تحقیق با موضوع حاشیه نشینی، اقتصاد کشاورزی، جوامع روستایی

دانلود پایان نامه ارشد

بيش از مجموع درآمد در مبدا و هزينه ي واقعي مهاجرت باشد. (2002).

2-16-3.نظریه ی اورت. اس. لی41
 اورت. اس. ليدر تئوري عوامل دافعه و جاذبه چهار عامل برانگيزاننده و بازدارنده ي مهاجرت را بررسي مي كند كه عبارتند از: عوامل موجود در مبدا و مقصد، موانع موجود از مبدا به مقصد و عوامل شخصي. عوامل مذكور به وسيله ي اشخاص مختلف به صورت متفاوتي پذيرفته و باور مي شود. بر اساس اين ديدگاه چنانچه برآيند عوامل برانگيزاننده و بازدارنده مثبت باشد ميل به مهاجرت ايجاد مي شود (همان).
 2-16-4.نظریه ی زلینسکی42
زلينسكي مراحل مختلف مهاجرت را مشابه مراحل انتقال جمعيتي مي بيند و به بررسي پنج مرحله ي تغيير در مهاجرت مي پردازد (همان).
در مدل توسعه ي في ورانيس بخش هاي سنتي و مدرن در جوامع در حال توسعه مورد كنكاش قرار گرفته اند. بر اساس اين ديدگاه بخش سنتي، با نيروي كار اضافي بدون بهره وري و يا بيكاري پنهان روبروست و بخش مدرن، با بهره وري بالا مهاجران را از بخش هاي سنتي جذب مي كند. (51- 65).
 2-16-5.نظریه بوردیو
از ديدگاه بورديو جايگاه هاي عوامل گوناگون درون يك زمينه را مقدار و اهميت نسبي سرمايه هايي كه در اختيار دارند تعيين مي كند. وي زمينه را نوعي بازار رقابت مي داند كه در آن انواع سرمايه ها (اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي و نمادين) به كار مي رود و سرمايه گذاشته مي شود. زمينه ي قدرت (سياست) از همه مهم تر است. سلسله مراتب روابط قدرت و زمينه سياسي، ساختار همه ي زمينه هاي ديگر را تعيين مي كنند. مفهوم سرمايه ي اقتصادي آشكار است و سرمايه ي فرهنگي انواع گوناگون دانش بشري مشروع را در بر مي گيرد. سرمايه ي اجتماعي در بر گيرنده ي روابط اجتماعي ارزشمند ميان انسان هاست و سرمايه ي نمادين از شان و حيثيت شخص سرچشمه مي گيرد (ريتزر43 2000: 533).

2-17انواع حاشيه نشيني
انواع حاشيه نشيني را مي توان براساس معيارهاي مختلف دسته بندي كرد كه برخي از آنها عبارتند الف-تقسيم بندي براساس محل سكونت اوليه
در اين نوع طبقه بندي به محل اوليه (قبلي) سكونت افراد حاشيه نشين توجه مي شود از اين نظر مي توان حاشيه نشيني را به سه دسته تقسيم بندي كرد.
1-حاشيه نشيني بومي
آن دسته از افراد حاشيه نشيني را شامل مي شود كه غير مهاجرند به اين معني كه اينان از بدو تولد در منطقه فعلي سكونت داشته اند البته اكثر اين افراد نسل دوم مهاجرت هستند كه والدين آنها در گذشته به اين محل مهاجرت كرده اند.
2-حاشيه نشين غير بومي داخلي
شامل آن دسته از افراد حاشيه نشين مي شوند كه در اثر مهاجرت از مناطق روستايي و حتي ساير شهرها به اين مناطق كشيده شده اند افراد مهاجر بيشتر بر اثر نيروي رانش در مبدأ به مهاجرت مبادرت نموده اند و به اميد يافتن شغل بهتر و درآمد بيشتر زندگي در زادگاه خود را ترك كرده اند ولي توانايي اسكان در ساير مناطق شهري را نداشته و بالاجبار به اين مناطق كشيده شده اند.
