بهداشت روان، کودکان و نوجوانان، کودکان و نوجوان

دانلود پایان نامه ارشد

مختلف? حت? داروهاي آرام

93

بخش، نکش?دن س?گار، مصرف نکردن مواد مخدر، الکل و کافئ?ن. ا?نها مواردي است که زن باردار م? تواند آگاهانه رعا?ت کند. اما مواردي وجود دارد که زن باردارگاه? به اجبار با آنها سرو کار دارد و اگر مراقب نباشد ممکن است به جن?ن آس?ب برساند؛ مث?، همه زنها با مواد پاك کننده، غذاهاي مانده و احتما?ً فاسد شده، ?ك ناخن و روغن سر، سر

? کار دارند. خ?ل? با?د مواظب باشند تا هم خود و هم جن?ن را با خطر رو به رو نکنند. در بحث از دوره پ?ش از تولد اشاره شد که مرگ و م?ر، تولد زودتر از موقع، کم? وزن، عقب ماندگ? ذهن?، اخت?لهاي رفتاري، گر?ه هاي نا بهنجار

? بس?اري نشانه هاي مرض? د?گر، در ب?ن نوزدان? که مادران آنان در دوران بارداري، دارو، مواد مخد، الکل و کافئ?ن مصرف کرده اندف ب?شتر ازکودکان? است که مادران آنها ا?ن عادتها را نداشته اند. ز?ادي تعداد عقب ماده ها در خانواده هاي فق?ر ن?ز خود مو?د اثر مهم تغذ?ه بر بهداشت روان? کودکان است(گنج?، .(1388

در دوره کودک?، ?عن?، از تولد تا 11 سالگ? ن?ز عوامل د?گري وارد عمل م? شوند و رفتار فرد را بهنجار ?ا نا

بهنجار م? کنند. در م?ان ا?ن عوامل باز هم به تغذ?ه صح?ح اشاره شد. گفت?م که کودك حتماً با?د به ش?وه مناسب تغذ?ه شود تا از ?ک طرف کمبود نداشته باشد و از طرف د?گر، بعدها خطر چاق? او را تهد?د نکند. افراط و تفر?ط در ا?ن کار هر دو براي بهداشت روان? کودك مضر خواهد بود. تغذ?ه در دو سال اول زندگ? اگر با س?نه مادر انجام گ?رد بس?ار خوب خواهد بود، چون مواد موجود در ش?رمادر در ه?چ ش?ر د?گري ن?ست. مضافاً ا?ن که تغذ?ه با س?نه مادر و چسب?دن به بدن او، براي کودك رشد عاطف?، احساس ا?من? و وابستگ? م? آورد. مادر ن?ز از ا?ن کار لذت م? برد. عامل دوم، کنش متقابل ب?ن والد?ن و فرزند است. هر اندازه ا?ن رابطه دو جانبه تر، عاطف? تر و صم?م? تر باشد به همان اندازه موثر تر خواهد بود. عامل سوم موثر بر بهداشت روان? کودك ?ادگ?ري است. بد?ن صورت که کودکان، از تولد تا 11 سالگ?، دوره هاي مختلف? م? گذرانند و در هر دوره توانا??هاي خاص? دارند. والد?ن با?د با و?ژگ?ها و توانا??هاي لحظه هاي مختلف ا?ن دوره آشنا شوند و متناسب با آنها از کودکان، توقع داشته باشند. در غ?ر ا?ن صورت،

بهداشت روان? آنها را به خطر خواهند انداخت (گنج?، .(1388

دوره نوجوان? را دوره شور و شوق، جوش و خروش همراه با نوسانهاي خلق? در نظر م? گ?رند. نوجوان? ?ک دوره انتقال? است: انتقال از کودک? به بزرگسال?. کودك د?روزي، امروز حد ومرز تع??ن م? کند، دل?ل م? آورد، منم منم م? کند، طرز لباس پوش?دن و ب?رون رفتنها را بر عهده م? گ?رد و حرف شنوي ندارد. ب?شتر?ن اخت?فهاي والد?ن و فرزندان در ا?ن دوره پ?ش م? آ?د. اگر والد?ن ا?ن و?ژگ?ها را نشناسند و مطابق با آنها عمل نکنند به احتمال ز?اد نوجوان را از راه به در خواهند کرد. در ا?ن قسمت و?ژگ?هاي نوجوانان را نام برد?م و گفت?م که کنار آمدن با آنها، در صورت? که والد?ن وقت صرف کنند و آگاه?هاي ?زم را داشته باشند، چندان دشوار نخواهد بود. مهمتر?ن و?ژگ? نوجوان ت?ش براي کسب هو?ت است: ا?ن که ک?ست، کجا قرار دارد، چه کاري بلد است، چه وظ?فه اي دارد و …

دوره نوجوان?، دوره شکنندگ? است؛ بنابرا?ن، مرب?ان و والد?ن خ?ل? با?د خود را به آنها نزد?ک کنند (احمدآبادي، .(1382

