بنگاه های کوچک، بنگاه های کوچک و متوسط، دارایی ها

دانلود پایان نامه ارشد

ب خوشه ها و شبكه هاي صنعتي، امكان دسترسي به بازارهاي جهاني و ترويج تجارت الكترونيكي نيز نه تنها نبايد مورد غفلت واقع شوند؛ بلكه در خيلي از موارد مي توانند از روشهاي معمول وام دهي، موثرتر باشند (وزارت بازرگانی، 1388).
در این فصل بطور مفصل به تشریح سیاست های حمایتی دولت و راهبردهای درون بنگاهی مناسب بمنظور بهبود صادرات بنگاه های کوچک و متوسط خواهیم پرداخت. برای این منظور پس از بیان مفاهیم در خصوص اینگونه بنگاه ها به بررسی ادبیات موضوع خواهیم پرداخت.

2-2. مفاهیم مربوط به SEMs
2-2-1. تعریف بنگاه های کوچک و متوسط
تعاريف مختلفي در مورد معيار اندازه بنگاه به عنوان ملاكي براي تقسيم بندي شركتها به گروه هاي خرد، كوچك و متوسط ارايه شده است. تعريفي كه بانك سرمايه گذاري و صندوق سرمايه گذاري اروپا در مورد شركتهاي كوچك و متوسط ارايه داده اند، در ادبيات اقتصادي جهان مورد پذيرش قرار گرفته و به عنوان يك تعريف استاندارد مورد استفاده قرار مي گيرد. در اين تعريف كه آخرين بار در سال 2003 مورد بازنگري و تعديل قرار گرفته است، شركتها براساس سه خصوصيت تعداد كارمندان، حجم معاملات و ارزش كل داراييها تقسيم بندي شده اند.
طبق اين تعريف شركتهاي با كمتر از 10 نفر شاغل به عنوان شركتهاي خرد تعريف گرديده اند . شركتهاي داراي 10 تا 50 نفر شاغل در گروه شركتهاي كوچك قرار مي گيرند و شركتهايي كه كه كاركنان آنها بين 50 تا 250 نفر مي باشد گروه شركتهاي متوسط را تشكيل مي دهند. حجم معاملات و ارزش كل داراييها دو معيار مالي هستند كه براي طبقه بندي شركتهاي كوچك و متوسط مورد استفاده قرار گرفته اند. براساس معيار حجم معاملات، شركتهايي كه حجم معاملات آنها كمتر از دو ميليون يورو باشد در گروه شركتهاي خرد قرار مي گيرند، شركتهاي با حجم معاملات بين 2 تا 10 ميليون يورو به عنوان شركتهاي كوچك تلقي گرديده و شركتهاي داراي حجم معاملات بين 10 تا 50 ميليون يورو در گروه شركتهاي متوسط قرار مي‎گيرند. معيار ارزش كل داراييها نيز براي سه گروه خرد، كوچك و متوسط به ترتيب 2 ميليون، 2 تا 10 ميليون و 10 تا 43 ميليون يورو مي باشد. تقسيم بندي هاي مذكور به صورت خلاصه در جدول 1-2 نشان داده شده است (وزارت بازرگانی، 1388) .

جدول 2-1: تعریف شرکتهای کوچک و متوسط در اتحادیه اروپا
تعریف
تعداد کارکنان (نفر)
حجم معاملات (میلیون یورو)
ارزش کل دارایی ها (میلیون یورو)
شرکت خرد
کمتر از 10
کمتر از 2
کمتر از 2
شرکت کوچک
10 تا 50
2 تا 10
2 تا 10
شرکت متوسط
50 تا 250
10 تا 50
10 تا 43

در ایران دو نوع دیدگاه وجود دارد که دیدگاه اول مربوط به مرکز آمار ایران است که واحدهایی با پرسنل زیر 10 نفر را صنایع کوچک و واحدها یی با پرسنل زیر 50 نفر را صنایع متوسط می داند. دیدگاه دوم مربوط به بانک مرکزي جمهوري اسلامی ایران است که کلا˝ واحدهایی با پرسنل زیر 50 نفر را به عنوان صنایع کوچک و متوسط مطرح می کند (شهبازی، 1391). چنانچه در جدول 2-2 نشان داده می شود، معیار تعریف همه جانبه SEM ها در کشورهای مختلف متفاوت است.