3-حاشیه نشینی دو گانه
آن دسته افراد از مناطق حاشیه نشین را شامل می شود که از کشورهای خارجی به این محل آمده اند شاید بتوان به توان از حاشیه نشینی مضاعف نام برد . در این نوع حاشیه نشینی به علت شدت تفاوتها ، سازگاری افراد بب مشکلتر است .
ب-تقسیم بندی بر اساس ویژگیها
بر این اساس، حاشیه نشینی به دو دسته تقسیم می شود :
1-حاشیه نشینی آشکار
در این شکل از حاشیه نشینی افراد به وجود تفاوتهایشان با سایر مردم شهر واقف هستند . تفاوت ممکن است در یکی از زمینه های اقتصادی ، اجتماعی ، و یا سیاسي باشد . این مشکل از حاشیه نشینی در تفاوتهاي نژادی و مذهبی هویدا است . بیشتر افراد این مناطق از نوع حاشیه نشینی مضاعف یا دو گانه می باشند.
2-حاشیه نشینی پنهان
در این نوع حاشیه نشینی با وجود تفاوت بین افراد مناطق حاشیه نشین با سایر مناطق شهری افراد خود را متفاوت از سایر گروهای متن شهر نمی بینند به عبارت دیگر افراد حاشیه نشین به وضعیت حاشیه نشین بودنشان واقف نیستند این نوع حاشیه نشینی بیشتر مختصص حاشیه نشینان بومی شهر می باشد .
ج-تقسيم بندي بر اساس جنبه ها
که براین اساس حاشیه نشینی به سه دسته تقسیم می شود :
1- حاشيه نشيني اقتصادي
اكثر پژوهشگران كه به مطالعه حاشيه نشيني پرداخته اند به جنبه اقتصادي آن توجه داشته اند شايد بتوان گفت كه بيشتر افراد حاشيه نشين از نظر اقتصادي توانايي جذب در نظام اقتصادي شهر را ندارند هر چند كه ممكن است از جنبه هاي اجتماعي – فرهنگي و سياسي در حاشيه نشيني است كه ساير جنبه ها را با خود به دنبال مي كشند .
2-حاشيه نشيني اجتماعي
در جوامع غربي و صنعتي خواسته يا ناخواسته برخي از افراد خارج از نظم اجتماعي جامعه قرار مي گيرند اين افراد از نظر ويژگي هاي فرهنگي و اجتماعي احساس حاشيه اي دارند اين مسئله در ميان افراد و مهاجراني كه از نظر نژاد ، قوميت، مذهب و حتي طبقه اي با ساير گروه هاي شهري تفاوت دارند بيشتر به چشم مي خورد.
3- حاشیه نشینی سیاسی
حاشیه نشینی از جنبه سیاسی جنبه ای که کمتر مورد توجه واقع شده است شامل مواردی می باشد که افراد از این نظر خود را در حاشیه می بینند وقتی که افراد قادر نیستند تا نه تنها در نهادهای سیاسی شرکت کنندن بلکه احساس کنند که مسایل ، خواسته ها و مشکلات آنان مورد توجه سیاست مداران جامعه نیز واقع نمی شود از نظر سیاسی احساس حاشیه ای بودن می کنند . نقدی, 1385 : 25)
تقسیم بندی بر اساس جنبه ها
1- حاشیه نشینی اقتصای 2- حاشیه نشینی اجتماعی 3- حاشیه نشینی سیاسی
4 -حاشیه نشینی بومی
تقسیم بندی بر اساس محل سکونت اولیه 1-حاشیه نشینی بومی داخلي 2- حاشیه نشینی دوگانه
تقسیم بندی براساس ویژگیها 1-حاشیه نشینی آشکار 2-حاشیه نشینی پنهان
ج: فرآیند شکل گيری دگرگونی و مراحل رشدحاشیه نشیني
هر یک از مناطق حاشیه نشین تحت تاثیر عوامل متفاوت تاریخچه و فرآیند خاص خود را دارند که این مساله تعمیم فرآیند شکل گیری دگرگونی آنها را بسیار مشکل نموده است . علی ایحال با توجه به ویژگی ها و مشخصات عام و با صرف نظر نمودن از ویژگی ها و خاصه های اجتماعی و اقتصای و محاسبه ی هر سكونتگاه امکان تشخیص هر شکل از فرآیند و مراحل نسبتا قابل تعمیم آنها وجود خواهد داشت شکل گیری و گسترش مناطق حاشیه ای تابعی از دو فرآیند است.
