بنگاه های کوچک، بنگاه های کوچک و متوسط، شهرستان رشت

دانلود پایان نامه ارشد

منسجم با شبکه های بانکی و مالی کشور؛ عدم وجود شبکه های همکاری میان بنگاهی مواجه اند. بنابراین به منظور تقویت و توسعه هرچه بیشتر بنگاه های کوچک و متوسط راهکارهای اجرایی نظیر؛ تعدیل سیاستها برای افزایش سهم بنگاه های کوچک و متوسط در تولید ناخص داخلی، افزایش تلاش‎ها برای ایجاد اشتغال از طریق توسعه خود اشتغالی، افزایش وام ها و سایر تسهیلات مالی به وسیله ساده سازی نظام بانکی، بالا بردن سطح مهارتی کارگران، کارشناسان و مدیران شاغل در بنگاه ها، تقویت خوشه های صنعتی در اصناف مختلف و … باید مورد توجه قرار گیرند (نظری نژاد و همکاران، 1387).
در مجموع در کشور ما علیرغم حضور کمی قابل توجه صنایع کوچک و متوسط در ساختار صنعتی، این واحدها با مشکلاتی رو به رو هستند و این بنگاه ها قادر به ایجاد مزیت نسبی نسبت به بنگاه های بزرگ در توسعه صنعتی و اقتصادی کشور نیستند. همچنین قدرت بازاریابی این بنگاه ها برای فروش محصولات خود به علت عدم اطلاع کافی از نیازهای بازار در اقصی نقاط کشور و بازارهای خارج از کشور به نسبت ضعیف بوده، و لذا با مشکل کمبود تقاضا برای محصولات خود مواجه اند و این امر در کاهش فروش و سود آنها موثر می باشند (امین بیدختی و زرگر، 1390). از این رو در تحقیق فوق بر آن شدیم تا به شناسایی موانع صادراتی بنگاه های کوچک و متوسط در شهرستان رشت بپردازیم که خود نیز درگیر در بسیاری از مشکلات ذکر شده در بالایند. بر این اساس سوال اصلی تحقیق بصورت زیر تدوین شد: موانع صادراتی بنگاه های کوچک و متوسط در شهرستان رشت کدامند؟ همچنین پس از شناسایی این موانع سعی خواهد شد که در انتها راه کارهایی را جهت برون رفت از وضعیت فعلی ارائه نمایئم.

