تحقیق درباره روش پژوهش، هخامنشیان، مطالعه موردی، تحلیل داده

دانلود پایان نامه ارشد

انتخاب می‏شدند و در برابر او مسئول و جوابگو بودند. آنان برهمه کارها نظارت داشتند و اعمال ناشایست را به مرکز گزارش می‏دادند؛
4. قملرو وسیع امپراتوری هخامنشیان نیاز به یک شبکه گسترده و صحیح جاده‏های ارتباطی داشت تا چاپارهای سیاسی، چشم و گوش‏های شاه، لشکرکشی‏ها و نقل و انتقال‏های سپاهی و کاروان‏های تجاری در آن‏ها به سرعت و به راحتی در رفت و آمد باشند و بی نظمی آن‏ها خللی در کارها ایجاد نکند. حفظ امنیت، مرمت، توسعه و ایجاد راه‏های جدید از اقدامات واجب داریوش محسوب می‏شد که بدانها دست یازید. در بین راه ها، چاپارخانه ها، آب انبارها و کاروانسراها ساخته شد تا نیازهای سپاهایان، ماموران دولتی و بازرگانی برآورده شود. غیر از راه‏های خشکی به علت وسعت قلمرو و ارتباط با دریاهای مهم منطقه، نیاز به توسعه راه‏ها دریایی نیز افزوده شد. او دستور داد ترعه‏ای که نیل را به دریای سرخ مرتبط می‏کرد حفر کنند. با فتح سرزمین‏های شرقی هندوستان تا ماروا رود سند، اکتشافات دریایی در اقیانوس هند و خلیج فارس انجام گرفت؛
5. در زمان داریوش سکه ضرب زده شد که از جنس طلا بود و به نام «دریک» خوانده شد. این سکه‏ها در امور تشریفاتی و معامله‏های کلان استفاده می‏شد. سکه‏های نقره نیز ضرب زده شد اما اهمیت کمتری داشت. او نظام اوزان و مقادیر را مشخص و یکنواخت و نیز مالیات‏ها را منظم کرد؛
6. همه امور یاد شده نیازمند سازمان اداری منظمی بود؛ بدین منظور دبیرانی تربیت شدند تا کارهای اداری را در دست بگیرند. چون اغلب پارسی‏ها و مادی‏ها در کارهای نظارتی و تشریفاتی به کار اشتغال داشتند، این دبیران اغلب آرامی‏ها بودند و چون زبان آرامی زبان مهم و فراگیری در شرق دریای مدیرترانه بود، به همین علت زبان دیوانی و اداری شد؛ در حالی که زبان رسمی زبان پارسی باستان بود. متن فرمان‏های گوناگون داریوش برای موارد مذکور و گردش صحیح کارها، بر روی پاپیروس و لوح‏های گلی نگاشته و به نواحی گوناگون و ساتراپی‏ها برای اجرا فرستاده می‏شد» (همان: 116-118).
«به این ترتیب داریوش کشوری مرتب و منظم، با سازمان اداری منسجم و قوی و قوانین کارساز ترتیب داد که میراث کوروش بزرگ بود و از جهت انضباط در اداره و وسعت قلمرو، تا آن زمان در جهان بی‏نظیر بود» (همان: 116- 118).
«قلمرو وسیع امپراتوری هخامنشی تقاضای تشکیلات عظیم، منسجم و منظمی را در امور اداری، اقتصادی و اجتماعی می‏کرد تا حکومت بتواند از عهده اداره چنین گستره بزرگی برآید. بدین جهت، داریوش کبیر پس از تکمیل فتوحات کوروش کبیر و بر مبنای اصولی که بر اساس نظام سیاسی ـ اداری پی‏ریزی کرده بود، تشکیلات وسیعی را ایجاد کرد. خط مشی حکومت بر 3 اصل استوار شد: 1) احترام به اصول و موازین زندگی همه اقوام و ملل تابع، 2) در دست داشتن مرزهای امن برای حفظ امپراتوری و 3) رعایت عدالت و قانونمندی. به قول گزنفون، همه پارس‏ها تا آخر عمر حکومت از این اصول و دستورهای کوروش اطاعت کردند» (همان: 175 و 176).