1- فرآیند ارگانیک که ناشی از عوامل داخل چون مذهب نژاد محل تولد مکان اشتغال – میزان دارایی میزان سرمایه گذاری ممکن در مسکن . میزان درآمد سطح آموزشی و امثال آن می باشد .
2- فرآیند تحریک شده که آن نیز متاثر از عوامل خارجی چون نحوه مالکیت و امنیت و سیاست های تند و ضعیف درست و مقامات کلی آیین نامه ها – ضوابط و مقررات طرح مجوز ها ، موانع و مشکلات نهادی وسازمانی وامثال آن که درشکل محرک ها ومشوق هارخ می نماید می باشد
هر دو فرآیند شامل چند مرحله بوده و تاثیر آنها ممکن است به صورت یک مرحله ای و توامان و یا چند مرحله اي متداخل و گاهی هم به صورت خطی موازی باشد اما در هر حال اثر کذاری این دو فرآیند عمقی و تراکمی است .با این حال فرآیند شکل گیری و دگرگونی مناطق حاشیه نشینی با اشکال و درجات مختلف به مراحل ذیل قابل تقسیم است.
الف ) انتخاب مکان ، تصرف / تملک زمین و ایجاد سر پناه موقت ، اولین مرحله در روند فرآیند شکل گیری مناطق حاشیه ای ، انتخاب مکان است که عمدتا توسط معیارهای چون ارزانی و دسترسی به زمین ، نزدیکی و دسترسی مناسب به محل کار و نیز در فاصله ای نه چندان دور از شهر اصلی یا در دل شهر اصلی ( مناطق فرسوده و قدیمی ) صورت می گیرد . پیشگامان اولیه بالحاظ این معیارها ، زمین مورد نیاز را به اشکال متفاوتی تصرف یا تملک می کنند . سپس سر پناهی موقت به سر عت در آنجا بنا می شود و هسته اولیه سکونتگاه ها نطفه می بندد .
ب ) رشد سریع سکونتگاه ها و برقراری پیوندهای اجتماعی و ارتقاء صنعت سرپناه : به موازات تثبیت نسبی موقعیت سکونتگاه ها و امنیت نسبی تصرف ، خانواده های بیشتری به جمع پیشگامان اولیه پیوسته و در صورت مساعد بودن شرایط هسته اولیه بدون توجه به زیر ساختها و خدمات اولیه به سرعت رشد کرده و محدوده وسیعتری را در بر می گیرد به تدریج پیوندهای اجتماعی بین ساکنان برقرار شده و در مواردی ، جدایی گزینی ها آغاز می شود .
پ ) شکل گیری انجام و بلوغ نسبی ساختار اجتماعی کالبدی سکونتگاه ها در این مرحله امنیت محل تصرف تقریبا تامین شده و افراد در چالش طاقت فرسا برای تامین خدمات در زیر ساخت ها به نوعی سازمان یافتگی دست می یابد و آنها به دنبال آن شاهد پیدایش سازمان ها تشکل ها و نهادهای مردمی ملی در این سکونتگاها خواهد بود در این مرحله همراه با استقرار سازمان های سیاسی – اداری در جهت سازماندهی رشد و تحول سکونتگاه ها طرح و برنامه رسمی تهیه می شود و ضوابط مقرراتی برای بهسازی و سازماندهی مجدد آنها وضع و به منظور تنظیم و تسنیق ساخت کالبدی دخالت هایی از سوی نهادها و دستگاههای دولتی در ساخت و بافت این سکونتگاه ها صورت می گیرد .
