بهداشت روان، مصرف مواد، کاهش اضطراب

دانلود پایان نامه ارشد

نبوده بلکه شا?د درآ?نده واجد اهم?ت شوند گذشته ا زهمه ا?نها ن?ازي عموم? براي تبادل احساسات و عواطف در خانواده وجود دارد کودکان همواره ع?قمندند بدانند که در چه موقع? والد?نشان پذ?رنده و پاسخگوي آنها و در چه موقع خشمگ?ن و آشفته و طرد کننده هستند .

در خانواده ها?? که اخت?ل در عملکرد وجود دارد ?ک ?ا چند نوع از پ?امها به درست? ارسال نشده و ?ا داراي ابهام هستند ?ک? از خصا?ص و?ژه اخت?ل در عملکرد ارسال پ?امهاي دوگانه متناقض است فرضا پدر ?ا مادر ممکن است ?ک بار ا زاشتباه ?ا بد رفتاري کودك به سادگ? بگذرند و آن را به حساب ›› با نمک بودن فرزند خود ‹‹ بگذارند و بار د?گر به خاطر همان کار بر سر او فر?اد بکشند و ?ا به سخت? او را تنب?ه نما?ند ارسال پ?امهاي دو سوگرا?انه از جانب والد?ن به فرزندان ?ا بالعکس باعث اغتشاش ذهن? و جر?حه دار شدن احساسات اعضا خانواده م? شود و خود به پ?دا?ش ع?ئم ب?مار گونه م? انجامد .

1 -Identifedpation 2 -Systems Theory 3 -Sybernetic 4 -Communication Theory

68

– 4- 3 نظر?ه ساخت?:1 الگوي ارتباط? درون خانواده را م? توان به منزله ?ک سازمان ?ا ساخت در نظر گرفت م?نوچ?ن طرق مختلف اشکال و اخت?ل در سازمان ?ا ساخت خانواده را به شرح و تفس?ر کش?ده است مرزهاي ب?ن نسلهاي مختلف ممکن است کمرنگ شده و ?ا از ب?ن برود فرضا والد?ن همانند برادر ?ا مادر نقش مراقب ?ا غمخوار را ا?فا نما?ند. در چن?ن حالت? ممکن است اضطراب و ناراحت? هاي عاطف? ناپسند شمرده شوند . والد?ن و فرزندان ممکن است در

ارتباطات خود با ?کد?گر بس?ار نزد?ک و ?ا ?ک? شوند و ?ا ا?ن که ا زنظر عاطف? بس?ار از ?کد?گر فاصله بگ?رند .

تعر?ف بھداشت روان?

واژه فارس? بهداشت از دو کلمه “به” به معن? ن?کو و پسند?ده و “داشت” به معن? نگاه داشتن و حفظ کردن تشک?ل شده که معن? ساده آن حفظ و نگاهداري چ?زي به نحو ن?کو و مطلوب است. پس بهداشت در واقع ?ک فرا?ند است که از طر?ق آن و با استفاده از راهکارهاي مناسب به حفظ و نگهداري آنچه با ارزش است م? پرداز?م. در جهان پزشک?، طب?عتاً آنچه با ارزش است س?مت? انسان است. پس درونما?ه بهداشت حفظ و نگاهداري به?نه س?مت? بشر

است (شاملو، .(1387

س?مت? چ?ست؟

آسلر” (1982) 2 عدم وجود ب?ماري در خود را س?مت? گو?ند.” و هنگام? که پرس?دند پس در ا?ن صورت ب?ماري چ?ست، آسلر ب? درنگ پاسخ داد: ” عدم وجود س?مت?!”

سازمان بهداشت جهان?، بهداشت ?ا?مت?س را به صورت کامل خوب بودن جسمان?، روان? و اجتماع? نه صرفاً فقدان ب?ماري ?ا ضعف و ناتوان? تعر?ف م? کند. افراد در حالت س?مت ه?جان?، جسمان? و اجتماع?، مسئول?ت هاي زندگ? را برآورده م? کنند، در زندگ? روزمره به صورت موثر انجام وظ?فه م? کنند، و از روابط م?ان فردي و خودشان خشنود و راض? هستند (نو?د و راتوس، ترجمه محمدي، .(1388

