تحقیق با موضوع فناوری اطلاعات، پذیرش فناوری، پذیرش فناوری اطلاعات، تکنولوژی اطلاعات

دانلود پایان نامه ارشد

استفاده از خدمات الکترونیک توسط کاربر در صورت نیاز در آینده.
تمایل به استفاده از خدمات الکترونیک توسط کاربر.
نگرانی های زیست محیطی12: به میزان دغدغه های کاربر در خصوص مسائل زیست محیطی استفاده از محصول یا خدمت اشاره دارد (بلانچ وهمکاران،2012: 197). با مولفه ای در طیف لیکرت پنج گزینه ای بصورت زیر سنجیده می شود (Fraj and Martnez, 2006):
دغدغه های حفظ محیط زیست توسط کاربر (مانند مصرف بی‌رویه کاغذ و ….).
وقت شناسی:13 به میزان دغدغه های یک کاربر در استفاده مفید از زمان هنگام استفاده از یک خدمت اشاره دارد (بلانچ وهمکاران،2012: 197). با مولفه هایی در طیف لیکرت پنج گزینه ای بصورت زیر سنجیده می شود (Kleijnen et al., 2007):
میزان دغدغه های کاربر در استفاده مفید از زمان.
1-7- قلمرو تحقیق
قلمرو موضوعی: قلمرو موضوعی تحقیق فوق مربوط به حوزه پذیرش فناوری و رفتار مصرف کننده است.
قلمرو مکانی: این تحقیق در گمرکات استان گیلان انجام شد.
قلمرو زمانی: داده های تحقیق حاضر در دی ماه 1393 جمع آوری شدند.

فصل دوم
ادبیات نظری و پیشینه تحقیق

2- 1- پذیرش فناوری اطلاعات
در ادبیات نظام برنامه ریزی فناوری اطلاعات، پذیرش به عنوان یکی از مراحل اصلی در فرآیند پیاده سازی و استقرار فناوری معرفی شده است. کوپر و همکاران14 برای توصیف فرآیند پیاده سازی، یک ساختار شش مرحله ای را پیشنهاد می کنند. این مراحل شامل معرفی، انطباق، تصویب، عادی سازی و القاء سیستم جدید در سازمان است. آنها هدف از مرحله معرفی را تعیین فرصت ها و تهدیدات سازمانی و جستجو برای راهکارهای مبتنی بر فناوری اطلاعات می دانند تا در ادامه و در مرحله اتخاذ، منابع و پشتیبانی های لازم سازمانی، راهکار فناوری را مورد حمایت قرار دهد. البته آنان معتقدند رعایت توالی در طی مراحل فوق ضروری نیست ، بلکه بر اساس شرایط سازمان، مراحل مختلف می توانند به صورت موازی و همزمان نیز انجام شوند(Chengalur-Duchessi,1999: 19).
پریس15 (1999:36) ساختار دیگری را برای پیاده سازی ارائه می دهد. این ساختار هفت مرحله ای شامل معرفی، پیشرفت، تصمیم، طراحی سیستم، نصب، عملیاتی کردن و در پایان ارزیابی است. دو مرحله معرفی و پیشرفت را می توان مطابق با مرحله معرفی در مدل کوپر و زمود دانست. مرحله تصمیم نیز به نوعی مبین مرحله اتخاذ در مدل کوپر و زمود است (Kendall,2001: 312).
چنگالور اسمیت و همکاران با ارائه یک تقسیم بندی کلی از فرایند پیاده سازی، این فرآیند را شامل مراحل قبل از پیاده سازی، مراحل حین پیاده سازی و پس از آن می دانند. آنان با تلفیق دو مدل بالا، گامهای معرفی و اتخاذ را ترکیب و به عنوان مرحله قبل از پیاده سازی محسوب می کنند. آنها هدف از این مرحله را تعریف و شناسایی مشکلات و فرصتها و جستجو برای یافتن راهکار مناسب و تخمین و تعیین فواید حاصل از آن برای کسب رضایت مدیریت سازمان می دانند (Chengalur-smith,1999: 20). جدول (2-1) تقسیم بندی فرآیند پیاده سازی را بر اساس سه دیدگاه مطرح شده نشان می دهد.

