تحقیق درباره امیرالمومنین، احکام شرعی، علوم دینی، امام صادق

دانلود پایان نامه ارشد

داشته یا علی بن یقطین ماجرا را برای او نقل نموده و او این استنباط را از سخن امام داشته است در هر صورت روایت حیات و راست کیشی هشام بن سالم را در دوران پایان حیات امام کاظم علیه السلام را گواه است.
علم امام
علم خاص برای امام در اندیشه هشام بن سالم از جایگاهی ویژه برخوردار میباشد. بطوری که برای اثبات امامت امام به آن تمسک جسته شده است. با مرور اندیشهها و تراث حدیثی او میتوان ادعا کرد علم خاص برای امام مسئله حتی بیشتر از نص اهمیت داشت که در ماجرای ادعای عبدالله افطح بخاطر ضعف در پاسخگویی، امامت او را مردود دانست. همچنین در اولین ملاقات با امام کاظم علیهالسلام با وجود اطمینان به امامت ایشان باز پرسش از امام، همانطور که از پدر گرامیش سوال می کرد را در خواست کرد267. هشام بن سالم در باب منابع و گستره علم امام با هشام بن حکم اختلافهایی دارد که در ذیل هر مورد ذکر میشود.
گستره علم امام
محدوده علم امام؛ آیا محدود به امور احکام و مسائل شرعی است؟ آیا ایشان به علوم غیر دینی آگاهی داشتند؟
منابع علم امام
منابع علم امام کدامند؟ امام از چه راهی آن را بدست می‌آورد؟ آیا علم امام لدنی است؟ تحدیث و تفهیم در اندیشه هشام بن سالم چه جایگاهی دارد؟
گستره علم امام
علم ما کان و مایکون
اشاره شد که ویژگی علم برای امام نزد هشام بن سالم بسیار حائز اهمیت میباشد از نظر گستره، اختصاص به علوم دینی و احکام و حلال و حرام ندارد بلکه بسیار فراتر از علوم شرعیه است. در حدیثی علم به حلال و حرام بخش کمی از گستره علم ائمه دانسته شده است و معاقل علم و آثار نبوت و علم کتاب و فصل بین مردم در نزد ائمه علیهم السلام میباشد268 و بکثرت روایاتی نقل نموده است که ائمه از باطن انسان ها خبر داده اند و یا با زبان های مختلف حتی زبان حیوانات صحبت کرده اند269 یا از مغیبات خبر دادهاند. همچنین حدیث مشهور «سلونی قبل أن تفقدونی» امیرالمومنین علیهالسلام را نقل نموده است و تعلیم رسول خدا صلی الله علیه واله، ایشان را هزار باب علم که هر باب هزار باب دیگر داشت،270 همه این شواهد بیانگر باور هشام بن سالم در مورد گستردگی علم ائمه است.
تراث حدیثی هشام بن حکم در باب گستره علم امام بیانگر تفاوت دیدگاه او با هشام بن سالم است در گزارشی هشام بن حکم پانصد مسئله کلامی را از امام صادق علیه السلام میپرسد و ایشان دیدگاه مخالفان را همراه با نقد و پاسخ سوال به هشام بن حکم عرضه میدارد. هشام بن حکم از تسلط امام در دانش کلام اظهار شگفتی میکند و میگوید این مسائل کلام است نه حلال و حرام. گویا او علم امام را در حلال و حرام و فقه خلاصه میکرده است. هر چند نمی توان به قطع سخن گفت چون شواهدی وجود دارد که هشام بن حکم امام را میراث دار علم پیامبر میداند و بی شک علم پیامبر فراتر از احکام شرعی است یا در روایتی او از ارتباط امام با لوح محفوظ پرده برداشته است.271
تحلیل ما در موضوع علم امام از نگاه هشامین در دو بخش، علمی که از پیامبر صلی الله علیه واله به امام میرسد و دیگر علمی که با ارتباط گرفتن از فرشته، تفهیم و تحدیث میشود مورد بررسی قرار میگیرد. هشامین در دارا بودن امام علمی که از پیامبر صلی الله علیه واله به ارث رسیده توافق دارند اما توافقی در ارتباط علمی با عالم ماوراء دیده نمیشود. در نظام فکری هشام بن حکم هر گونه ارتباط گیری با فرشته، وحی محسوب میشود که این اختصاص به نبی دارد لکن از منظر هشام بن سالم غیر نبی هم میتواند با فرشتگان ارتباط و تحدیث داشته باشند.272
