تحقیق با موضوع دولت الکترونیک، پذیرش فناوری، زیست محیطی، مدل پذیرش فناوری

دانلود پایان نامه ارشد

تأثیر مثبتی بر تمایل در جهت سیستم اطلاعاتی و نیت رفتاری در استفاده و پذیرش سیستم اطلاعاتی دارند. باندرا (1986) معتقد است که سهولت استفاده ادراک شده کاربرد نقش مهمی در انگیزه سازی و نیت رفتاری در استفاده از سیستم مذکور دارد. سهولت استفاده ادراک شده کاربرد فرد در جهت کسب استانداردهای مدنظر در نیت رفتاری افراد تأثیر دارد. بنابراین، افراد رفتارهایی را نشان می دهند که معتقدند باعث نتایج معتبرتر نسبت به پیامدهای مطلوب می باشند.
در مورد هر سیستمی می توان گفت که سهولت استفاده ادراک شده کاربرد، مشخصه مهم رفتاری فرد در پذیرش و کاربرد می باشد. علاوه بر این، مطالعه ای که توسط کلارک (2000) انجام شد نشان می دهد که از میان فاکتورهای مؤثر بر کاربرد سیستم بانکداری ماشین اتوماتیک سخنگو، سهولت استفاده ادراک شده کاربرد، مشخصه نهایی نیت رفتاری فرد می باشد. مدل پذیرش تکنولوژی دقیق ترین، مشخص ترین و مؤثرترین مدل در توضیح نیت پذیرش سیستم می باشد که به این شکل سهولت استفاده ادراک شده کاربرد به عنوان پایه ای برای تمایلات در جهت استفاده از یک سیستم خاص می باشد که در عوض نیت از مصرف را مشخص می کند و رفتار استفاده واقعی از سیستم را باعث می شود.
اگرچه بیشتر مطالعات روی سهولت استفاده ادراک شده کاربرد از جانب محققان قبلی مورد توجه قرار گرفته اند، تحقیقی وجود ندارد که به بررسی فاکتورهای مؤثر بر نیت رفتاری در استفاده از سیستم ATM پرداخته باشد. بعلاوه، مدل پذیرش تکنولوژی برای بررسی پذیرش سیستم اطلاعاتی در سازمان ها ایجاد شده است. با توجه به قالب کاری کلمان و دیویس و همکارانش (1986)، تأثیرات رفتار اجتماعی بر نیت رفتاری بطور غیرمستقیم از طریق تمایل به درونی سازی و شناسائی فرآیندها اعمال می شوند و این تأثیرات بطور مستقیم از طریق پذیرش اعمال می شوند (Kigongo, 2005).
مؤثرترین ابزار توضیح رابطه بین سهولت استفاده ادراک شده کاربرد و نیت رفتاری در استفاده از سیستم، ابزار دیویس (1986) می باشد. این مدل رفتار کاربرد را توضیح می دهد و اذعان می کند که عقاید بر تمایلات تأثیر دارند و به نیت منتهی می شوند و بالاخره به نیت رفتاری در استفاده از سیستم منجر می شوند. مدل پذیرش تکنولوژی پیشاپیش سهولت استفاده ادراک شده کاربرد را درجه ای توصیف می کند که نسبت به آن افراد معتقدند استفاده از یک سیستم خاص تلاش چندانی نمی خواهد. سهولت استفاده ادراک شده در اسناد بطور پیوسته به عنوان فاکتور خاص تأثیرگذار بر نیت رفتاری بازنگری می شود که در نهایت کاربرد واقعی سیستم را مشخص می کند.