فصل سوم: روش‏شناسی پژوهش

3-1- مقدمه
پایه هر علمی، روش شناخت آن است و اعتبار و ارزش قانون‏های هر علمی به روش شناختن مبتنی است که در آن علم بکار می‏رود. از اصطلاح روش پژوهش، معنی‏های خاص و مختلفی در متن‏های علمی استنباط می‏شود. روش پژوهش به معنای مکتب‏های فکری و روش‏های تحلیل طبیعت و جامعه مانند تجربه‏گرایی، اثبات‏گرایی و … می‏باشد. در تعریفی دیگر، روش پژوهش همچون عنوان یک فرآیند نظام‏مند برای یافتن پاسخ پرسش یا راه حل یک مسئله است (خاکی، 1390: 201).
روش‏های پژوهش را با معیارهای مختلف، دسته‏بندی می‏کنند که به دو صورت روش‏های پژوهش بر اساس هدف و روش‏های پژوهش بر اساس نحوه گردآوری داده‏هاست. باید توجه داشت که طبقه‏بندی پژوهش‏ها بر اساس نوع هدفشان، ضرورتا به معنای وجود مرزهای مشخص و دقیقی بین انواع پژوهش‏ها نیست؛ بلکه بیشتر این پژوهش‏ها در یک راستا قرار دارند. پژوهش‏ها بر اساس نحوه گردآوری داده‏ها به دو دسته پژوهش توصیفی و پژوهش آزمایشی تقسیم می‏شود (خاکی، 1390: 201-208).
هدف از انجام دادن این پژوهش، مشخص کردن اجزای نظام‏های اداری امپراتوری هخامنشیان و تعیین ویژگی‏های هر یک از اجزای نظام‏های اداری امپراتوری هخامنشیان است. از نظر جهت‏گیری جز پژوهش‏های بنیادی، از نظر هدف، جز پژوهش‏های توصیفی و اکتشافی است. از نظر استراتژی پژوهش، جز پژوهش‏های مطالعه موردی است.
در این فصل ابتدا مقدمه‏ای درباره روش‏شناسی پژوهش به اختصار مطالبی بیان خواهد شد و در ادامه در مورد «شیوه گردآوری اطلاعات پژوهش»، «جامعه آماری»، «قلمرو پژوهش» و «شیوه تحلیل داده‏های پژوهش» بحث خواهد شد.

3-2- روش‏شناسی پژوهش
هدف تمامی علوم، شناخت و درک دنیای پیرامون ماست، به منظور آگاهی از مسائل و مشکل‏های دنیای اجتماعی، روش‏های علمی تغییرهای بسیاری پیدا کرده‏اند. این روندها و حرکت‏ها سبب شده است که برای بررسی رشته‏های مختلف بشری، از روش علمی استفاده شود. از جمله ویژگی‏های مطالعه علمی که هدفش حقیقت‏یابی است، استفاده از یک روش پژوهشی مناسب می‏باشد و انتخاب روش مناسب به هدف‏ها و ماهیت موضوع مورد نظر و امکانات اجرایی بستگی دارد و هدف از پژوهش، دسترسی دقیق و آسان به پاسخ پرسش‏هاست (خاکی، 1379: 142 و 143).
برای این که نتیجه‏های حاصل از پژوهش معتبر باشد بایستی از یک روش مناسب استفاده شود؛ زیرا انتخاب نادرست سبب نتیجه‏گیری ناردست می‏شود (رمضانی، 1385، 96). انتخاب روش پژوهش بستگی به ماهیت موضوع، فرض و فرض‏های تدوین شده، ملاحظه‏های اخلاقی و انسانی ناظر بر موضوع تحقیق و وسعت و امکانات اجرایی آن دارد. در این مرحله، پژوهشگر می‏بایست معلوم کند که برای مساله انتخابی او چه روش پژوهشی مناسب است (نادری و سیف‏نراقی، 1389: 39).
3-2-1- روش پژوهش
از نظر استراتژی، پژوهش در زمره پژوهش‏های مطالعه موردی است. از این جهت مطالعه موردی است که مورد مطالعه، «نظام‏های اداری امپراتوری هخامنشیان» است. مطالعه موردی کاوشی تجربی است که از منابع و شواهد چندگانه برای بررسی یک پدیده موجود در زمینه‏ی واقعی‏اش در وضعیتی که مرز بین پدیده و زمینه‏ی آن به وضوح روشن نیست استفاده می‏کند (یین، 1376: 20).