بهداشت روان? به کل?ه روشها و تداب?ري اط?ق م? شود که براي جلوگ?ري از ابت?ء و درمان ب?مار?هاي روان? و توان بخش? ب?ماران روان? موجود به کار م? رود (م??ن? فر، .(1386

فرهنگ بزرگ روانشناس? ?روس، بهداشت روان? را چن?ن تعر?ف م? کند: ” استعداد روان براي هماهنگ، خوشا?ند و موثر کار کردن، براي موقع?تهاي دشوار انعطاف پذ?ر بودن و براي باز?اب? تعادل خود، توانا?? داشتن” (گنج?، .(1388

روانپزشکان، فردي را از نظر روان? سالم م? دانند که تعادل? ب?ن رفتارها و کنترل او در مواجه با مشک?ت اجتماع? وجود داشته باشد. از ا?ن د?دگاه انسان و رفتارهاي او در مجموع ?ک س?ستم در نظر گرفته م? شود که براساس ک?ف?ات تأث?ر و تأثر متقابل عمل م? کند. با ا?ن د?د س?ستم?ک م?حظه م? شود که چگونه عوامل تنوع ز?ست?

1 -Structural Throry 2 .Asker

69

انسان بر عوامل روان? اجتماع? او اثر گذاشته و بالعکس از آن اثر م? پذ?رد. به عبارت د?گر در بهداشت و تعادل روان?، انسان به تنها?? مطرح ن?ست بلکه انچه مورد بحث قرار م? گ?رد پد?ده ها?? است که در اطراف او وجود دارند و بر جمع س?ستم و نظام او تأث?ر م? گذارند و از آن متأثر م? شوند. پس از د?د روانپزشکان، س?مت? عبارت است از تعادل در فعال?تهاي ز?ست?، روان? و اجتماع? افراد که انسان از ا?ن تعادل س?ستم?ک و ساختارهاي سالم خود براي سرکوب کردن و تحت کنترل در آوردن ب?ماري استفاده م? کند (شاملو، .(1386

لوم?نسون و همکارانش (1962) س?مت? روان را ا?ن طور تعر?ف کرده اند:” س?مت? روان عبارت است از ا?نکه فرد چه احساس? نسبت به خود، دن?اي اطراف، محل زندگ?، اطراف?ان مخصوصاً با توجه به مسئول?ت? که در مقابل د?گران دارد، چگونگ? سازش وي با درآمد خود و شناخت موقع?ت مکان? و زمان? خو?شتن.”

کارل مننجر1 نقل از شاملو (1386) م? گو?د” س?مت روان? عبارت است از سازش فرد با جهان اطرافش با حداکثر امکان به طوري که باعث شادي و برداشت مف?د و موثر به طور کامل شود.”

گ?ننز برگ2 نقل از شاملو (1386) بهداشت روان? عبارت است از ” تسلط و مهارت در ارتباط صح?ح با مح?ط به خصوص در سه فضاي مهم زندگ? عشق، کار، تفر?ح.” ا?ن شخص و همکارانش جهت توض?ح ب?شتر م? گو?ند: ” استعداد ?افتن و ادامه کار، داشتن خانواده، ا?جاد مح?ط خانوادگ? خرسند، فرار از مسائل? که با قانون درگ?ري دارد، لذت بردن از زندگ? و استفاده صح?ح از فرصت ها م?ك تعادل و س?مت روان است.”

تعار?ف بھداشت روان? براساس مکاتب مختلف روانشناس?

مکتب ز?ست گرا??

طبق مکتب ز?ست گرا?? که اساس روانپزشک? را تشک?ل م? دهد، بهداشت روان? زمان? وجود خواهد داشت که بافتها و اندامهاي بدن به طور سالم کار کنند. هر نوع اخت?ل در دستگاه عصب? و در فرا?ندهاي ش?م?ا?? بدن، اخت?ل روان? به همراه خواهد آورد ( گنج?، .(1388

مکتب روانکاوي

مکتب روانکاوي معتقد است که بهداشت روان?، ?عن? کنش متقابل موزون ب?ن سه عنصر مختلف شخص?ت: نهاد، من و من برتر، بد?ن صورت که من با?د بتواند ب?ن تعارضهاي نهاد و من برتر تعادل بوجود آورد (گنج?، .(1388

1 .karl Menninger
2 . Ginsburg

70

مکتب رفتارگرا??، در تعر?ف بهداشت روان?، برسازگاري فرد با مح?ط تاک?د دارد. ا?ن مکتب معتقد است که رفتار ناسالم ن?ز، مثل سا?ر رفتارها، در اثر تقو?ت آموخته م? شود. بنابرا?ن بهداشت روان? ن?ز رفتاري است که آموخته م? شود (گنج?، . (1388

مکتب انسان گرا??