2-6- نگرانی های زیست محیطی در مدل پذیرش فناوری
ارزش های محیطی و یا سبز به یک مسئله مهم برای افرادی تبدیل شده اند که احترام به محیط زیست را به عنوان یک عامل در تصمیم گیری ها و رفتار خود به حساب می آورند. تعداد افرادی که از مشکلات زیست محیطی آگاه هستند و سعی می کنند تا کاری در این مورد انجام دهند ، به طور مداوم در حال افزایش است (Fraj and Martinez, 2006)، و در نتیجه افزایش تقاضا در سازمان ها برای نگران بودن در مورد محیط زیست وجود دارد (Lopez et al., 2008). می توان گفت که ارزش های محیطی، روند در حال ظهوری است که توسط آن شهروندان متعهد به سبک زندگی سبز ، دارای انگیزه می شوند تا از محصولات و یا خدماتی که سازگار با محیط زیست در نظر گرفته شده است ، استفاده کنند. بنابراین، اتخاذ خدمات دولت الکترونیک توسط شهروندانی که بیشتر در مورد مسائل زیست محیطی نگران هستند می تواند با توجه به ماهیت محیطی برخی از ویژگی های خدمات الکترونیکی افزایش یابد (به عنوان مثال، کاهش کاغذ) .تحت شرایط مشابه ، از آنجایی که ارائه آنلاین خدمات ، سازگارتر با این ارزش ها است، شهروندانی که بیشتر نگران محیط زیست می باشند به احتمال زیاد سودمندی ادراک شده و یا احساسات عاطفی مانند نگرش و اعتماد را به منظور ایجاد نیت های رفتاری خود در نظر می گیرند. علاوه بر این، ارتباط بین رفتار زیست محیطی و افرادی با روحیه چالشی – کسانی که برای پذیرش چالش های جدید تشویق شده اند – به طور تجربی تایید شده است و نشان دهنده تاثیر بالاتر سوابق تصویب (یک چالش جدید) برای شهروندانی است که نگرانی های زیست محیطی را نشان می دهند (Fraj and Martinez, 2006).
به طور خلاصه، پیشنهاد شده است که تاثیر سودمندی ادراک شده ، نگرش و اعتماد بر قصد استفاده از خدمات دولت الکترونیک برای شهروندانی که سطوح بالاتری از نگرانی های زیست محیطی را ابراز می کنند نسبت به کسانی که سطوح پایین تری از این نگرانی را ابراز می نمایند ، بالاتر خواهد بود (Belanche et al., 2012).

2-7- زمان انتظار در مدل پذیرش فناوری
از آنجا که زمان یک منبع محدود در زندگی شهروندان است، تعداد افراد زیادی با این تفکر وجود دارند که به کارگیری موثر زمان ، به منظور بهبود عملکرد در فعالیت ها و کیفیت زندگی آنها ضروری است (Dijst and Kwan, 2005). در این مفهوم، پژوهش نشان می دهد که افراد در “بودجه زمانی ” خود و در آگاهی شان از اینکه چگونه وقت خود را صرف کنند و در اجتناب در از دست دادن زمان ، متفاوت می‎باشند (Lee, 2007). این مفهوم در طول زمان، آگاهی نامیده شده است و به عنوان وضعیت یک شخص برای در نظر گرفتن زمان بعنوان یک منبع کمیاب و برنامه ریزی دقیق برای استفاده از آن دقت تعریف شده است (Aldas et al., 2011). در این زمینه خاص از تجزیه و تحلیل، ثابت شده است که خدمات دولت الکترونیک سریع و به راحتی در دسترس هستند و همانند فروشگاه های مجازی، ممکن است توسط شهروندان به عنوان یک راه برای صرفه جویی در وقت در نظر گرفته شوند (Lee, 2007). به نظر می رسد که همه چیز برابر است، مزایا از نظر سرعت و سهولت، پذیرش خدمات دولت الکترونیک را توسط شهروندانی که آگاهی بیشتری در مورد کمبود زمان در زندگی خود دارند، تشویق می‌کند. یعنی فرضیه زیر پیشنهاد می کند که تاثیر سودمندی ادراک شده، نگرش و اعتماد بر قصد استفاده از خدمات دولت الکترونیک برای شهروندانی که بیشتر در مورد بهره وری زمان ابراز نگرانی می کنند از کسانی که ابراز نگرانی کمتری در مورد جنبه های زمانی دارند، بالاتر خواهد بود (Belanche et al., 2012).