از نظر جهت‏گیری پژوهش جز پژوهش‏های بنیادی است؛ زیرا به بررسی و تبیین ویژگی‏های نظام‏های اداری امپراتوری هخامنشیان می‏پردازد.
از نظر هدف، جز پژوهش‏های توصیفی و اکتشافی است. پژوهش توصیفی شامل مجموعه روش‏هایی است که هدف آن‏ها توصیف کردن شرایط یا پدیده‏های مورد بررسی است. اجزای پژوهش توصیفی می‏توانند صرفا برای شناخت بیشتر وضعیت موجود یا یاری دادن به فرآیند تصمیم‏گیری باشد (بازرگان و سرمد، 1385: 82). از این جهت توصیفی است که در صدد شناخت علمی چگونگی وضعیت [نظام‏های اداری امپراتوری هخامنشیان و اجزای آن] می‏باشد و به وضعیت و رابطه‏های موجود، عقاید متداول، فرآیندهای جاری، آثار مشهود یا روندهای در حال گسترش توجه دارد (خاکی، 1384: 210). از این جهت اکتشافی است که در مورد موضوعی جدید [نظام‏های اداری امپراتوری هخامنشیان] که اطلاعات کافی در مورد آن‏ها وجود ندارد انجام شده است (اتسلندر، 1371).
در ادامه به توضیح گام‏های تحلیل داده‏های پژوهش می‏پردازیم.
3-2-2- چیستی تحلیل محتوا15
استفاده از رويكردهاي گوناگون مقايسه‌اي و تحليلي از متون، بيشتر در كتاب مقدس مسيحيان در زمينه‌هاي علم هرمنوتيك آغاز شد و سپس در تحليل روزنامه‌ها، شيوه‌هاي مربوط به خط‌شناسي و حتي تعبير خواب توسط زيگموند فرويد ادامه يافت. تقريباً نخستين تحليل براساس مطالعه تجربي روزنامه‌ها در سال 1893 درباره روزنامه‌هاي منتشرشده در نيويورك بود که در پي پاسخ به اين پرسش برآمد: آيا روزنامه‌هاي امروز مطالب ارزشمند ارائه مي‌دهند؟ اين تحليل نشان داد كه از 1881 تا 1893، روزنامه‌‌هاي نيويورك افترا، شايعات و ورزش را تا حد بسياري جايگزين مطالب مذهبي، علمي و ادبي كرده‌اند.
تحليل محتوا به‌منزله تكنيكي علمي عمدتاً در قرن بيستم رايج شد. شاخص‌هاي گوناگون علوم اجتماعي همچون ارتباطات، جامعه‌شناسي، علوم سياسي و روان‌شناسي آن را در پژوهش‌هاي خود به‌كار گرفته‌اند (فولگر و پول،16 1981: 488-493). اين روند به‌ويژه در طول جنگ جهاني دوم در دهه 1940 رواج بيشتري يافت. در ابتدا اين روش را براي تحليل تبليغات و سپس براي اهداف اطلاعاتي و نظامي به‌كار گرفتند. در اين زمان دو گروه برجسته به تحليل تبليغات اختصاص يافت:
1. كارگروه كتابخانه كنگره امريكا:‌ در اين كارگروه، به موضوعات نمونه‌گيري، مسائل سنجش پايايي و اعتبار مقوله‌هاي محتواي ارتباطات پرداختند.
2. كارگروه اسپاير (وابسته به دولت امريکا): در اين گروه به سخن‌پراكني‌هاي داخلي دشمن مي‌پرداختند تا رويدادهاي آلمان نازي و متحدانش را شناسايي و پيش‌بيني و اثر عمليات نظامي بر روحيه جنگ را برآورد كنند.