94

دوره بزرگسال? از 19) تا 65 سالگ?) ن?ز با رو?دادها?? روبه روست که اگر خوب پ?ش نروند خطر ب?ماري روان? را ز?اد خواهند کرد. ا?ن رو?دادها عبارتند از: پ?دا کردن کار، ازدواج، سازش با همسر، داشتن فرزند، تحص?ل فرزندان، رضا?ت از شغل، داشتن درآمد کاف? و … تک تک ا?ن موارد، اگر همراه با مسأله باشد، کاف? خواهد بود که بهداشت روان? فرد را ک?ً ز?ر و رو کرد. در اجتماع امروزي، چگونه م? توان کار نداشت، ازدواج موفق نداشت، فرزندان با استعداد نداشت و هر روز با مد?ر اداره و همکاران درگ?ري داشت و با روح?ه سالم هم زندگ? را ادامه داد؟ (گنج?، .(1388

? با?خره، آخر?ن دوره زندگ? ، ?عن?، پ?ري مسائل خاص خود را دارد: بازنشسته شدن و کنار رفتن، رفتن فرزندان

? خال? گذاشتن آش?انه، تضع?ف توانا??هاي جسم? و ذهن?، پ?دا?? برخ? ب?مار?ها، فوت ?ک? از همسران و موارد د?گر. البته تمام ا?ن دوره مملو از آه وناله، غم و رنج، درد و ب?ماري ن?ست. بس?ارند سالمندان? که کام?ً سالم اند، نوه

ها را نگه م? دارند، به مسافرت م? روند، استق?ل مال? دارند و حت? اظهار م? دارند که روزگارشان بهتر از

دوره جوان? سپري م? شود(گنج?، .(1388

بھداشت روان? در خانواده

در شروع مطالب ا?ن مبحث، ابتدا به اهم?ت خانواده اشاره شد. گفت?م که خانواده از زن و شوهر و تعدادي فرزند تشک?ل م? شود. اهم?ت خانواده در ا?ن است که کودك را در شبکه اي از روابط عاطف?، اجتماع?، تار?خ? و مح?ط زندگ? خاص قرار م? دهد. خانواده براي کودك م?راث فرهنگ? به ارمغان م? آورد، ا?ن که گذشته اي دارد، با?د طبق آداب و سنن خانواده و فرهنگ خود زندگ? کند. خانواده کودك را وادار م? کند که آداب معاشرت ?اد بگ?رد، براي خود ا?دئولوژي خاص? داشته باشد و در صورت لزوم احساسات خود را بروز دهد ?ا پنهان نگهدارد. خانواده وظ?فه دارد که ن?ازهاي مادي و معنوي کودك ?اد م? دهد که چگونه با?د رفتار کند و چگونه با اجتماع سازگار شود. همچن?ن خانواده ?اد م? دهد که زن و مرد نقشهاي متفاوت? دارند و هر کس با?د مطابق با جنس خود رفتار کند. خ?صه ا?ن که خانواده کودك را ?ک موجود اجتماع? بار م? آورد و م? دان?م که سازگاري با اجتماع اول?ن شرط بهداشت روان? است (شاملو، .(1387

ارتباط با فرزند در اول?ن ساعات تولد ن?ز خ?ل? مهم است. متأسفانه در ب?مارستانهاي امروزي نوزادان را از مادران جدا نگه م? دارند و مانع ا?جاد روابط عاطف? ب?ن آنها م? شوند. مادران امروزي عل?ه ا?ن سنت به پا خواسته اند و بس?اي از آنها دوست دارند در خانه وضع حمل کنند: در حضور شوهر، فرزندان، والد?ن و اطراف?ان نزد?ک. امروزه بر اهم?ت رابطه پدر با فرزندان ن?ز ب?شتر اهم?ت داده م? شود. فرزندان? که با پدر خود روابط عاطف? محکم? برقرار م? کنند، کشت? م? گ?رند، به باز?هاي جسم? و محرکهاي بدن? اشتغال م? ورزند، از نظر عاطف? بهتر رشد م? کنند (شاملو، .(1387

95

به مطلب د?گري که در ا?ن بخش اشاره شد، شکاف ب?ن نسلها بود. گفت?م که اجتماع امروزي با واقع?ت بس?ار غم انگ?زي رو به روست و آن ب?گانگ? ب?ن نسلهاست. خانواده ها از ا?ن که نم? توانند با فرزندان خود روابط صم?م? و نزد?ک داشته باشند ناراحت اند و گاه? واقعاً احساس م? کنند که با فرزندان خود ب?گانه اند. ?ک? از علتهاي ا?ن ب?گانگ? احتما?ً گرفتاري ب?ش ازدحوالد?ن و نرس?دن آنها به فرزندان است. علت د?گر احتما?ً ا?ن باشد که برخ?

والد?ن خ?ال م? کنند که رس?دن به فرزند، ?عن?، فراهم آوردن ن?ازهاي مادي آنها (س?دمحمدي، .(1388

عامل سوم، ناتوانا?? و ناآگاه? خانواده ها در چگونگ? صرف انرژي کودکان و نوجوانان است. م? دان?م که کودکان و نوجوانان منبع انرژي هستند و با?د آن را به نحوي صرف کنند. چون آنها راههاي صرف ا?ن ن?روها را نم? دانند حتماً با?د راهنما?? شوند. خانواده ها?? که مجال راهنما?? فرزندان خود را ندارند، ن?روهاي آنها را خود به خود

در جهت تخر?ب سوق م? دهند.

