکمي در ابتداي خردادماه روي آنها پيوند شدند و پس از رشد کافي پيوندکها (دو ماه پس از عمل پيوند)، اعمال تيمارهاي شوري آغاز شد و به مدت 13 هفته، ادامه يافت. مشخصات ژنوتيپهاي مطالعه شده در آغاز تيمار شوري در جدول 2-2 ارائه شده است.

جدول 2-1- خصوصيات فيزيکي و شيميايي مخلوط خاکي مورد استفاده
مقدار
واحد
نماد
ويژگي
مقدار
واحد
نماد
ويژگي
لوم

Texture
بافت
39
درصد
S.P
رطوبت اشباع
1230
قسمت در ميليون
Ca
كلسيم محلول
33/27
درصد
FC
رطوبت ظرفيت زراعي
2/316
قسمت در ميليون
Mg
منيزيم
8/13
درصد
PWP
رطوبت نقطه پژمردگي
8/13
درصد
T.N.V
کربنات کلسيم معادل
28/1
دسيزيمنس بر متر
EC
شوري
12/2
قسمت در ميليون
Cu
مس
5/7

pH
واكنش خاك
86/4
قسمت در ميليون
Zn
روي
15/0
درصد
N
نيتروژن
34/27
قسمت در ميليون
Fe
آهن
49/1
درصد
O.C
كربن آلي
690
قسمت در ميليون
Kavr.
پتاسيم قابل جذب
46
درصد
Sand
شن
26/16
قسمت در ميليون
Mn
منگنز قابل جذب
34
درصد
Silt
سيلت
15/93
قسمت در ميليون
Na
سديم محلول
20
درصد
Clay
رس
جدول 2-2-وضعيت رشدي ژنوتيپهاي بادام مورد مطالعه در شروع اعمال تيمار شوري (60 روز پس از پيوند).
تعداد انشعابات
تعداد برگ (شاخه اصلي)
ارتفاع پيوندک
(سانتيمتر)
قطر پيوندک
(ميليمتر)
ژنوتيپ
27/4
01/86
20/40
39/5
شکوفه
15/1
69/78
10/43
50/5
شاهرود 12
1
33/75
36/52
68/5
تونو
27/1
4/59
91/44
63/5
نانپاريل
1
53/65
11/31
45/5
A200
54/5
62/69
12/30
04/5
مامايي
67/2
22/72
99/40
01/5
سهند
1
31/90
69/40
48/5
16-1
1
08/44
70/32
09/5
25-1
07/4
25/51
05/34
08/5
40-13
13/4
93/65
ارتفاع پايه :41/89
قطر پايه در سطح خاک: 06/10
GF677
تفاوتهايي که در بين ژنوتيپهاي مورد مطالعه در هنگام آغاز تيمار شوري مشاهده ميشود، به دليل تفاوت در سرعت رشدي آن ها است و رشد آنها در داخل گلخانه با شرايط کنترل شده، انجام شده است.
.

2-3-1-خصوصيات ژنوتيپهاي مورد مطالعه
خصوصيات ژنوتيپهاي مطالعه شده در اين تحقيق در جدول 2-3 آورده شده است ]ايماني، 1388[.
عملکرد مغز
کيلوگرم بر هکتار
عملکرد دانه
کيلوگرم بر هکتار
درصد مغز
(%)
وزن دانه
(گرم)
وزن درونبر (گرم)
رنگ دانه
طعم دانه
سختي درونبر
زمان رسيدن ميوه
نوع سازگاري
ارقام مناسب گردهدهنده
تيپ باردهي
زمان گلدهي
منشاء
ژنوتيپ
84/882
33/1401
65-61%
01/1
65/1
روشن
شيرين
کاغذي
زودرس
خودناسازگار
سهند، آذر و شاهرود12
اسپور
ديرگل تا خيلي ديرگل
ايران
شکوفه
44/989
13/2910
37-33%
28/1
9/3
روشن
شيرين
نيمهسنگي
ميانرس
خودناسازگار
سهند، شکوفه
مخلوط (شاخه يکساله+ اسپور)
ديرگل تا خيلي ديرگل
ناشناخته
شاهرود12
4/938
2760
35-32%
3/1
95/3
روشن
شيرين
نيمهسنگي
ميانرس
خودسازگار
تونو
اسپور
ميانگل تا ديرگل
ايتاليا
تونو
68/1039
1444
73-71%
45/1
20/2
روشن
شيرين
کاغذي
زودرس
خودناسازگار
شاهرود 15و شاهرود 17
مخلوط (شاخه يکساله+ اسپور)
ميانگل تا ديرگل
آمريکا
نان پاريل
4/1070
33/2973
38-34%
2/1
47/3
روشن
شيرين
نيمهسنگي
ديررس
خودناسازگار
شاهرود12 و شکوفه
اسپور
ديرگل تا خيل

پایان نامه
Previous Entries تحقیق درباره شوري، افزايش، پايه، ميلي Next Entries تحقیق درباره برگهاي، تيمار، اندازهگيري، گيري