تحقیق با موضوع ایالات متحده، ایالات متحده آمریکا، عربستان سعودی

دانلود پایان نامه ارشد

منطقه و با بهره بردن از الگوی موازنه جهت مهار عربستان سعودی و جبهه عربی با آن مقابله کند.
در سوی دیگر، سلطان‎نشین عمان به عنوان کشوری کوچک که توان دفاع مستقل از خود را ندارد، به شدت به داشتن یک پشتیبان جهت حفظ امنیتش نیازمند است. تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی و در چارچوب ایفای نقش ژاندرامی منطقه ایران نقش پشتیبان امنیتی عمان را بازی می‎کرد، اما به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی و با توجه به عدم اطمینان عمان به عربستان سعودی و ترس از از بین رفتن استقلال سیاست‎های این کشور، ایالات متحده آمریکا به تنها و بهترین گزینه برای حمایت امنیتی از عمان تبدیل شد.
با توجه به توضیحاتی که ارائه شد، می‎توان اختلاف امنیتی ایران و عمان را در یک جمله خلاصه کرد.در حقیقت، در حالی که عمان حضور خارجی را یک تضمین امنیتی برای خود می‎داند، ایران به آن به چشم یک تهدید امنیتی نگاه می‎کند و حضور پایگاه‎های نظامی آمریکا در عمان و تاکید بیش از حد عمان بر ضرورت حضور نظامی آمریکا در منطقه را یک تهدید برای منطقه می‎داند و این یکی از مهم‎ترین زمینه‎های واگرایی میان ایران و عمان است.
4-3-اختلاف ایران و عمان بر سر روابط عمان با اسرائیل
روابط عمان با اسرائیل یکی دیگر از موارد اختلاف این کشور با ایران است. اسرائیل از طریق عمان توانسته در تنگه هرمز حضور یابد، جایی که منافع ملی ایران با آن گره خورده‌ است. عمان تنها کشور عرب منطقه خلیج‌فارس است که بنا بر ملاحظات استراتژیک و روابط بسیار نزدیک با غرب از تعلیق روابط با مصر به دنبال عقد قرارداد کمپ دیوید بین تل‎آویو و قاهره در سال 1979م خودداری کرد. از سوی دیگر با امضای موافقت‌نامه غزه- اریحا بین فلسطینی‌ها و اسرائیل و نیز موافقت‌نامة صلح اردن با اسرائیل در سال 1994م، تماس‌های دو جانبه‌ای بین عمان و اسرائیل برقرار شده و مقامات بلندپایه اسرائیل از مسقط دیدار کرده‌اند.
در دسامبر 1994 یک هیئت عالی‌رتبة اسرائیلی به ریاست اسحاق رابین نخست‌وزیر وقت اسرائیل از عمان دیدار کرد. در اوایل سال 1996م نیز شیمون پرز رئیس دولت وقت اسرائیل از مسقط پایتخت عمان دیدار کرد. هم‌چنین هیئتی از عمان در مراسم تدفین اسحاق رابین در بیت‌المقدس شرکت نمود. عمان نخستین کشور خلیج‌فارس بود که در اول اکتبر 1995 با اسرائیل روابط سیاسی رسمی برقرار کرد ( جعفری ولدانی، 1389: 58-59).