راجرز16 (1983:130) نیز در نظریه معروف خود، پذیرش را فرآیندی چهار مرحله ای، شامل دانش، جهت گیری، تصمیم و همنوایی معرفی می کند و معتقد است ویژگی های شخصیتی و اجتماعی افراد در میزان آمادگی آنها برای پذیرش نوآوری موثر است (Kendall,2001: 312). زاهدی و همکاران نیز نظریه پذیرش را به عنوان عکس العمل هایی که افراد و سازمان ها در برابر هرگونه اختراع و نوآوری نشان می دهند، تعریف می کنند (زاهدی و الوانی، 1380: 59).
جدول 2-1: تقسیم بندی فرآیند پیاده سازی از دیدگاههای مختلف (Chengalur,1999: 320)

مدل چنگالور اسمیت
مدل زمود
مدل پریس
قبل از پیاده سازی
معرفی و اتخاذ (پذیرش)
معرفی
معرفی

پیشرفت

اتخاذ
تصمیم
پیاده سازی و پس از آن

انطباق
طراحی

تصویب
نصب

عادی سازی
عملیاتی کردن

القاء سیستم
ارزیابی
بنابراین پذیرش فناوری اطلاعات نقش مهم و کلیدی در فرآیند پیاده سازی ایفا می کند و در صورت درک صحیح مسئله و شناسایی فرصت ها، تهدیدات و زیرساخت های لازم که بخش عمده ای از این زیرساختها، به ابعاد اجتماعی موضوع بر می گردد و در ادامه اتخاذ راهبردهای مناسب برای برخورد با این موضوعات، مسیر پیاده سازی فناوری در سازمان هموارتر خواهد شد. لذا تحقیقات بسیاری، خصوصاً در کشورهای در حال توسعه یافته، بر اهمیت مرحله پذیرش به عنوان یک گام اساسی در فرآیند پیاده سازی تاکید دارند. مطالعات کندال و همکاران، هوانگ و چو، کلوت، شین از جمله این تحقیقات است (زمانیان، 1385: 201).

2-1-1- اجرا و بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات
بکارگیری و اجرای تکنولوژی اطلاعات در سازمان ها یک نسخه تجویز شده کلی نیست و نمی توان با یک برنامه جامع تکنولوژی اطلاعات برای کلیه سازمان ها و شرکت ها، ساختار IT را پیاده سازی و اجرا نمود. مهمترین عوامل که در پیاده سازی تکنولوژی اطلاعات در هر سازمان باید مورد نظر و توجه قرار گیرد، عبارتند از:
فرهنگ سازی: بسترسازی فرهنگی در هر سازمان جهت اجرای موفقیت آمیز IT لازم میباشد.
اعتقاد و باور مدیران ارشد سازمان: هر چه مدیران ارشد سازمان به IT به عنوان یک مقوله لاینفک از سازمان خویش توجه کنند، موفقیت بکارگیری آن سریعتر و بیشتر خواهد بود. IT مثل تیغ جراحی اگر در گلوی مدیر سازمان باشد نافذتر می باشد. در این راه اعتقاد و اطمینان مدیران به آینده موثرترین عامل در موفقیت بکارگیری IT است.
آفت شناسی: مشکلات و موانع بکارگیری و پیاده سازی IT در سازمان دقیق و علمی بررسی و برنامه ریزی شود.
سوق به سمت ساختار فرآیندی: ساختار سازمان های مرتبط با IT باید از ساختار وظایفی خارج و به سمت ساختار فرآیندی سوق داده شود.
درگیری کلیه افراد سازمان در امور IT: کلیه اعضای سازمان از مدیر ارشد تا کارمندان سطح عملیاتی باید به عنوان کارشناسان IT شناخته شوند.
بهبود شاخص های بهره وری: شاخص های اندازه گیری بهره وری در سازمان باید به سمت بهبود رشد نماید و از اطلاعات جهت تبدیل به دانش استفاده شود.
کوچک سازی: خارج کردن فعالیت های غیرمحوری از محیط سازمان که کوچک سازی گفته می شود، از ضروریات ملی به شمار می رود (Chengalur,1999:322).

