تحقیق درباره رشد حرکتی، محدودیت ها، مهارت حرکتی، مدل نیوول

دانلود پایان نامه ارشد

ر انجام مهارت پرتاب یک گام به جلو بر می دارد یا نه، یا در اجراي مهارت پرش در لحظه کندن بدن از زمین مفصلهای پاها را کاملا باز می کند یا نه، و از این قبیل. امتیازاتی که از طریق ارزیابی کمی به دست می آید، مثل فاصله ای که کودك توپ را پرتاب میکند، اطلاعاتی را براي مقایسه رشد حرکتی کودك با کودکان دیگر فراهم می آورد. به هر صورت، رکوردها و امتیازات کمی به تنهایی نشان دهنده چگونگی مهارت پرتاب درافراد نیست. به ویژه در مواردی که توانایی پرتاب افراد ضعیف است.
مربیان و معلمان نیاز به ارزیابی کیفی دارند تا تجربیات آموزشی و بازخورد لازم را در مورد الگوهای حرکتی مورداستفاده افراد تعین کنند. در مقابل وقتی افراد شکل نسبتا ماهرانه ای از مهارت را دارا هستند، میتوان از روش کمی برای ارزیابی مهارت در مقاطع زمانی معین استفاده کرد (31).
اکثر ابزارهای اندازه گیری سنتی در دسترس مربیان، کمیت ها را اندازه گیری میکند زیرا این روش اندازه گیری روشی مستقیم است. مربیانی که آموزش کافی در علوم حرکتی ندیده اند روشهای کمی را برای ارزیابی مهارتهای حرکتی راحتتر می یابند، مربیان باید موظب باشند که روشهای کمی را به دلیل راحتی انتخاب نکنند. پیشرفت در کمیت اجرا تنها یک جنبه از پیشرفت های است که کودکان برای رسیدن به اجرای ماهرانه یک مهارت در سالهای نوجوانی دارند. کودکان در این سنین همچنین باید ترکیب مهارتهای بنیادی را به ترتیب و یکپارچگی مشخص به منظور پاسخ دادن به محیط های پویاتر یاد بگیرند (هی وود، 2009). بنابراین شناخت ویژگیهای یادگیرنده و همچنین آگاهی از ماهیت برنامههای آموزشی و روشهای ارزیابی رشد حرکتی در کودکان برای تدوین برنامه های متناسب رشدی ضروری است.
2-2-3) مدل های رشد حرکتی انسان:
چندین تن از متخصصان رشد حرکتی مدل هایی را برای رشد حرکتی پیشنهاد داده اند که به تبیین رفتار حرکتی ما در طول دوره زندگی می پردازد. یک مدل رشد حرکتی یک ترسیم بصری ساده از یک نظریه، حدس و گمان یا یک تفکر، در رابطه با حرکات ما است. همانند نظریهها، مدلها نیز ما را قادر به درک کاملتر مفاهیم پیچیده میکنند و در نهایت آزمون کردن یک نظریه یا مدل می تواند دانش ما را در درک رفتار افزایش دهد. مدلها از دامنه کاملاً توصیفی که فقط به توصیف حرکات مورد انتظار یا تغییرات در حرکات در دورههای مختلف زندگی می پردازند تا تلاش برای تبیین اینکه چرا رشد حرکتی اتفاق می افتد طبقه بندی می شوند. مدلی می تواند به ما کمک کند که تمام عوامل مرتبط با مشاهدات ما از رفتار حرکتی را شامل شود. این موضوع مخصوصاٌ زمانی مفید است که درباره پیچیدگی مهارت حرکتی و چگونگی تغییر مهارتها در طول عمر می اندیشیم. در این بخش به بررسی مدلهای موجود در رشد حرکتی میپردازیم.
2-2-3-1) مدل نیوول:
کارل نیوول (1986) بیان کرد حرکات از تعامل بین ارگانیم، محیطی که حرکت در آن رخ می دهد و تکلیفی که انجام می شود، ناشی می شود. چنانچه هر یک از این سه عامل تغییر کنند، نتیجه حرکت تغییر خواهد کرد. عوامل فوق را می توان به سه راس یک مثلث با یک دایره پیکان دار که تعامل بین آنها را نشان می دهد به تصویر کشید (شکل 1-2). به دلیل اینکه هدف ما بررسی حرکات انسان است، لذا از واژه افراد به جای ارگانیسم استفاده می کنیم. برای درک حرکت، بطور خلاصه باید روابط بین ویژگیهای فرد حرکت کننده، محیط، هدف یا دلیل حرکت فرد را بررسی نماییم. حرکات خاص از تعامل بین این ویژگیها به وجود می آیند. این مدل بیان می کند برای درک کامل رشد حرکتی باید هر سه راس مثلث را مورد بررسی قرار دهیم. روش های مختلف راه رفتن افراد را تصور کنید، بطور مثال کودک نوپایی که قدم های اولیه را بر می دارد، کودکی که در ساحل شنی راه میرود، بزرگسالی که از یک مسیر یخی عبور می کند یا سالمندی که می کوشد خود را به اتوبوس برساند.
چرا مدل نیوول به مطالعه رشد حرکتی کمک می کند؟ به این دلیل که پویایی و تغییرات مداوم در تعاملات رشد حرکتی را منعکس می کند.