یکی از اسناد منتشره توسط سایت ویکی‌لیکس تلگرافی از سفارت آمریکا در مسقط، پایتخت عمان است که در تاریخ 14 دسامبر 2004 ارسال شده و به تفصیل دیدار وزیر امور خارجه عمان با معاون وزیر امور خارجه اسرائیل پرداخته است به گزارش پایگاه خبری الفجر، گویا پس از برملا شدن روابط شیوخ قطر و بحرین با رژیم صهیونیستی این‌بار نوبت به برملا‎شدن روابط مقامات سلطان‎نشین عمان با تل‌آویو است.این تلگراف اظهار داشته که اسرائیل مشارکت در کنفرانس مرکز تحقیقات شیرین‌سازی آب در خاورمیانه که توسط سلطان‎نشین عمان برگزار شد، را فرصت مناسبی برای دیدارهای دیپلماتیک با مقامات عمانی برشمرد. همچنین این تلگراف می‌افزاید: درحالی‌که “شالوم کوهن”، معاون وقت وزیر خارجه اسرائیل خود را برای دیدار همتای عمانی‌اش “سید بدر البوسعیدی” آماده می‌کرد، دریافتند که البوسعیدی در این کنفرانس حضور نداشته و کوهن به جای وی با یوسف بن علوی وزیر امور خارجه سلطان‎نشین عمان دیدار نموده است. سپس این تلگراف توضیح می‌دهد که دیدار میان علوی و کوهن ۹۰ دقیقه به طول انجامید و طی آن دو طرف برسر حمایت از ابومازن به توافق رسیدند. همچنین در این سفر کارشناسان مسائل آب رژیم صهیونیستی دعوت‌هایی از سوی کارشناسان و اساتید دانشگاه سلطان قابوس برای حضور مجدد دریافت کردند و هیئت اسرائیلی بسیار خوشحال بودند که وزیر خارجه عمان ماشین و راننده‌ای را در اختیار آنها گذاشت
( http://www.google.com/urlو www.huffingtonpost.com).
4-4-روابط عمان و ایالات متحده آمریکا
در مقایسه با سایر کشورهای عرب حوزه خلیج‎فارس( به استثنای عربستان سعودی) کشور عمان، کشور بزرگی محسوب می‎شود. این کشور بالغ بر سه میلیون نفر جمعیت داشته و همین بالاتر بودن ظرفیت نیروی انسانی آن در مقایسه با کشورهایی هم‎چون قطر و بحرین به عمان امکان داده تا ارتش گسترده‎تری را در اختیار داشته باشد. ( Terrill 2006:77)البته این موضوع هرگز به این معنا نیست که این کشور دارای توان دفاعی مورد نیاز به منظور دفاع مستقل از خود در برابر تهدیدهای احتمالی است. به مانند همه کشورهای عرب حوزه خلیج فارس، عمان نیز به حمایت‎های نظامی و دفاعی ایالات متحده به منظور مقابله با تهدیدهای بالفعل و بالقوه احتیاج دارد. چرا که عمان کشوری است که در معرض تهدیدات مستقیم قرار دارد (Anthony 2006: 6).
در رابطه با دلایل اهمیت عمان در استراتژی دفاعی امنیتی ایالات متحده در منطقه خلیج‎فارس و دریای عمان به نکات بسیاری می‎توان اشاره کرد. اما به نظر می‎رسد یکی ازاین دلایل بسیار پررنگ‎تر و مهم‎تر از بقیه است و آن موقعیت استراتژیک این کشوردر دسترسی به آبهای تنگه هرمزو شبه جزیره و امکان اعمال کنترل بر روی کشتی‎رانی در تنگه و محافظت از جریان انتقال نفت از این تنگه( روزانه 17 میلیون بشکه نفت از مسیر تنگه هرمز می‎گذرد) در مقابل تهدید احتمالی ایران (مبنی بربستن تنگه هرمز) است (Cordesman&Rodhan 2007:119). افزون بر این می‎بایستی به قرارگرفتن عمان در مسیر مستقیم پایگاه نیروی دریایی ایران در بندر عباس و نقش مهم این کشور در صورت بروز تنش میان کشورهای عربی و ایران اشاره کنیم.دو عاملی که سبب می‎شوند تا عمان در استراتژی بازدارندگی ایالات متحده در مقابل ایران جایگاه مهمی را به خود اختصاص دهد.(Cordesman&Rodhan 2007: 119)
همکاری نظامی ایالات متحده با دولت پادشاهی عمان از زمان شروع شورش ظفار آغاز شد. در طول نبرد عمان با شورشیان ظفار، ایالات متحده کمک‎های غیر رسمی بسیاری را در اختیار دولت‎های عمان، ایران و بریتانیا قرار داد. در ادامه و در خلال جنگ عراق با ایران، آمریکا از عمان در مقابل تهدید احتمالی ایران مبنی بر بستن تنگه هرمز حمایت‎های گسترده‎ای را به عمل آورد در مقابل دولت عمان اجازه استفاده از قلم‎رو خود را برای نیروی دریایی آمریکا به منظور انجام تمرین‎های نظامی صادر کرد و امکانات دریایی و هوایی خود را در اختیار ارتش آمریکا قرار داد. افزون بر این‎ها، از اوایل دهه 80 عمان از طریق پایگاه خود در جزیره گوت17 اطلاعات ارزشمندی را در اختیار نفت‎کش‎ها و شناورهایی که قصد عبور از تنگه هرمز را داشتند قرار می‎داد .(Cordesman 1998:6)
در ادامه و در جولای 1981 دولت عمان طی توافقی با ایالات متحده آمریکا اجازه ساخت چندین انبار مهمات و پناهگاه و پایگاه نظامی را به این کشور داده و در مقابل ایالات متحده نیز کمک‎های مالی ارزشمندی به ارزش 199.1میلیون دلار در اختیار دولت عمان قرار داد.
