بهداشت روان

دانلود پایان نامه ارشد

بودند رس?د که در قرن اخ?ر شهرت عالمگ?ر پ?دا کردند(شه?دي،.(1388

نهضت روانکاوي که توسط فرو?د، به اوج قدرت رس?د از اوا?ل قرن ب?ستم از ابتدا توسط ژوزف بروئر1 اتر?ش? که ع??م ه?ستر?ک ?ک زن جوان را معالجه م? کرد شروع شد(شه?دي،.(1388

1 .Adolf Meyer 2 .JohnA hopkins 3 .Clifford that found itself 4 .Emil Krapelin 5 .Emil Krapelin 6 . Eugen Bleuler 7 . Piere Janet 8 . Charcot

9. Herman Rorschach.

81

در قرن ب?ستم تئور?هاي مختلف روانکاوي، روانپزشک? د?نام?ک، ژنت?ک، ب?ولوژي، ارتباط جسم و روان، تئور?هاي سرشت?، مطالعه درباره اثرات الکتروشوك و عمل جراح? مغز در بعض? از ب?مار?هاي روان?، گشا?ش مراکز اورژانس روانپزشک? به علت بروز جنگ جهان? دوم و مطالعات اپ?دم?ولوژ?ک در کودکان که از خانواده ها?شان جدا و به سا?ر کشورها مخصوصاً سوئ?س پناه آورده شده بودند باز شد. کم کم مکتب رفتارگرا?? توسط واتسون، مفهوم همئوستازي و مطالعه واکنشهاي اعصاب اتونوم به وس?له کانن2 در اثر برخورد با استرس و فشارها، تئوري ه?جان به وس?له ج?مز پاپز3، فرض?ه فشار و سندرم سازش عموم?4 توسط هانس سل?ر5 و با?خره فرض?ه هاي د?گر ?ک? پس از
د?گري پ?دا و روانپزشک? به صورت روانپزشک? امروزي در آمد(م??ن? فر، .(1380

در سال 1930 اول?ن کنگره ب?ن الملل? بهداشت روان? با شرکت نما?ندگان پنجاه کشور در واشنگتن تشک?ل شد و مسائل روان? کشورها از قب?ل تأس?س ب?مارستانها، مراکز درمان? سرپا??، مراکز کودکان عقب مانده ذهن? و نظا?ر آن مورد مطالعه قرار گرفت (م??ن? فر، .(1380

در هم?ن سال به موجب قانون? در انگلستان بخشهاي سرپا?? تأس?س شد و در ا?ن بخشها سرو?س هاي کار درمان? به وجود آمد و با?خره در سال 1940 کم کم ب?مارستانهاي روزانه در انگلستان افتتاح شد. بروز جنگ جهان? دوم تشک?ل کنگره هاي بهداشت روان? را به تعو?ق انداخت ول? خوشبختانه بعد از اتمام جنگ کنگره هاي بهداشت روان? ?ک? بعد از د?گري تشک?ل شد. اگر چه جنگ جهان? دوم مسائل ز?ادي پ?ش آورده ول? ا?ن حسن را داشت که بهداشت روان? اهم?ت ب?شتري پ?دا کند ز?را ب?ش از ?ک م?ل?ون و هفتصد و پنجاه هزار نفر به دل?ل ب?مار?هاي روان? از خدمت سربازي اخراج شدند (گنج? ، .(1387

در سوم?ن کنگره ب?ن الملل? بهداشت روان? در سال 1948 که در لندن تشک?ل شد اساس فدراس?ون جهان? بهداشت روان? بن?ان گذاري شد و در همان سال ا?ن فدراس?ون به عضو?ت رسم? سازمان ?ونسکو6 و سازمان بهداشت جهان? در آمد و سازمان بهداشت جهان? در ژنو نقش رهبري رسم? فدراس?ون جهان? بهداشت روان? را به عهده گرفت. از آن تار?خ به بعد هر سال ?ک جلسه ب?ن الملل? وهر چهار سال ?ک بار ?ک کنگره جهان? تشک?ل شده و م? شود. در نت?جه ت?ش و کوششهاي پ?گ?ر روز 18 فرورد?ن مطابق با هفتم آور?ل روز جهان? بهداشت اع?م گرد?د و در سراسر جهان مسائل بهداشت? کشورها مورد بررس? قرار گرفت و از مسئول?ن بهداشت? کشورهاي مختلف خواسته شد تا برنامه هاي بهداشت روان? را جزء برنامه هاي بهداشت عموم? قرار دهند(س?دمحمدي، .(1388