این مدل به ما کمک می کند تا افراد با سیستم های بدنی متفاوت را که بطور دائم از نظر سنی در حال تغییرند مورد بررسی قرار دهیم. همچنین این مدل بر تاثیر مکانی که فرد در آن حرکت می کند (محیط) و کاری که او انجام می دهد (تکلیف) نیز تاکید می کند. تغییرات در افراد منجر به تغییر تعامل او با محیط و تکلیف و نحوه راه رفتن او می شود بطور مثال یک کودک در دوره پیش دبستانی از جست و خیز کردن روی تشک لذت خاصی می برد؛ والدینش او را به کلاس ژیمناستیک می برند (تغییر عمل یا تکلیف). بعد از مدتی با افزایش تجربه و یادگیری کودک او نیز بر نحوه استفاده از آنها متمرکز می گردد. بطور مثال در نحوه استفاذه از خرک ماهر می شود. مثال دیگر سالمندی را در نظر بگیرید که به خاطر ورم مفاصل ترجیح می دهد در یک جا ساکن باشد و فقط در مواقع ضروری به پیاده روری می پردازد. تغییرات در محیط اجتماعی منجر به فعالیت بدنی و در نتیجه کاهش قدرت بدنی، انعطاف پذیری، تحرک و در نهایت افزایش درد پاهایش می شود. در هر دوی این مثال ها، فرد، محیط و تکلیف تحت تاثیر قرار گرفته اند، حتی بر یکدیگر نیز تاثیر گذاشته اند.
نیوول سه عامل موجود در راس های مثلث را محدودیتها نامید. این محدودیت ها شبیه یک بازدارنده عمل می کنند – در اینجا موجب محدود شدن عملکرد می گردند اما در عین حال از طریق بسترسازی رفتار حرکتی بعنوان مشوق نیز عمل می کنند. این موضوع به این دلیل اهمیت دارد که محدودیت ها را منفی یا بد در نظر نگیریم. محدودیت ها به سادگی مسیر هایی را ایجاد می کنند که حرکت به آسانترین شکل ممکن انجام گیرد. بستر رودخانه بعنوان یک عامل محدود کننده عمل می کند، یعنی از رفتن جریان آب به هر مکانی جلوگیری کرده و آنرا در یک مسیر ویژه هدایت می کند. محدود کننده ها به حرکت شکل می دهند. آنها حرکت را به زمان و مکان خاص فضایی محدود می کنند و از این طریق به حرکت شکلی ویژه می بخشند (34).

2-2-3-2) مدل گالاهو: (مدل ساعت شنی):
گالاهو رشد حرکتی در طول عمر را به ساعت شنی تشبیه کرده است این ساعت شنی با دو عامل وراثت و محیط پر می شود.