2-8- پیشینه تحقیق
در سال 1962 اورت راجرز چاپ اول کتاب اشاعه نوآوری خود را منتشر کرد. این کتاب یک تئوری جامع درباره نحوه اشاعه و فراگیر شدن یک نوآوری را در یک سیستم اجتماعی شرح می داد. بر اساس شاخص ارجاع در علوم اجتماعی (SSCI) این کتاب در رتبه دوم مراجع در علوم اجتماعی قرار دارد که بیشترین استفاده به آن صورت گرفته است. فیش بین و آجزن نیز در سال 1975 تئوری اقدام مستدل (TRA) را ارائه نمودند که بر اساس این تئوری در سال 1991 مدل رفتار برنامه ریزی شده (TPB) برای بررسی واکنش های رفتاری عرضه شد در نهایت دیویس و همکارانش در سالهای 1986 و 1989 مدل پذیرش فناوری (TAM) را معرفی کردند.
در چهل و پنج سال گذشته پژوهش ها و تحقیقات متعددی برای بررسی پذیرش فناوری و استفاده از فناوری در حوزه های مختلف انجام شده است. روان شناسان و جامعه شناسان از زوایای متفاوت این پدیده را بررسی نموده اند. از بین مدل ها و تئوری های مختلف، مدل پذیرش فناوری به عنوان رایج ترین و پرکاربردترین مدل مطرح بوده است. مدل TAM ابتدا در رساله دکتری آقای فرد آرد دیویس در سال 1986 تدوین و معرفی شد و سپس در دو مقاله توسط دیویس ، ورشو و باگوزی در سال 1989 به عنوان یک نظریه علمی برای بررسی رفتارهای افراد در پذیرش و بکارگیری فناوری ارائه گردید.
در سال 2000 نیز دیویس و ونکاتش مدل اولیه را بررسی نموده و TAM شماره 2 را معرفی کردند. مدل TAM از جمله مدل هایی است که در زمینه های متنوع و در مناطق جغرافیایی مختلف بسیار بکار گرفته شده است. مدل TAM چهار مرحله تکامل را گذرانده است:
مرحله اول: معرفی مدل توسط دیویس که با کار تیلور و تود می توان آن را کامل شده دانست.
مرحله دوم: سنجش اعتبار مدل از طریق مقایسه آن با مدل های دیگر مانند TRA و TPB توسط افرادی چون آدامز و همکاران و دیویس و وانکاتش.
مرحله سوم: بسط مدل و دسته بندی متغیرهای بیرونی بر اساس مشخصه های فردی و سازمانی و شغلی؛ انواع متغیرهای موثر بر سودمندی ادراک شده و سادگی کاربرد درک شده بیشتر بررسی شد و حیطه تعریف دقیق تر آنها فراهم گردید.
مرحله چهارم: تکمیل مدل و پرداختن به جزییات متغیرهای مربوطه، در این مرحله با ترکیب یافته های محققان مختلف مدل TAMII معرفی شد. متغیرهای موثر بر سودمندی و سادگی کاربرد درک شده به صورت دقیق تعریف گردید.
به عنوان نمونه ونکاتش و دیویس متغیرهای مستقل موثر بر سودمندی ادراک شده را شامل هنجار اجتماعی (نرم ذهنی) ابزارهای شناختی (ارتباط شغلی، انعکاس بیرونی، کیفیت خروجی ها و قابلیت توضیح نتایج) بیان نمودند و متغیرهای مستقل موثر بر سادگی درک شده را نگهدارنده ها (میل شخص به کامپیوتر، درک از کنترل بیرونی، تشویق کامپیوتری، بازی انگاری کامپیوتر) و تطابق دهنده ها (لذت درک شده و کاربرد در هدف مورد نظر) دانسته اند.