جدول 2-2: تعریف بنگاه های کوچک و متوسط و معیارهای آن در کشورهای مختلف (منبع: بیدختی، 1388)
کشور
تعریف
معیار تعریف
چین
تعداد کارکنان کمتر از 100 نفر
تعداد کارکنان
اندونزی
تعداد کارکنان کمتر از 100 نفر
تعداد کارکنان
ژاپن
تعداد کارکنان کمتر از 200 نفر یا سرمایه کمتر از 10 میلیون ین
تعداد کارکنان و ارزش دارایی ها
کره
تعداد کارکنان کمتر از 200 نفر در بنگاه های تولیدی و تعداد کارکنان کمتر از 40 مفر در بنگاه های خدماتی
تعداد کارکنان
مالزی
میزان گردش مالی سالانه کمتر از 150 میلیون واحد مالی مالزی و تعداد کارکنان کمتر از 100 نفر
تعداد کارکنان و گردش مالی
سنگاپور
در بنگاه های تولیدی ارزش دارایی های ثابت کمتر از 14 میلیون دلار سنگاپور و در بنگاه های خدماتی تعداد کارکنان
تعداد کارکنان و میزان دارایی
چین تایپه
در بنگاه های تولیدی سرمایه پرداخت شده کمتر از 20 میلیون و مجموع دارایی ها کمتر از 120 میلیون و در موسسات تجاری و خدماتی فروش کمتر از 20 میلیون
سرمایه پرداخت شده، دارایی ها و فروش
تایلند
تعداد کارکنان کمتر از 100 نفر در صنایع کاربر و صنایع سرمایه بر، سرمایه کمتر از 100 میلیون
تعداد کارکنان و سرمایه
آلمان
تعدا کمتر از 500 نفر باشد. آن دسته از بنگاه ها که تعداد کارکنان آنها حداکثر 10 نفر باشد، بنگاه کوچک و از 10 نفر تا 50 نفر بنگاه متوسط به حساب می آیند. بنگاه هایی که گردش مالی آنها کمتر از 50 میلیون مارک در سال باشد بنگاه متوسط و بنگاه هایی که گردش مالی آنها کمتر از 500 هزار مارک باشد، بنگاه کوچک بحساب می آیند.
تعداد کارکنان و گردش مالی
اتریش
بنگاههايي كه تعداد كاركنان آن كمتر از 50 نفر باشد، بنگاه كوچك و بنگاههايي با كاركنان بين 50 تا 250 نفر بنگاه متوسط محسوب مي گردند. بنگاههايي كه گردش مالي ساليانه آنها كمتر از 20 ميليون يورو و يا جمع ترازنامه آنها کمتر از 10 میلیون یورو باشد بنگاه کوچک و متوسط شناخته می شود
تعداد کارکنان و گردش مالی
کانادا
یک بنگاه تولید کالا یا کمتر از یکصد نفر کوچک تلقی می شود، حال آنکه برای بنگاه های خدماتی نقطه تمایز کمتر از 50 نفر است. بیشتر از معیار فوق تا مرز 500 نفر بنگاه متوسط تلقی می شود
تعداد کارکنان