پس از جنگ جهاني دوم ‌هارولد لاسول17 و همكارانش با انتشار كتاب زبان سياست، ديدگاه‌ها و جهت‌هاي نويني را براي به‌كارگيري اين تكنيك فراهم آوردند. در دهه1950، برلسون (برلسون،18 1952) كتاب خود را با عنوان تحليل محتوا در تحقيقات مربوط به ارتباطات منتشر كرد. در دهه 1960 استفاده از كامپيوتر در به‌كارگيري اين روش موجب رشدي فزاينده در بهره‌برداري از آن شد. اين امر نخست با رشد نرم‌افزارهاي كامپيوتري، مستعد پردازش داده‌هاي لفظي گرديد. برنامه‌هاي كامپيوتري شمارش كلمات نيز پديدار شدند. به‌دنبال آن، برنامه‌هاي كامپيوتري جديدي پديد آمدند كه داراي سيستم فرهنگ واژگان مشخص بودند و براساس آن، كلمه‌هاي متن با توجه به فرهنگ واژگان رمز‌گذاري مي‌شد. تحليلگر مي‌توانست اطلاعاتي را دست‌كاري، مقوله‌بندي، علامت‌گذاري و بازيابي كند (کریپندورف،19 1980).
اواسط قرن بيستم ايراداتي به تحليل‌‌هاي سطحي بدون در نظر گرفتن محتواي پنهان تحليل وارد شد. از اين زمان بود كه رويكردهاي كيفي در تحليل محتوا گسترش يافتند. تحليل محتواي كيفي، يكي از روش‌هاي تحقيق است كه براي تحليل داده‌هاي متني، كاربردي فراوان دارد. از ديگر مواردي كه مي‌توان در آن‏ها از اين روش سود جست، مردم‌نگاري، نظريه بنيادي، پديدارشناسي و تحقيقات تاريخي است. تحليل محتواي كيفي، تمركز بر مشخصات زبان به‌منزله وسيله ارتباطي براي به دست آوردن معنا و محتواي متن دارد. داده‌هاي متن ممكن است به صورت شفاهي، چاپي يا الكترونيكي و همچنين حاصل پاسخ‌هاي شفاهي، پرسش‌هاي پيمايشي باز يا بسته، مصاحبه‌ها، گروه‌هاي متمركز، مشاهدات يا رسانه‌هاي چاپي مانند مقالات و كتاب‌ها ‌باشند (کوندراکی و ولمن،20 2002: 224-230).
از نظر گروهي از محققان، صرف محتواي ظاهري پيام چندان ارزشمند نيست و يك پژوهشگر بايد استنباط و قضاوت خود را نيز به‌كار ببرد و محتواي پنهان يك پيام ارتباطي را توصيف و تفسير كند. به اعتقاد فيليپ استون تحليل محتوا روشي است كه به‌گونه عيني و براساس قواعد معين، مشخصاتي ويژه از يك پيام را كشف مي‌كند كه اين تعريف به تحليل محتواي كيفي نزديك‌تر است (استون،21 1966: 5).
به‌هرحال مي‌توان گفت كه محققان به تحليل محتوا به‌منزله روشي انعطاف‌پذير براي تحليل اطلاعات توجهي ويژه دارند (کاواناگ،22 1997: 5-16). تحليل محتوا بيانگر رويكردهاي تحليل گوناگون است و از رويكردهاي برداشت‌گرايانه حدسي و تفسيري تا رويكردهاي نظام‌مند و دقيق را دربرمي‌گيرد (روسنگرین،23 1981: 9-19). هر محقق با توجه به نوع مطالعه و با توجه به علاقه خود مي‌تواند نوع ويژه‌اي از تحليل محتوا را برگزيند (تسچ،241990). تحليل محتوا معمولاً به دو روش تحليل محتواي كمي و كيفي تقسيم مي‌شود و محقق بايد براساس طرح موضوع و با توجه به نوع استفاده از تحليل محتوا و روال بكارگيري آن در مطالعه، از اين دو نوع روش سود ببرد تا بتواند از سردرگمي و ابهام كاربرد ميان دو روش دوري گزيند (مورس،25 1995).
بطور اساسي تقليل متن به اعداد در تكنيك‌ كمي، به دليل از دست دادن اطلاعات تركيبي و معنا، اغلب مورد انتقاد قرار

پایان نامه
Previous Entries تحقیق درباره ایران باستان، هخامنشیان، بوروکراسی، اهورامزدا Next Entries تحقیق درباره هخامنشیان، نظام اداری، منابع انسانی، نظام مالی