بوم شناس? ?عن?، مطالعه مح?ط هاي زندگ? موجود زنده و مطالعه روابط ا?ن موجودات با ?کد?گر و با مح?ط. ا?ن د?دگاه معتقد است که عوامل موجود در مح?ط ف?ز?ک?، مثل سرو صدا، آلودگ? هوا، ز?ادي جمع?ت، کوچک? محل سکونت و به خطر افتادن حر?م، م? توانند بهداشت روان? فرد را به خطر اندازند (گنج?، .(1388

سھ سطح پ?شگ?ري بھ منظور بھداشت روان?

پ?شگ?ري اول?ه

اشاره دارد به کاربرد روشها و ابزاري که در جلوگ?ري از ظهور ب?ماري موثر هستند و رفتارها?? مثبت را تقو?ت م? کنند. هدف مداخله در مرحله پ?شگ?ري اول?ه جلوگ?ري از شروع ب?ماري ?ا اخت?ل است، به نحوي که احتمال وقوع آن را در مقطع زمان? خاص? کاهش دهد. ا?ن هدف زمان? به دست م? آ?د که عوامل سبب را از ب?ن ببر?م، از انتقال و ش?وع ب?ماري جلوگ?ري کن?م، عوامل خطرزا را کاهش ده?م، مقاومت را با? بر?م و س?مت? را از طر?ق ا?جاد شرا?ط مح?ط? مناسب افزا?ش ده?م (شاملو، .(1386

پ?شگ?ري ثانو?ه

عبارت است از مداخله زود هنگام در شناخت و درمان سر?ع نشانگان ب?ماري ?ا اخت?ل با ا?ن هدف که از ش?وع و گسترش آن ( از نظر تعداد مواد) توسط کوتاه کردن مدت آن کاسته شود. بنابرا?ن هدف شامل مراحل ز?ر م? گردد: (1 کاستن ع?ئم اخت?ل (کم کردن درد و رنج) (2 محدود کردن ادامه اخت?ل و رساندن آن به کمتر?ن م?زان ش?وع. براساس نظر ?ک? از محققان پ?شگ?ري به نام کاون، دو روش اساس? در پ?شگ?ري ثانو?ه وجود دارد.

-1 شناسا?? زود هنگام و سر?ع هر گونه ع?ئم اخت?ل به منظور مداخله و درمان تخصص? و جلوگ?ري از عواقب تداوم اخت?ل (2 شناسا?? نشانه هاي اخت?ل در تار?خچه رشد و تکامل فرد به منظور ?افتن کوتاهتر?ن و موثرتر?ن روش درمان و پ?شگ?ري (شاملو، .(1386

پ?شگ?ري ثالث?ه:

عبارت است از کاستن از گسترش عوارض جنب? که در حاش?ه ?ک ب?ماري ?ا اخت?ل اصل? وجود دارد ( که اغلب ماه?ت مزمن دارد). ا?ن بخش اشاره دارد به فعالت?هاي توانبخش? که افرادي را که مبت? به ب?مار?هاي مزمن روان? طو?ن? مدت هستند، قادر م? سازد که با حداکثر توانا??هاي جسمان? و روان? و اجتماع? خود فعال?ت کنند. در ا?ن راستا آموزش مهارتهاي شغل? و اجتماع? بس?ار مف?د واقع م? شود (شاملو، .(1386

اصول بھداشت روان?

71

ا?ن اصول عبارتند از:

(1 احترام فرد به شخص?ت خود و د?گران. (2 شناختن محدود?تها در خود و افراد د?گر.

(3 دانستن ا?ن حق?قت که رفتار انسان معلول عوامل? است. (4 آشنا?? به ا?نکه رفتار هر فرد تابع تمام?ت وجود اوست.