شکل 2-2 مدل ساعت شنی گالاهو

مراحل رشد حرکتی به این ترتیب می باشد که: دوره اول در رشد حرکتی، مرحله حرکات بازتابی است که این دوره حرکات به صورت غیرارادي انجام می شوند، این دوره تا یک سالگی است. دوره دوم، دوره حرکات ابتدایی است که از 1 تا 2 سالگی را شامل می شود.
دوره سوم، مرحله رشد مهارتهاي بنیادي است که از حدود 2سالگی آغاز و تا 7 سالگی ادامه دارد. این دوره سنی زمانی ایده آل براي پیشرفت کودکان در مهارتهاي استواري، جابجایی و دستکاري بنیادي است. این مرحله خود به سه دوره تقسیم می شود، مرحله ابتدائی از 2 تا 3 سالگی که کودکان ابتدا مهارتها را به صورت تلاشهاي قابل مشاهده و هدفمند در اجراي تکلیف ارائه میکنند. در این مرحله حرکات نسبتا ناشیانه و ناهماهنگ است. مرحله مقدماتی از 4 تا 5 سالگی، مرحله اي است که مرحله شروع را به مرحله پیشرفته پیوند میدهد، در این مرحله اجرا موزون و هماهنگ میشود وکودکان کنترل بیشتري بر حرکاتشان دارند. با این وجود، حرکات در این مرحله هنوز ناهماهنگ و زمخت هستند.
دوره پیشرفته از 6 تا 7 سالگی است. مرحله پیشرفته رشد مهارتهاي حرکتی بنیادي، با تلفیق بخشهاي تشکیل دهنده یک الگوي حرکتی در اجراي کارآمد، صحیح و هماهنگ مشخص شده است. در این مرحله اجرا سریعتر بهبود مییابد. کودکان تا سن 6 یا 7 سالگی میتوانند در اکثر مهارتهاي حرکتی بنیادي به مرحله پیشرفته برسند. با این همه، اغلب آنها به درجات متفاوتی از مهارتها دست مییابند.
شکست در رشد الگوهاي پیشرفته حرکات بنیادي، کودکان را درکسب مهارتهاي ورزشی تخصصی در کودکی ثانویه، نوجوانی و بزرگسالی محدود می سازد. مهارتهاي حرکتی بنیادي بنیان مهارتهاي ورزشی هستند و باید آموخته شوند، زیرا نیاموختن آنها منجر به شکست و ناکامی در مراحل بعدي میشود. مرحله چهارم، مرحله تخصصی است که از سن 7 سالگی شروع می شود. در این مرحله علاقه کودکان به ورزش به شدت افزایش می یابد. و به سه دوره تقسیم می شود:
دوره انتقال از 7 تا 10 سالگی است کودکان در این دوره علاقه زیادي را به ورزشهاي مختلف ابراز میدارند ولی آنها توانایی کمی درهر یک از آنها دارند. اگر آنها در مرحله حرکات بنیادي به پیشرفت نرسند این مسأله ایجاد سدی در برابر مهارت ورزشی میکند که آن را سد تبحر شدن مینامند. این مرحله براي یادگیري مهارتهاي حرکتی بنیادي خیلی دیر نیست، ولی برگشتن و یادگرفتن آنها سخت تر از یادگیري آنها در زمان لازم است. در این مرحله کودکان باید فرصتهایی براي پرداختن به انواع ورزشها را داشته باشند. برنامه هاي تربیت بدنی باید مهارتهاي ورزشی و عناصر پایه فعالیتهاي مرتبط با ورزش را ارائه کنند. دوره کاربرد از 11 تا 13 سالگی است. عنصرکلیدي در دوره کاربرد دانش و مهارت کافی بازي کودکان براي اجراي فعالیت در شرایط تفریحی و رقابتی است. کودکان در این دوره برخی از ورزشها را بر می گزینند (35).