2-1-2- اهمیت پذیرش فناوری اطلاعات
پذیرش سیستم های فناوری اطلاعات نقش مهمی در سرمایه گذاری در این فناوری ارزشمند دارد. پذیرش افرادی که از این فناوری استفاده می کنند یکی از عوامل تاثیرگذار بر موفقیت آن، نتایج و آثار مثبت آن برای سازمان است. موثر بودن فناوری، رابطه مثبتی با پذیرش آن دارد. بنابراین اگر کاربران بالقوه این فناوری، در برابر استفاده از آن مقاومت کنند اهداف مورد نظر نمی تواند حاصل شود (Siegel, 2008: 123).
سطح پایین پذیرش فناوری اطلاعات باعث سطح پایین استفاده می شود. سطح پایین استفاده از رایانه در محل کار یکی از مشکلات اصلی است که بر کارآیی و بهره وری سازمان تاثیر منفی می گذارد. از آنجاکه گمرک از سیستم های مبتنی بر رایانه استفاده می کند، بنابراین باید عوامل تاثیرگذار بر استفاده گمرک از فناوری اطلاعات شناسایی گردد تا استفاده از رایانه و منافع حاصل از این استفاده افزایش یابد.
لازم به ذکر است که خرید سیستم های مبتنی بر فناوری اطلاعات و در اختیار افراد قرار دادن، با این هدف که کاربران استفاده موثری داشته باشند، کافی نیست. حتی اگر همه شرایط برای کاربران فراهم باشد، آن ها ممکن است به دلایل فردی یا رفتاری از آن استفاده کنند. مطالعات اخیر نشان داده اند که خصوصیات فردی کاربران تاثیر مهم و معناداری بر استفاده از رایانه و انطباق با آن دارد (Grandon, 2009: 14).
منافع حاصل از کاربرد فناوری اطلاعات در محیط کار فقط هنگامی به دست می آید که این فناوری در سطح مناسبی مورد استفاده قرار گیرند. بنابراین بسیار مهم است که بفهمیم چرا کاربران، استفاده از آن را می پذیرند یا رد می کنند. اگر عوامل تاثیرگذار بر پذیرش کاربران از فناوری اطلاعات شناسایی و درک گردد، این امکان فراهم می شود تا سیستم های فناوری اطلاعات بهتری طراحی شده و بدین طریق امکان پذیرش کاربران افزایش می یابد. شناسایی این عوامل همچنین برای سازمان هایی اهمیت دارد که تلاش می کنند سیستمهای رایانه ای مناسبی برای خود انتخاب کنند که بیشترین پذیرش را از طرف آنها داشته باشد. بالاخره این که اگر این عوامل شناخته شوند، سازمان ها احتمال بیشتری دارند تا برنامه های آموزشی مفیدتری برای افزایش اثربخشی سیستم های فناوری خود طراحی کنند. بنابراین سازمان گمرک می تواند منافع مورد نظر خود را در راستای استفاده از فناوری اطلاعات به دست آورده و فعالیت های صحیحی برای بهبود این منافع انجام دهد.