علتچهارم ?کپارچه نبودن خانواده ها، شهرنش?ن? است. خانواده هاي امروزي معمو?ً دور از پدر و مادربزرگ ها، عموها، عمه ها، دا??ها، خاله ها و سا?ر خو?شاوندان زندگ? م? کنند. آنها کمتر احساس م? کنند که اصل و نسب? دارند، ر?شه دارند و به قوم? وابسته اند در نت?جه کمتر احساس هو?ت م? کنند. بد?ه? است که نداشتن هو?ت و نبود احساس تعلق و ?کپارچگ?، ب?گانگ? به دنبال م? آورد. کودکان امروزي، وقت? در ب?رون از خانه اند، خ?الشان راحت است که اگرخ?ف? کرده باشند، کس? آنها را نخواهد شناخت. کودکان امروزي کمتر با بابابزرگ ?ا مامان بزرگ، که براي آنها قصه بگو?د، تار?خچه زندگ? خانوادگ? را بازگو کند، از موفق?تها، شکستها ، از خود گذشتگ?ها سخن به م?ان آورد و ?کپارچگ? خانوادگ? را تضم?ن کند، تماس دارند (شه?دي، .(1388

براي حفظ ?کپارچگ? خانوادگ? و ا?جاد روابط نزد?ک و صم?م? ب?ن اعضاي آن، راهها?? ارائه شد. اول?ن راه ا?ن بود که با?د موارد دور هم جمع شدن هاي خانوادگ? را ب?شتر کرد. خانواده ها با?د سع? کنند، به هنگام صرف صبحانه، شام و ناهار، ?اقل درروزهاي تعط?ل، دور هم جمع شوند. اگر همه ا?ن موارد امکان ندارد، ?اقل با?د به هنگام شام دور هم جمع شد، با هم حرف زد، از کارهاي روزانه صحبت کرد، از مدرسه، درس و مشق و روابط بچه ها پرس?د. صرف شام را حت? ا?مکان در جا?? دورتر از تلو?ز?ون ترت?ب داد تا مجال ارتباط ک?م? ب?ن افراد ب?شتر باشد. تلو?ز?ون بزرگتر?ن مانع ا?جاد روابط نزد?ک خانوادگ? است(احمدآبادي، .(1379

راه دوم براي نزد?کتر کردن ارتباط فرزندان و والد?ن ا?ن بود که، در صورت امکان، سنتهاي قد?م حفظ شود و سنتهاي جد?د به وجود آ?د. چه خوب است که در روزهاي خاص ( ع?د نوروز، س?زده بدر، چله، ع?د فطر، ع?د قربان و …) همه دور هم جمع شوند. مخصوصاً با?د سع? شود که ا?ن کارها آگاهانه، با د?د مثبت و با ت?ش براي ب? ر?اتر شدن آنها انجام گ?رد. چه بهتر است که فارغ التحص?ل شدن فرزندان را جشن بگ?ر?م، اطراف?ان را دعوت کن?م و با برگزاري مراسم خ?ل? ساده ارتباطها را محکمتر ساز?م. عادت کن?م بدون حضور د?گر اعضاي خانواده غذا نخور?م و واقعاً عادت کن?م که غذا به دلمان نچسبد و ا?ن عادت را به سا?ر اعضا ن?ز انتقال ده?م. چه بهتر است که آلبوم

96

عکسهاي خانوادگ? را از صندوق ب?رون ب?اور?م، از گذشته ها، از پدربزرگ و مادربزرگ، از فام?لهاي دور و نزد?ک براي بچه ها حرف بزن?م، به موفق?تهاي خود ببال?م و از اشتباهات عبرت بگ?ر?م. آخر?ن کاري که در ا?ن بخش انجام گرفت ا?ن بود که براي حفظ بهداشت روان? خانواده، پنج قاعده کل? در اخت?ار والد?ن گذاشته شد: فرزند خود را واقعاً دوست داشته باشند، براي فرزندان خود الگو باشند، فرزند خود را آموزش دهند، فرزند خود را با انضباط بار ب?اورند و

، آخرا?مر، به مسوول?تهاي خود آگاه باشند (شاملو، .(1387

اصول برقراري رابطھ انسان? با کودک و نوجوان

.1 اصول دانا??: چرا والد?ن به آموزش ن?از دارند؟ پدران و مادران توانا و موفق کسان? هستند که دانا?? هاي ?زم و ضروري را کسب م? کنند و به ن?ک? م? دانند که گلها مشکل? ندارند، بلکه باغبنها اشکال دارند.

پایان نامه
Previous Entries بهداشت روان، احساس حقارت، منبع کنترل Next Entries تحقیق رایگان با موضوع فرهنگ شهادت، فقه اسلامی، آیات و روایات