اولویتها در ابتدا مبتنی بر تجربیات موفق، نوع بدن، موقعیت جغرافیایی، عوامل فرهنگی- اجتماعی و عاطفی است. دوره استفاده مادام العمر که از 14 سالگی به بعد می باشد. در این دوره، افراد فعالیتهایی را بر میگزینند که از انجام آنها لذت می برند و آنها را در طول زندگیشان براي تفریح، آمادگی و احساس رضایت ادامه می دهند. در این دوره، علاقه زیادي به فعالیتهاي خاص نشان میدهند و به یک یا چند ورزش خاص روي می آورند (36).
2-2-3-3) کلارک و متکالف (کوه رشد حرکتی):
کلارک و متکالف (2002) یک متافور رشد حرکتی را پیشنهاد دادند. بنا به اعتقاد کلارک و متکالف متافور کوه رشد حرکتی ما را قادر می سازد تا فرایند رشد حرکتی را بهتر درک کنیم و بتوانیم رشد حرکتی را موثرتر آموزش داده و یاد بگیریم. متافور کلارک و متکالف یکی از تازه ترین ترسیمات از رشد حرکتی انسان است که توصیف تغییرات مورد انتظار در رشد حرکتی را با توضیح در مورد چگونگی رخ دادن این تغییرات ترکیب می کند. کلارک و متکالف معتقدند این متافور برای همه افراد، حتی آنهایی که برخی از اشکال غیر معمولی رشد را تجربه می کنند کاربرد دارد.
در این متافور رشد حرکتی با یادگیری بالا رفتن از یک کوه مقایسه می شود. همانند رشد حرکتی انسان، این فرایند سال ها طول می کشد، یک فرایند متوالی و تراکمی (تجمعی) است و به شدت تحت تاثیر مهارتها و ویژگی های فرد قرار می گیرد، همچنین یک فرایند غیر خطی است. مانند بالا رفتن از کوه، رشد حرکتی با پیشرفت همراه است که در برخی مواقع با پسرفت دنبال می شود و دوباره در دوره های بعدی زندگی پیشرفت حاصل می شود. ارتفاعی که یک نفر در کوه بدست می آورد می تواند با کسب سطوح بالای مهارت حرکتی مقایسه شود.کلارک و متکالف بر این باورند که کوه در بر گیرنده محدودیتها یا قیودی بر سر راه ما است که همانگونه که زندگی را پشت سر می گذاریم دائماً تغییر میکنند. رسیدن به سطوح بالیدهتر رشد حرکتی یک تعامل مداوم بین فرد بالارونده، مهارت او و کوه (شرایط محیطی که دائماً در حال تغییرند) است. به شباهت بین تاکید نیوول بر محدودیتها و تاکیدی که کلارک و متکالف بر این عوامل دارند توجه کنید. رسیدن به قلهی کوه بعنوان دستیابی نهایی به کارامدی حرکتی و توانایی حرکتی بالا تعبیر می شود. بطور مختصر، کوه یک سازگاری مادام العمر، تراکمی و پیشرونده را به تصویر میکشد که ما آن را در رشد حرکتی خود مادامیکه زندگی را پشت سر میگذاریم مشاهده میکنیم.
بالا رفتن از کوه دربرگیرندهی عبور از شش دورهی رشد حرکتی است: دورهی رفلکسی، دورهی پیش سازگاری، دورهی حرکات بنیادی، دورهی حرکات مخصوص زمینه، دورهی مهارت و دورهی جبران. تصور میشود هر دوره در کسب مهارتهای ضروری برای دورهی بعدی دخالت دارد و رشد با سن در ارتباط است ولی به سن فرد وابستگی قوی ندارد. مدت زمانی که در هر دوره صرف رشد میشود برای هر فرد

پایان نامه
Previous Entries تحقیق درباره ثبات مرکزی، انحراف معیار، رشد حرکتی، آزمون فرضیه Next Entries تحقیق درباره مهارت حرکتی، فعالیت بدنی، دوران کودکی، آمادگی جسمانی