2-2-2. ویژگی ها بنگاه های کوچک و متوسط
فعالیت بنگاه های کوچک و متوسط در چند بعد مطرح است. در بعد اجتماعی، بنگاه های کوچک و متوسط راه پیشرفت افراد جامعه را باز می گذارند. در بعد سیاسی، این بنگاه ها ساختار سیاسی را اصلاح می کنند و از تمرکز قدرت در شهرهای بزرگ جلوگیری به عمل می آورند. از لحاظ اقتصادی، بنگاه های کوچک و متوسط از عمده عوامل ایجاد شغل محسوب می شوند. از نظر فردی نیز بنگاه های کوچک و متوسط زمینه را برای توسعه فردی و تخصصی و ایجاد افق های روشن حرفه ای فراهم می آورند. بدین ترتیب این گروه از بنگاه ها علاوه برآنکه بر ابعاد سیاسی و فرهنگی اجتماع تاثیر می گذارند، سهم بسزایی نیز در تبدیل اقتصادی رقابتی، پویا، مبتنی بر دانش و نیز توانایی رشد مداوم، ایجاد شغل و تحکیم انسجام دارند. کسب و کارهای کوچک و متوسط به دلیل ویژگی های خاصی که دارند، از کارکردهای بی بدیلی برخوردارند و نقش بسزایی در اقتصاد و تجارت جهانی ایفا می نمایند. برخی از این ویژگی ها عبارتند از:
در مقابل تغییرات بازار و محیط انعطاف پذیرند؛
سرمایه اولیه مورد نیاز این بنگاه ها محدود است؛
فعالیت ها و ابتکار عمل افراد در این بنگاه ها سریعا به نتیجه می رسد.
کارایی سرمایه در این بنگاه ها بالاست؛
کارکنان این شرکت ها از انگیزه بالایی برخوردارند؛
این شرکت ها محرک اصلی تحقق کارآفرینی هستند (ابراهیمی، 1382).
در مجموع می توان ویژگی SEM ها را در جدول 3-2 نشان داد (پیشرو، 1385).

جدول 2-3: ویژگی های صنایع کوچک و متوسط
شرح ویژگی ها
توضیحات
نوع مالکیت و مدیریت
مالک شرکت، مسئولیت مدیریت را بر عهده دارد
اشتغال زائی
معمولا اشتغال زایی این صنایع با توجه به سرمایه آنها در حد قابل قبولی است
ارزش افزوده
بررسی تجارت کشورهای مختلف نشان می دهد که بیش از نیمی از ارزش افزوده تولید توسط این صنایع ایجاد می شود
بهره وری
چون از سرمایه گسترده ای استفاده نمی کنند لذا بهره وری آنها نیز از صنایع بزرگ بیشتر است هر چند با قاطعیت نمی توان در این خصوص اظهار نظر نمود
صادرات
صادرات بستگی به عوامل زیادی دارد. ارتباط بین کوچکی صنعت و توسعه صادرات بدرستی اثبات نشده است، لیکن تجارب کشورهای مختلف نشان داده که قیمت این صنایع در توسعه صادرات قابل رقابتی بوده است.

همچنین در جدول 4-2 می توان تفاوت های بنگاه های کوچک و متوسط را با بنگاه های بزرگ ملاحظه نمود (شهبازی، 1391).

جدول 2-4: مقایسه بنگاه های کوچک و متوسط با بنگاه های بزرگ

بنگاه های کوچک و متوسط
بنگاه های بزرگ
بازار
توانایی واکنش سریع براي حرکت گام به گام با نیازهاي بازار
توزیع فراگیر و تسهیلات خدماتی، داراي قدرت بازاري براي حفظ تولیدات
مدیریت
بدون بروکراسی، مدیریت پویا و کارآفرینانه در جهت بهرمندي از فرصت- هاي جدید با خطرپذیري بالا
مدیران متخصص با توانایی کنترل سازمان- ها و اتخاذ راهبردهاي مشارکتی
ارتباطات درونی
شبکه هاي درونی کارا و غالباً غیررسمی، بهره مندي از سرعت بالاي حل مشکلات درونی: توانایی تطبیق و اعمال تغییرات حسب شرایط بیرونی
ارتباطات درونی غالبا بطئی و کند که منجر به واکنش کند به تهدیدات و فرصتهاي بیرونی میشود