1 . Joseph Breuer
2 .Cannon
3 .James Papez
4 .General Adaptation syndrom
5 .Hans Selyer
6 .Unesco= United Nation of Education and Science and Cultural organisation

82

در سال 1959 قانون روان? انگلستان1 از مجلس?ن آن کشور گذشت و وزارت بهداري و تأم?ن اجتماع? عهده دار مسئول?ت درمان و نگهداري ب?ماران روان? در آن کشور شد. در سال 1960 به دستور پر?زندنت کندي ر?است جمهور وقت آمر?کا قوان?ن? جد?د براي بهداشت روان? وضع شد و دولت عهده دار مسئول?تهاي سنگ?ن? براي ا?ن گونه ب?ماران شد. کندي بهداشت روان? را ?ک وظ?فه همگان? و جهاد مل? اع?م کرد و گفت: ” پ?شنهاد م? کنم برنامه بهداشت روان? مل? با تأک?د هر چه ب?شتر و توجه مخصوص درباره مراقبت از ب?ماران روان? و عقب ماندگ? ذهن? ا?جاد شود و دولت در تمام? مراکز ا?الت?، مقامات محل? و حت? همه افراد مسئول?ت کل? داشته باشد” و به هم?ن علت در سال 1963 قانون مراکز جامعه روانپزشک? در امر?کا به تصو?ب رس?د و تحت ا?ن قانون مراکز جامعه منطقه اي مسئول 75 تا 200 هزار نفر از ساکن?ن همان منطقه براي ب?ماران روان? شد(س?دمحمدي، .(1388

مراکز جامعه داراي پنج نوع سرو?س مختلف هستند که عبارتند از: بخش ب?ماران بستري، بخش ب?ماران سرپا??، بخش ب?ماران روزانه، بخشهاي توانبخش? و بخش اورژانسهاي روانپزشک? که در تمام اوقات شبانه روز و تعط??ت باز و آماده دادن خدمات و مراقبتهاي فوري است. بخشهاي مشاوره و راهنما?? و آموزش درمان? ن?ز در بعض? از مراکز جامع تأس?س شده است.به تصاو?ر مراکز جامع روانپزشک? در ا?ن کتاب مراجعه شود(کر?م? ، .(1387

مختصري درباره تار?خچھ بھداشت روان? در ا?ران

اگر چه از تار?خچه بهداشت روان? در ا?ران اط?عات کاف? در دسترس ن?ست ول? از مدارك ناکاف? به دست آمده با توجه به اعتقادات مذهب?، سنت? و علم? آن زمان در کشورهاي ا?ران و عرب? م? توان قبول کرد که رفتار با ب?ماران روان? به نحو مطلوب انجام م? شده و از زمانهاي قد?م محلهائ? براي نگهداري ب?ماران روان? وجود داشته است. اکثر تصورها ا?ن است که علوم پزشک? ?ونان در نگرش کشورهاي عرب? زبان و ا?ران تأث?ر گذارده ول? شواهدي وجود دارد که حت? در قرن 6 و 7 مدارس پزشک? در ا?ران وجود داشته و از کتابهاي ?ونان? حت? به صورت ترجمه در ا?ن مدارس استفاده م? شده. تجاوز و تاخت و تاز اعراب در قرن 7 به کشورهاي آس?ا?? از جمله ا?ران و حت? اسپان?ا باعث شده که آثار موجود از ب?ن برود. از زمان ساسان?ان در جندي شاپور اهواز براي ب?ماران روان? مکان مخصوص? ترت?ب ?افته و در قرن هشتم چند?ن ب?مارستان در بغداد وجود داشته است و از مسافر?ن? که از ا?ن کشورها به اروپا م? رفتند و ?ا جهت س?احت به ا?ن کشورها آمده و بر م? گشتند شواهدي در دسترس است که درمان ب?ماران در ب?مارستانها به نحو ممکن البته با روش آن زمان انجام م? گرفت. در ا?ن ب?مارستانها، باغها، حوضخانه ها، حمام، موز?ک، کشاورزي وجود داشته و از عطر?ات، داروهاي مقوي و اشتها آور گ?اه? جهت درمان استفاده م? شده. مطابق رسم ?ونان ا?ن ب?مارستانها با مدارس پزشک? وابستگ? نزد?ک داشته و ا?ن وسا?ل براي فقرا و متمول?ن ?کسان بوده و ب?شتر ب?ماران را ،ب?ماران مان?ک دپرس?و تشک?ل م? داده است (م??ن? فر، .(1380

1 .Mental Health Act. 1959.