به دنبال بروز حادثه تروریستی 11 سپتامبر و پس از آن حمله آمریکا به افغانستان و سپس عراق، عمان حمایت‎های گسترده‎ای را از نیروهای آمریکایی و بریتانیایی درگیر در جنگ بعمل آورد. برای نمونه این کشور اجازه استفاده از پایگاه هوایی تومریت را برای نیروهای بریتانیایی صادر کرد و در جریان حمله آمریکا به عراق در سال 2003 نیز به نیروهای نظامی آمریکایی اجازه استفاده از پایگاه‎های نظامی مستقر در خاک کشور خود را داد.اهمیت این کشور برای آمریکا تا جایی بود که جرج دبلیو بوش رئیس جمهور پیشین ایالات متحده در سال 2003 و قبل از حمله به عراق شخصا با پادشاه عمان تماس گرفت(Puckett, Abel&Keefre 2008: 15).
نکته‎ای که در اینجا بایستی به آن اشاره شود این است که پس از وقوع حادثه تروریستی 11 سپتامبر، دولت عمان معاهده دفاعی–امنیتی جدیدی را با آمریکا امضا کرد و بر اساس آن به دولت آمریکا اجازه ایجاد پایگاه‎های نظامی در عمان و همچنین استفاده از 3 پایگاه هوایی تومریت، مصیره و السیب را داد.همچنین پادشاه عمان سلطان قابوس اجازه استفاده از بنادرمسقط18 و سلاله19 را نیز برای نیروهای آمریکایی صادر کرد. در سوی مقابل دولت آمریکا نیز بسته کمکی 9.4 میلیون دلاری را دراختیار دولت عمان ( به منظور نوسازی ارتش عمان) قرار داد و متعهد شد که تا سال 2007 کمک‎هایی به ارزش 20.27 میلیون دلار را در اختیار دولت عمان قرار دهد.(Blanch 2005: 15) همچنین در سال 2009 دولت‎های آمریکا و عمان یک توافق‎نامه همکاری اقتصادی نیز به امضاء رساندند که بدون تردید موجب افزایش همکاری‎های سیاسی-نظامی آن‎ها در آینده خواهد شد. (Degang 2010: 57)
مطلب دیگری که بایستی به آن پرداخته شود این است که در سال‎های اخیر و بطور خاص از سال 2003 به این سو ایالات متحده آمریکا تلاش داشته و دارد تا به جای حضور نظامی گسترده و مستقیم در خاک عمان از پایگاه‎های مستقر در خاک این کشور و همچنین نیروی نظامی این کشور برای مقابله با تهدید‎های منطقه‎ای استفاده کند. نمونه چنین تلاشی را می‎توان در تصمیم دولت آمریکا در سال 2009 مبنی بر ساخت پایگاه‎های همکاری امنیتی در خاک عمان مشاهده کرد، تصمیمی که علاوه بر کمک به دولت آمریکا در راستای کاهش هزینه‎ای نظامی خود در منطقه، سبب می‎شود تا این کشور بتواند پاسخ‎هایی سریع‎تر به تحولات منطقه و تهدید‎های احتمالی کشورهایی نظیر ایران بدهد.(Degang 2010: 53)
نکته مهم دیگری که در رابطه با عمان بایستی به آن اشاره کرد این است که بخش عمده ارتش این کشور با تجهیزات انگلیسی تجهیز شده و عمان یکی از بزرگ ترین خریداران تجهیزات نظامی بریتانیا در جهان است .