ارتباطات بیرونی
خلأ زمانی یا منابع براي تشخیص و به کارگیري فرصتها و تخصصهاي علمی و تکنولوژیکی
توانایی اتصال به منابع علمی و تکنولوژیکی بیرونی، توانایی خرید اطلاعات اساسی در حوزه هاي تکنولوژیکی
تامین مالی
مشکلات زیاد در جذب سرمایه، به ویژه سرمایه ریسکی
توانایی جذب سرمایه بازار، امکان ایجاد تنوع سبد سرمایه گذاري در بازارهاي فن- آوري و جدید
صرفه های مقیاس و رویکردهای نظام مند
در برخی حوزه ها صرفه هاي مقیاس موانع ورود به بازار را براي بنگاههاي کوچک به وجود می آورد. عدم توانایی تشکیل
خطوط تولید و ساختار تولیدي یکپارچه
توانایی منتفع شدن از صرفه هاي مقیاس تحقیق و توسعه، تولید و بازاریابی. توانایی تشکیل و ارائه پیشنهاد در محصولات مکمل.
رشد
به سختی میتوانند سرمایه هاي ضروري را ازمنابع بیرونی براي رشد سریع به دست بیاورند.
توانایی توسعه مالی تولید بنیان، توانایی تأمین وجوه براي رشد تولید.

2-2-3. اهمیت و جایگاه بنگاه های کوچک و متوسط
SEMs از طريق كارآفريني و ايجاد فرصت هاي شغلي و افزايش درآمد بر اقتصاد جهاني تاثيرگذارهستند (هیل3، 2006). و همچنين راحت تر مي توانند خود را با تغييرات پرشتاب محيطي منطبق كرده و نسبت به عوامل اقتصادي و سياسي سريعتر واكنش نشان دهند (بیدختی، 1388). بنابراين، تحولات اخير و بويژه فشارهاي جمعيتي، نوآوري هاي لحظه به لحظه، پيچيده تر شدن فرايندهاي مديريتي و تصميم گيري، نياز به تصميم گيريهاي آني و ضروري و تجارب حاصل از فعاليتهاي بنگاههاي كوچك و متوسط اهميت اين بنگاهها را نمايان ساخته است و در اين شرايط، ايجاد فرصت هاي رشد براي صنايع كوچك و متوسط، ممكن الحصول تر و راحت تر از توسعه صنايع بزرگ است (بیدختی، 1388).
فولي4 (2005) ماندگاري و رونق كسب و كار را در كارآفريني مي داند، از اين رو در دستيابي به اهداف آرماني سند چشم انداز 20 سالة جمهوري اسلامي ايران و نيز تحقق كامل اهداف برنامه هاي توسعه، توسعه كارآفريني به عنوان عامل و محرك اصلي محسوب مي شود.
هندرسن5 (2002) بيان مي كند كارآفرينان به طور قابل ملاحظه اي، روي سطح فعاليت هاي اقتصادي از طريق ايجاد مشاغل جديد اثر دارند (به نقل از كلمن6، 2007). به طوري كه بسياري از كارآفرينان، كار خود را در قالب ايجاد شركت هاي كوچك و متوسط شروع كنند. اين شركت ها سهم به سزا يی در توسعة صنايع پيشرفته و ايجاد اشتغال دارند و نسبت به شركت هاي بزرگ از انعطاف پذيري بالايي برخوردار بوده و در بسياري از كشورهاي جهان به عنوان مهم ترين برنامه اجرايي براي دستيابي به توزيع عادلانه درآمد و ثروت، ايجاد اشتغال، افزايش بهره وري و رشد اقتصادي محسوب مي شوند و با فراهم كردن بستر مناسب براي كارآفريني و نوآوري علل جذب و هدايت سرمايه ها در مسير توسعه اقتصادي كشور به حساب مي‎آيند (توریک، 1383). بسياري از دولت ها متقاعد شده اند كه بايد بستر رشد را براي واحدهاي كوچك و متوسط در قالب انكوباتورها ( مراكز رشد فناوري)، پارك هاي صنعتي و فناوري فراهم نمايند و آنها را تا زماني كه بتوانند به صورت يك شركت مستقل وارد بازار شوند، حمايت كنند (شایقی، 1386).
در كشورهاي جنوب شرقي آسيا 95% كل بنيادهاي اقتصادي و صنعتي كشورها را SMEها تشكيل داده و به عنوان ركن اساسي در اقتصاد و اشتغال اين كشورها تاثير گذارهستند (موسوی، 1387). به طوري كه كسب و كارهاي

پایان نامه
Previous Entries بنگاه های کوچک، بنگاه های کوچک و متوسط، شهرستان رشت Next Entries عوامل داخلی، کارآفرینی، عوامل موفقیت