83

ر?شه اعتقادات مذهب? مسلمانان بنا به گفته پ?غمبر که خداوند ب?ماران را دوست دارد” و “ب?ماران به وس?له خداوند انتخاب م? شوند که حق?قت را بگو?ند.” ب?ماران افراد مقدس? به شمار آمده و مورد لطف و احترام قرار م? گرفتند و ا?ن روش تأث?ر ز?ادي در بهبود آنان داشت. حما?ت از ز?ردستان، قبول کودکان ب? سرپرست، کمک به افراد ب? بضاعت و ب?ماران روان? در مکتب اس?م ?ک تکل?ف شرع? و از صفات ذات? ا?ران?ان بوده و هست و شعر سعدي که :

بن? آدم اعضاي ?کد?گرند که در آفر?نش ز ?ک گوهرند

و حت? وجود موقوفات ز?اد همگ? نشان دهنده شواهدي از ن?کوکاري و نوع پروري مردم آن زمان بوده است(م??ن? فر، .(1380

در دوران اس?م پزشکان و نو?سندگان مهم آن زمان مانند زکر?اي رازي1 و ابوعل? س?نا2 را م? توان نام برد که نوشته هاي آنان غ?ر از عرب? به زبان ?ونان?، ?ت?ن و زبانهاي د?گر ترجمه شده و در دسترس مردم مغرب زم?ن قرار گرفته و با استقبال آنان روبرو شده است(م??ن? فر، .(1380

محمد زکر?اي رازي 330-240) هجري قمري ?ا 820-910 م??دي) در شهر ري به دن?ا آمده پس براي آموختن فلسفه، نجوم و ش?م? براي فراگرفتن طب به بغداد رفت که در آن زمان مرکز بزرگ? براي آموختن علم طب?ع?، ش?م? و پزشک? بوده است. پس از تکم?ل دانش پزشک? رازي به ري برگشت و به درمان ب?ماران پرداخت و حت? ب?مارستان? شب?ه ب?مارستان بغداد در شهر ري بر پا کرد و به تدر?س و آموزش پزشک? پرداخت. رازي به علت نامعلوم? به بغداد برگشت و ر?است ب?مارستان بغداد را عهده دار شد. به نظر م? رسد که رفتن او به بغداد ?ک? به علت دعوي خلفاي آن زمان از عراق و د?گري عدم توجه مردم به کارهاي او در ا?ران بوده است. رازي صرفنظر از پزشک بودن ش?م?دان و ک?م?اگري برجسته بوده است. کشف الکل از تقط?ر مواد نشاسته اي و اس?د سولفور?ک از بزرگتر?ن کشف?ات اوست و او به ک?م?اگري ن?ز معروف است. از تأل?فات مهم رازي دو کتاب معروف مربوط به طب بنام الحاوي و کتاب منصوري و رسا?ت? درباره امراض باطن و کتاب? درباره حرکات نفسان?، اوهام، حرکات عشق و طب روحان? را م? توان نام برد (احمدآبادي، .(1382

ابوعل? س?نا 428-371) هجري قمري ?ا 951-1008 م??دي) ن?ز مانند زکر?اي رازي براي ب?ماران روان? (د?وانگان آن زمان) که آنها را مر?ض دماغ? ن?ز م? گفتند دستورات دارو?? تجو?ز م? کرد. ابوعل? س?نا براي درمان روان? عق?ده به تلق?ن داشت و به عق?ده اکثر مورخان بخ?ه و پ?وند اعصاب را براي اول?ن عرضه کرده است. از تأل?فات