2-8-1- پژوهشهای داخلی
بشیری و جنیدی(1386) در پژوهش با عنوان ” بررسي اثر اعتماد مشتريان بر پذيرش بانكداري اينترنتي بر پايه مدل پذيرش فناوري اطلاعات (مطالعه موردي : بانك ملت)” با هدف بررسي اثر اعتماد مشتريان بر پذيرش بانكداري اينترنتي بر مبناي مدل پذيرش فناوري به پژوهش می پردازند. مدل پذيرش فناوري يكي از مدل هايي است كه بطور گسترده و وسيع براي تشريح عوامل اثرگذار بر پذيرش سيستم هاي اطلاعاتي و فناوري اطلاعات و ارتباطات توسط كاربران مورد استفاده قرار گرفته است. دو باور سهولت استفاده ادراك شده و سودمندي ادراك شده به عنوان دو سازه اساسي در تعيين پذيرش انواع فناوري اطلاعات در دهه هاي گذشته مد نظر قرار گرفته است. در اين پژوهش از اعتماد به عنوان سازه اي ديگر كه تاثيري بسزا در پذيرش بانكداري اينترنتي دارد به منظور توسعه مدل پذیرش فناوری استفاده شده است. در اين پژوهش با استفاده از روش تحقيق «توصيفي-پيمايشي» نمونه اي متشكل از 219 نفر از كاربران بانكداري اينترنتي بانك ملت مورد بررسي قرار گرفته اند. يافته هاي تحقيق نشان داده است كه اعتماد تاثير مهمي در پذيرش بانكداري اينترنتي دارد.
شعبان الهی و بهنام عبدي و حسن دانایی فرد(1389) در پژوهش با عنوان ” پذیرش دولت الکترونیک در ایران: تبیین نقش متغیرهاي فردي،سازمانی و اجتماعی مطرح در پذیرش فناوري” به شناسایی عوامل مؤثر بر پذیرش دولت الکترونیک در ایران می پردازند. این عوامل در قالب سه دسته متغیرهاي فردي، سازمانی و اجتماعی طبقه بندي شده و مورد بررسی قرار گرفته اند. پس از بررسی مبانی نظري پژوهش، عوامل مؤثر بر پذیرش دولت الکترونیک شناسایی شده و پس از تنظیم پرسشنامه بر این اساس، در مرحله اول با استفاده از نظرات خبرگان فناوري اطلاعات به بررسی مؤلفه ها و شاخص هاي مطرح پرداخته شده است. مؤلفه ها و شاخصهاي تأیید شده در مرحله اول، در قالب پرسشنامه دوم در سطح شهروندان تهرانی توزیع شده و آزمون مدل با استفاده از نرم افزار لیزرل انجام شده است. نتایج نشان داده اند که فراهم بودن زیر ساختها و در دسترس بودن خدمات، مهمترین عوامل مؤثر بر پذیرش دولت الکترونیک در ایران هستند.
میترا کرمی (1390) در پژوهش با عنوان ” جایگاه گمرک الکترونیکی در تسهیل تجاری” ابتدا مفاهیمی مانند استراتژی توسعه تجارت ، تسهیل تجاری و گمرک الکترونیکی را مورد بررسی قرار داده و سپس تجارب دو کشور پیشرو در زمینه گمرک الکترونی را ذکر می نماید . سپس با تحلیل جایگاه گمرک الکترونیکی در تسهیل تجاری ، چالش های پیش روی بکار گیری و پذیرش گمرک الکترونیکی را مورد بررسی قرار می دهد.
عبدالرضا بيگي نيا، سيّد مهدی الواني و اصغر گلشن (1390) در مقاله ای با عنوان” بررسی اثر پذیرش فناوری اطلاعات بر چابکی سازمان(مطالعه موردی: شرکت ملی صنایع پتروشیمی) “با هدف بررسی تأثير پذ يرش فناوري اطلاعات بر چابکی سازمان ، در شرکت ملی صنايع پتروشيمی”،

پایان نامه
Previous Entries تحقیق با موضوع پذیرش تکنولوژی، مدل پذیرش تکنولوژی، سیستم های اطلاعاتی، سیستم های اطلاعات Next Entries تحقیق با موضوع استان گیلان، جامعه آماری، قصد استفاده، فناوری اطلاعات