2-1-3- پذیرش فناوری در سازمان ها و چالش های آن
پذیرش فناوری جدید در مجموعه ای از سازمان ها و استفاده از آن توسط افراد مرتبط با آن مسئله ای پیچیده است. استقرار فناوری اطلاعات با موانعی مواجه است که عدم توجه به آن ها باعث ناکامی یا ناکارآمدی خواهدشد. به عنوان یک نمونه ،گزارشی که گروه بررسی جنبه های سازمانی فناوری اطلاعات وابسته به وزارت بازرگانی و صنعت انگلیس منتشر کرده است، نشان می دهد که حدود 80 تا 90 درصد پروژه های فناوری اطلاعات به اهداف عملکردی خود نمی رسند و بخش مهمی از این عدم موفقیت به دلیل عدم توجه جدی سازمانها به عوامل غیر فنی (انسانی، سازمانی، فرهنگی) است که عوامل اصلی تعیین کننده در اثربخشی سیستم های جدید هستند (کبررا و همکارن به نقل از 1996، OASIG).
در حقیقت می توان گفت که نوآوری های فناورانه، به خصوص در حوزه فناوری اطلاعات به دلیل تصمیم تجمعی افراد برای پذیرش آنها انتشار می یابند. برای تحلیل چگونگی پذیرش و استقرار فناوری اطلاعات، تئوری ها و مدل هایی ایجاد شده است. یکی از جنبه های این مسئله، تغییر رفتارها در یک سیستم اجتماعی است. واکنش های افراد در برابر تغییر روش های پیشین و بکارگیری یک روش یا فناوری جدید، عامل مهمی برای موفقیت یا ناکامی تلقی می شود. بسیاری از افراد در برابرفناوری نو موضع می گیرند و آن را نمی پذیرند. ده ها سال است که عوامل موثر بر تصمیم افراد برای پذیرش فناوری و استفاده از آن دستمایه تحقیقات و پژوهش های بسیاری بوده است. در دهه های اخیر، موضوع «پذیرش فناوری» یک عنوان اصلی در تحقیقات مرتبط با سیستم های اطلاعاتی (IS) بوده و مدل هایی برای فهم عوامل موثر بر تصمیم کاربران برای پذیرش فناوری ارائه شده که بازده سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات به میزان گرایش کاربران برای بکار بردن و استفاده از آن بستگی دارد.
آنچه مسلم است این که حل این مسئله دشوار بوده و اگر چه این موضوع در تحقیقات متعدد و متنوع مورد مطالعه قرار گرفته است هنوز هم نکات ناشناخته بسیاری درباره تعیین نحوه ی تصمیم گیری یک فرد در پذیرش فناوری اطلاعات باقی مانده است. افراد هنگامی که به یک وضعیت پایدار در کار خود می رسند، کمتر به تغییر آن تمایل پیدا می کنند .عادت کردن یا خو گرفتن به یک وضعیت، پدیده ای کاملاً قابل انتظار بوده و گاهی چنان ذهن انسان را تحت تاثیر قرار می دهد که روش یا راهکارهای دیگر را نمی توانند قبول و حتی تصور نمایند. اگر یک پدیده نو، فناوری جدید ،یا نوآوری و ابتکار برای انجام بهتر کارها یافت شود ،و وقتی فایده یا ضرورت آن نیزاثبات گردد ،نمی توان انتظار داشت که به محض معرفی و ارائه، توسط افراد مورد قبول قرار گرفته و بکار بسته شود (Grandon, 2009: 15).
2-1-4- عوامل موثر بر پذیرش فناوری اطلاعات
دیدگاه های مختلفی درباره عوامل تاثیرگذار بر فرآیند پذیرش IT مطرح شده است. بیشتر آنها بر روی مدیریت ارشد، کارکنان، فروشندگان و مشاوران خارجی IT، توانایی موسسات برای بکارگیری فناوری اطلاعات جدید، مردم و فرهنگ، و دیگر موسسات درون شبکه ،تاکید دارند. در اینجا این دیدگاه ها به 4 دسته عامل عمده تقسیم می شود: عوامل سازمانی، شبکه ای، مشاوران

پایان نامه
Previous Entries تحقیق با موضوع استان گیلان، خدمات الکترونیک، پذیرش فناوری، مدل پذیرش فناوری Next Entries تحقیق با موضوع کسب و کار، پذیرش فناوری، ایجاد دانش، اشتراک دانش