1.Rhases
2 .Avicenna

84

ابوعل? س?نا م? توان به کتاب قانون (کتاب طب آن زمان) که معروف?ت جهان? دارد اشاره کرد. ا?ن کتاب باعث شد پزشک? اعراب شهرت جهان? ب?ابد و تا چند?ن قرن مرجع پزشکان شرق و غرب باشد. ا?ن کتاب در قرن 12 م??دي به ?ت?ن ترجمه و پانزده بار تجد?د چاپ شده و تا اواسط قرن هفدهم (1650) در تمام دن?ا به منزله اصول علوم پزشک? شناخته شده و در مراکز پزشک? اروپا تدر?س م? شد. طب امروزي ادامه طب ابوعل? س?ناست. در ا?ن کتاب فصول? براي ب?مار?هاي روان? وجود دارد که تا چند قرن در کتب اروپا?? چن?ن چ?زي به چشم نم? خورده است(م??ن? فر، .(1380

کتاب د?گر او به نام “شفا” که مربوط به فلسفه است و تا سال 1300 تدر?س طب و فلسفه (حکمت قد?م) با هم توأم بوده است. در مورد مزاجها ابوعل? س?نا به چهار نوع م?نکول? (دموي، صفراوي، بلغم?، سودائ?) اشاره کرده و آنها را جزء ابعاد سرشت? در سا?کوپاتولوژي ب?مار?هاي روان? دانسته است(م??ن? فر، .(1380

در سال 1267 شمس? دارالشفا?? در ?زد به فرمان خواجه شمس الد?ن محمد صاحب د?وان در باغ? مشجر و بزرگ بنا شد. ا?ن ب?مارستان داراي بخشهاي مخصوص براي ب?ماران روان?، حوضخانه، مجالس المجان?ن بوده است. تا سال 1293 به علت جنگهاي داخل? هجوم قبا?ل ب?گانه پ?شرفت بهداشت روان? انجام نگرفت و در ا?ن سال در ب?مارستان س?ناي فعل? (ابوعل? س?نا) که ?ک ب?مارستان عموم? است محل کوچک? در ز?رزم?ن و دا?ن و ب?مارستان به ب?ماران روان? اختصاص ?افت که فقط تکافوي پذ?رش عده قل?ل? از ب?مارستان روان? ثروتمند را داشت. در سال 1297 نگهداري و سرپرست? ب?ماران روان? و جلوگ?ري از حوادث ناگوار1 به شهربان? واگذار شد و باغ? در اکبرآباد تهران (خ?ابان س?ناي فعل?) به صورت ” دارالمجان?ن” ?ا اول?ن ب?مارستان روان? در تهران ا?جاد شد. امور پرستاري و اداري ا?ن ب?مارستان را ?ک افسر و سه پاسبان انجام م? دادند و از پزشک، پرستار و دارو خبري نبود. در سال 1300 در زمان صدارت س?د ض?اء الد?ن طباطبائ? مد?ر?ت و اداره دارالمجان?ن از شهربان? به شهرداري منتقل شد ودر سال 1310 اول?ن متخصص اعصاب و روان در ب?مارستان مشغول به کار گرد?د. پس از انتقال مد?ر?ت دارالمجان?ن به شهرداري ت?مارستان? در ام?ن آباد شهر ري جهت ب?ماران روان? اختصاص ?افت و ب?ماران ت?مارستان خ?ابان س?نا به ام?ن آباد شهر ري انتقال داده شدند. به پاس تحق?قات و تأل?فات دانشمند معروف محمد زکر?اي رازي که در شهر ري م? ز?سته و در آنجا ن?ز فوت کرده است نام ت?مارستان به نام “رازي” نام گزاري گرد?د. چون نظر ا?ن بود که مردم آنجا را به چشم ب?مارستان نگاه کرده و مسائل درمان? مطرح شود و از طرف? ب?ماران بستري احساس سرافکندگ? و حقارت نکنند کم کم نامت?مارستان به ب?مارستان مبدل و فع?ً بنام مرکز روانپزشک? رازي انجام وظ?فه م? کند (گنج?، .(1387

. 1 تجاوز به مادر و قتل او توسط فرزند ب?مارش در ?ک? از سلولهاي ب?مارستان س?نا.

85

در سال 1319 سازمان جد?د دانشکده پزشک?

پایان نامه
Previous Entries بهداشت روان، ناخودآگاه، هتک حرمت Next Entries بهداشت روان، استان تهران، استان اصفهان