در مجموع می توان گفت در سال‎های اخیر و بویژه پس از حمله آمریکا به عراق در سال 2003 کشور عمان و پایگاه‎های نظامی این کشور به دلیل نزدیکی به ایران از اهمیت بالایی در سیاست بازدارندگی آمریکا در مقابل ایران برخوردار شده‎اند و فرماندهی مرکزی ایالات متحده توجه بیشتری را نسبت به این پایگاه‎ها مبذول داشته است .
بنابراین، پر واضح است که همکاری‎های نظامی- امنیتی عمان با ایالات متحده آمریکا و بریتانیا یکی دیگر از زمینه‎های واگرایی میان این کشور و ایران و شاید مهم‎ترین آنها است(بی‎نام، گزارش وزارت امور خارجه: 1390).
4-5-دیدگاه عمان درباره پرونده هسته‎ای و تحریم ایران
كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج‎فارس از جمله كشور سلطان‎نشین عمان در برابر برنامه هسته‎اي جمهوري اسلامي ايران دو گزينه پيش‎رو دارند. نخست تلاش براي توقف اين برنامه و دوم به رسميت شناختن حقوق ايران در برخورداري صلح‎آميز از انرژي هسته‎اي به نظر مي‎رسد كشور سلطان‎نشین عمان در پي تحقق گزينه دوم در رابطه با ايران است. مقامات رسمي اين كشور به ويژه در بحراني‎ترين وضعيت في ما بين تهران و كشورهاي غربي و همچنين آژانس بين‎المللي انرژي هسته‎اي سعي كرده‌اند با بي‎طرفي و يك نوع ميانجي‎گري خاص در رفع سوء تفاهمات و نزديك كردن افكار و انديشه‌هاي طرفين به هم بكوشند. يوسف بن علوي وزير امور خارجه سلطان‎نشین عمان بارها در سخنراني‌هاي خود در محافل و نشست‎هاي بين‎المللي و داخلي بر حق استفاده صلح‎آميز جمهوري اسلامي ايران از انرژي اتمي سخن گفته است. در واقع سلطان‎نشین عمان با توجه به مراتب روابط و مناسبات خود با جمهوري اسلامي ايران به ويژه در چند سال اخير و به خصوص در موضوع كشيده شدن پرونده هسته‎اي ايران به شوراي امنيت ملل متحد و قرار دادن آن در فصل 7 مفاد 42 تا 49 منشور ملل متحد تلاش نموده تا صلح‎آميز بودن برنامه هسته‎اي ايران را به شركا بين‎المللي خود بقبولاند. اين كشور معتقد است تا زماني‎كه ايران قوانين NPT را رعايت نموده و به عضويت خود در آن پایبند باشد و تا زماني‎كه سياست هسته‎اي ايران وارد فاز نظامي-تسليحاتي خود نگردد نمي‎توان تهران را از رسيدن به حقوق حقه خود در اين زمينه منع كرد. آن‎ها معتقدند كه جمهوري اسلامي ايران نبايد سياست تاريخي عاري بودن منطقه خليج‎فارس از تسليحات غير متعارف و اتمي را بر هم زند تا از اين طريق بتوان صلح و

پایان نامه
Previous Entries تحقیق با موضوع خلیج فارس، ایالات متحده، دریای عمان Next Entries تحقیق با موضوع عربستان سعودی، امارات متحده عربی، ریاست جمهوری