ت ) توقف رشد و تکثیر و توسعه ناپیوسته سکونتگاه ها در این مرحله با استقرار کامل حاکمیت دستگاه ها و نهادهای دولتی رسمی در اعمال ضوابط مقررات و استانداردهای رسمی شهر سازی و ساختمانی و نیز تثبیت کامل و تعریف جایگاه سکونتگاه در جغرافیای سیاسی و نظام سکونتگاهی سرزمین و به موازات افزایش قابل توجه قیمت زمین ، مسکن و اجاه بهاءو به طور کل هزینه های زندگی تحت تاثیر زیانهای ناشی از مقیاس و تجمع باعث می شود . تا قدرت رقابت این سکونتگاه ها با سایر مناطق اصلی شهر کاهش پیدا می کند طی این مرحله علاوه بر تغییر مقاصد مهاجرتی از شهر اصلی ، بخشی از ساکنان سکونتگاههای مورد نظر به آبادیهای مجاور نقل مکان کرده و دور جدیدی از تحرک مکانی ، قضایی و اقتصادی را تجربه می کنند .
چ: گسترش فقر
نیروی کار شهری در بخش های مرکزی و پیشرفته جهان شامل توده عظیم کارگرانی می شود که اکنون در بخش مدرن تولید مشغول به کارند این توده عظیم به دو بخش تقسیم می شوند.
الف ) کارگران پایداری که به خاطر داشتن امتیازات حرفه ای توان چانه زدن با کارفرما یان را دارند اینان در اتحادیه قدرتمندی سازمان یافته اند و از امنیت نسبی برخوردارند.
ب ) کارگران نا پایداری که به دلیل پایین بودن مهارت یا نداشتن مدارک اقامت و تابعیت و یا به دلیل تبعیض نژادی قومی شرايط متزلزلی دارند و نیز افراد بیکار یا فقرایی که در بخش غیر رسمی اقتصاد مشغول هستند .
تابع ساختن این جوامع به احکام گسترش بازار سرمایه داری جهانی به اشکال جدیدی از شکاف اجتماعی كمك می کند که نتیجه اش محروم کردن بخش هر چه بزرگتری از دهقانان از زمین می شود دهقانانی که به این ترتیب به فقر کشانده می شوند به نان خوران بی زمینی تبدیل می شوند که به زاغه ها و كنارهاي شهرهای بزرگ مهاجرت مي كنند و تا زمانی که احکام جزئی لیبرالی به چالش گرفته شود این پدیده در جرم ادامه یافته و تشدید می شود و هیچ سياست اصلاحی در چارچوب ليبرالي موجود از گسترش این فاجعه نمی تواند جلوگیری کند .
گروههای کارگری سه چهارم جمعیت شهری جهان راتشکیل می دهند که آنها جزء گروه ناپايدارند . حدود 40 درصد کارگران بخش مرکزی و 80 درصد کارگران بخش محیطی جهان ( تا نیم قرن گذشته نیرویکار جهان سوم تنها 50 درصد از گروههای کارگران جهان را تشکیل میداد و حدود یک میلیارد نفر ) که اکنون این رقم به 3/2 رسيده است . برای این گرایش پیش رونده نیمه دوم قرن بیستم که به دلایل جهانی شدن اقتصاد کشاورزی مدرنیزاسیون ، اعطای يارانه های دولتی به کشاورزان در کشورهای پیشرفته جهان و غیره صورت گرفته هیچ اصطلاحی مناسبتر از به فقر نشستن یا گسترش فقر افراد نمی توان به کاربرد . به فقر نشستن پدیده ای است که از ایجاد شکاف و قطبیشدن در سطح جهان جدا نیست . این پدیده ارتباط نزدیکی با تحولاتی دارد که جوامع روستایی جهان سوم قربانی آن هستند .
ح: فقر پدیده ای است که از ایجاد شکاف و قطبی شدن در سطح جهان جدا نیست این پدیده اتباط نزدیکی

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد انتخاب رشته، مدارس متوسطه، بهداشت روان Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد تحصيلي، ورودي، رفتارهاي