علم الکتاب
علم الکتاب در فرهنگ قرآنی و اهل بیت علیهم السلام از جایگاه خاصی برخودار است. در داستان سلیمان نبی علیه السلام و بلقیس، عاصف بن برخیا با داشتن جزئی از علم الکتاب توانست در کم تر از چشم بر هم زدنی تخت بلقیس را نزد سلیمان نبی علیه السلام حاضر کند. در روایات تاکید شده که اهل بیت علیهمالسلام تمام علم الکتاب را دارا بودند از این رو توان علمی و تسخیری بسیار زیادتری در مقایسه با وزیر حضرت سلیمان دارند. روایات فراوانی در ذیل آیه «وَ یَقُولُ الَّذِینَ كَفَرُواْ لَسْتَ مُرْسَلًا  قُلْ كَفَى‏ بِاللَّهِ شَهِیدَا بَیْنىِ وَ بَیْنَكُمْ وَ مَنْ عِندَهُ عِلْمُ الْكِتَاب»273 عالم بودن اهل بیت علیهم السلام به علم الکتاب تاکید رفته است. هشام بن سالم در چندین گزارش بر اعتقاد خود نسبت به این که ائمه دارای علم الکتاب می باشند اشاره کرده است274
علم غیب
چالشی ترین بحث درموضوع علم امام، داشتن علم غیب است. روایات به شدت از هم گریز هستند در طیفی از روایات به شدت از دسترسی ائمه به علم غیب تکذیب شده است و از سویی دیگر به شواهد فراوانی دست می یابیم که ائمه خود را از دارندگان علم غیب معرفی کردهاند. در این میان رسیدن به باور داشت هشام بن سالم کمی مشکل میباشد در روایتی ائمه را متصف به علم غیب معرفی نموده است275در گزارشی دیگر ابوالخطاب را بخاطر چنین ادعایی مورد نکوهش قرار داده است و ائمه را عالم به حلال و حرام و علم قرآن دانسته است276 و همچنین ائمه را علمایی مانند صاحب حضرت موسی علیه السلام(خضر نبی)یا ذی القرنین یا صاحب حضرت سلیمان علیه السلام دانسته است277 با جمع بندی روایات شاید به این نتیجه رسید که علم غیب در نظر هشام بن سالم علوم غیر عادی یا علم به مغیبات باشد که به وفور شواهدی در تراث حدیثی او میتوان دست یافت.
منابع علم امام
باورداشت جامعه شیعی بر دانش امام برحلال و حرام وکل ماکان ومایکون شکل گرفته است، روایات در مورد چگونگی دارا بودن امام چنین علم وسیعی و منشا و منبع آن سخنها رفته و شیوه های مختلفی را برای اندوخته شدن دانش وسیع در قلب امام ذکر گردیده است:
میراث علمی انبیاء
در روایاتی بر انتقال تمام علوم انبیاء به پیامبر اکرم صلی الله علیه واله و از ایشان به امیرالمومنین علیه السلام و انتقال آن، نسل در نسل از امامی به امام بعد تاکید رفته است. در روایت مشهور امیرالمومنین علیه السلام که پیامبر صلی الله علیه واله هزار باب علم به او آموخت که از هر باب هزار باب دیگر شکافته میشد. در مورد محتوای این علم بیشتر به علم حلال و حرام، علم القرآن، فصل مابین الناس اشاره شده است این علمی است که ائمه به ضرورت مقام امامت باید داشته باشند.
لوح محفوظ
ارتباط با لوح محفوظ برای امام اطلاع یافتن از آن در مدرسه کوفه مخالفی

پایان نامه
Previous Entries تحقیق درباره امام صادق، امام حسین، امام حسین علیه السلام، امام رضا ع Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی قرون وسطی، دوران کودکی، واقع گرایی، روانشناسی