(5 شناسا?? ن?ازها و محرکها?? که سبب ا?جاد رفتار و اعمال انسان م? شود (شاملو، .(1386

پرورش دادن رفتارھاي سالم تر و تأث?ر آن بر بھداشت روان?
رفتار ما بر س?مت ما، از جمله تغذ?ه، برازندگ?، خواب و استفاده و سوء استفاده از مواد روان گردان تأث?ر دارد. ما بحث خود را با الگوهاي تغذ?ه آغاز م? کن?م و خواه?م د?د که به چند طر?ق م? توان?م بجاي ا?نکه به خود صدمه بزن?م، به حال خود مف?د واقع شو?م.

دانشمندان ب?ن س?مت? و تغذ?ه سالم و اجتناب از ب?ماري هاي مزمن جدي مثال ب?ماري قلب? عروق? و برخ? انواع سرطان رابطه ن?رومندي پ?دا کرده اند. ?ک? از هر سه مرگ ناش? از سرطان، د?ابت ، سکته مغزي ?ا قلب? با تغذ?ه نامناسب، مخصوصا مصرف غذاي پر چرب? و پرکالري ارتباط دارند. اما بس?اري از ما مراقب غذا?? که م? خور?م ن?ست?م (نو?د و راتوس ترجمه، محمدي، .(1388

چاق?، مشکل س?مت? پ?چ?ده اي است که به عوامل ز?ست?، مانند وراثت، مقدار بافت چرب?، و م?زان سوخت و ساز و هم?ن طور عوامل روانشناخت? مانند استرس و استفاده از غذا براي برطرف کردن ه?جان هاي منف? را شامل م? شود (محمدي، .(1388

اخت?لهاي خوردن عمده، ب? اشتهاي عصب? و پرخوري عصب? هستند. ب? اشتها?? عصب? با امتناع از خوردن و حفظ کردن وزن بس?ار کم بدن مشخص م? شود. پرخوري عصب? با چرخه هاي پرخوري و پاکسازي مشخص م? شود. زنان ب?شتر از مردان دچار ا?ن اخت?ل ها م? شوند (نو?د و راتوس ترجمه، محمدي، .(1388

انواع ورزش و تأث?ر آن برس?مت جسم? و بھداشت روان?

ورزش هوازي فعال?تهاي را در بردارد که در آنها افزا?ش مصرف اکس?ژن وجود دارند، مانند استفاده از دو آهسته ?ا تردم?ل. ورزش ناهوازي در مقابل، فعال?ت عض?ن? کوتاه مدت، مانند وزنه برداري را شامل م? شود. هر دو نوع ورزش براي س?مت? مف?د هستند. ورزش منظم با سوزاندن مستق?م کالري ها و ساختن عضله، به حفظ س?مت? ما کمک م? کند. ورزش منظم خطر ب?ماري قلب? – عروق? و پوک? استخوان را ن?ز کاهش م? دهد. شواهد حکا?ت دارند که ورزش م? تواند به تسک?ن افسردگ? کمک کند، اضطراب و خصومت را کاهش دهد و عزت نفس را تقو?ت کند (نو?د و راتوس ترجمه، محمدي، .(1388

72

خواب و بھداشت روان?

خواب ظاهراً وظ?فه تجد?د ن?رو، تحک?م حافظه و بقا را بر عهده دارد.

ب? خواب? با استرس، اخت?لهاي جسمان? و روانشناخت?، و حالتهاي تنش جسمان? ارتباط دارد (نو?د و راتوس ترجمه، محمدي، .(1388

سوء مصرف و وابستگ? بھ مواد و تأث?ر آن بر بھداشت روان?

سوء مصرف مواد عبارت است از مصرف مواد به رغم ا?نکه عملکرد اجتماع? ?ا شغل? ?ا س?مت? کل? را مختل م? کند. وابستگ? به مواد، جنبه هاي رفتاري ون?ز ف?ز?ولوژ?ک? دارد. وابستگ? به مواد با نداشتن کنترل بر مصرف مواد و ا?جاد تحمل، نشانه هاي ترك ?ا هر دو مشخص م? شود (نو?د و راتوس ترجمه، محمدي، .(1388

افراد معمو?ً در اثر کنجکاوي ?ا به خاطر فشار دوستان داروهاي مخدر را امتحان م? کنند، اما مصرف ا?ن داروها مستق?ماً به وس?له کاهش اضطراب ?ا احساس سرخوش? ?ا تأث?رات مطلوب د?گر تقو?ت م? شود. بعد از

پایان نامه
Previous Entries عملکرد خانواده، رفتار متقابل، سلسله مراتب Next Entries بهداشت روان، رفتار انسان، مصرف مواد