1-3. اهمیت موضوع
بمنظور پی بردن به اهمیت تحقیق فوق که به شناسایی موانع صادراتی SMEs می پردازد، بهتر است نگاهی به فعالیت این بنگاه ها در کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه بیندازیم. در این کشورها نوعی ارتباط تنگاتنگ و موثر میان پیشرفت اقتصادی- اجتماعی و SMEs دیده می شود. رشد روزافزون این بنگاه ها در آن کشورها و اتخاذ سیاست های حمایتی از سوی دولت ها به همراه تدارک سازمان های بین المللی فعال در امور توسعه، جملگی بیانگر این مهم است که بنگاه های کوچک و متوسط فرصتی است کم نظیر برای جامعه جامعه جهانی که با اتکا به آن، فرآیند تولید ثروت ملی را ارتقا بخشند.
اصولا˝ در بیشتر کشورهای توسعه یافته جهان، اتخاذ سیاست های مربوط به حمایت از بنگاه های اقتصادی کوچک و متوسط به منظور افزایش رشد، ایجاد درآمد و اشتغال و حتی کاهش فقر از مهمترین اولویت های اقتصادی- اجتماعی دولت ها محسوب می شود. قابلیت های چشمگیر SMEs در تولید ثروت، اشتغال زایی، کاهش هزینه و رفع فقر، جایگاه ویژه ای را برای آنان در رفع مشکلات اقتصادی کشورها ایجاد کرده است. یادآوری این نکته ضروری است که نظریه های نوین اقتصادی توسعه، به جای تمرکز بر مسائل کلان از جمله سیاست های دولت، توسعه اقتصادی را معلول تکامل و تعامل نیروهای جامعه در جهت ایجاد فضای مناسب کسب و کار برای فعالیت بنگاه های اقتصادی کوچک و متوسط دانسته اند، بطوری که در دهه اخیر تئوری های اقتصادی تمرکز زیادی بر این بنگاه ها داشته و جهت گیری توسعه را از سطح کلان به سطح خرد انتقال داده اند. بطور کلی بنگاه های کوچک و متوسط یکی از اجزای حیاتی رشد در اقتصاد جهانی بوده و اهمیت آنها در رشد اقتصادی کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه بخوبی شناخته شده است. اینگونه بنگاه ها بطور میانگین بیش از نیمی از نیروی انسانی شاغل در اقتصاد را بکار گمارده اند و از ویژگی های خاصی برخوردارند که اهم این ویژگی ها عبارت اند از:
تاسیس و توسعه بنگاه های کوچک و متوسط به منابع اندکی نیاز دارد؛
بنگاه های کوچک و متوسط از درجه اشتغال زایی بالایی برخوردارند؛
بنگاه های کوچک و متوسط اغلب متکی بر منابع داخلی اند؛
بنگاه های کوچک و متوسط از انعطاف پذیری بالایی برخوردارند؛
بنگاه های کوچک و متوسط دارای قدرت سازگاری با شرایط متغیر محیطی هستند،
بنگاه های کوچک و متوسط رقابت پذیر و نوآورند؛
بنگاه های کوچک و متوسط نیروی متخصص بنگاه های بزرگ را پرورش می دهند؛
مدیریت و کنترل اینگونه بنگاه ها هزینه کمتری در بر دارد؛
در ایران اهمیت واحدهای کوچک و متوسط صنعتی را می توان از دو بعد کمی و کیفی بررسی کرد. از بعد کمی، درصد بالایی از شرکت های موجود در کشور ما همچون بسیاری از کشورهای جهان را واحدهای کوچک و متوسط تشکیل می دهند و تعداد شاغلان این واحدها قابل توجه است. همچنین ارزش افزوده ای که این واحدها تولید می کنند چیزی بین یک سوم تا نیمی از ارزش افزوده کشور را تشکل می دهد. از بعد کیفی این واحدها می توانند بخش خصوصی را در سرمایه گذاری ها تشویق کنند، زیرا بخش خصوصی معمولا˝ برای ایجاد واحدهای بزرگ امکانات کافی ندارد. این واحدها همچنین می‌توانند به عنوان ابزار مناسبی برای خصوصی سازی در نظر گرفته شوند. این واحدها امکان شناخت بازار را دارند و می توانند خود را با نیازهای بازار منطبق کنند و به خاطر کوچک بودن، فرایند تصمیم گیری در آنها بسیار سریع است و می توانند خود را با نیازهای بازار منطبق کنند (نظری نژاد و همکاران، 1387).
از این رو، حمایت برای ایجاد، رشد و گسترش SMEs یکی از اولویت های اساسی برای توسعه اقتصادی، اشتغال زایی و رشد صادرات در بسیاری از کشورها از جمله ایران است. با توجه به نقش مهم بنگاه های اقتصادی کوچک و متوسط است که دولت، یکی از مهم ترین برنامه های توسعه ای خود را گسترش این بنگاه ها با هدف دستیابی به توزیع عادلانه منابع ویژه در مناطق محروم، افزایش تولید تولید و صادرات غیرنفتی، تقویت تحرک اقتصادی، افزایش کارایی تسهیلات بانکی، تقویت کارآفرینی، اشتغال زایی و افزایش فرصت های شغلی جدید قرار داده است. با توجه به مشکلاتی که این بنگاه ها با آن روبرو هستند، باید قوانین و تسهیلات گوناگون و متنوعی برای حمایت از آنها بوجود آید. ایجاد فضای مناسب برای کمک به رشد آنها و تعیین زیرساخت های قوی و ایجاد بستری برای کارآفرینی و نوآوری و جذب و هدایت منابع و سرمایه ها در مسیر اجرای برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی توسط دولت و کلیه دستگاه های مرتبط ضروری است (ادراکی، 1386).

1-4. اهداف تحقیق
هدف اصلی: شناسایی موانع صادراتی بنگاه های کوچک و متوسط (SMEs) شهرستان رشت.
اهداف عملیاتی پروژه فوق را می توان بصورت زیر خلاصه نمود:
شناسایی زیر فاکتورهای اثر گذار بر عدم موفقیت SMEs ها؛
رتبه بندی موانع شناسایی شده از دیدگاه خبرگان؛
ارائه راهکارهای مناسب در جهت توانمندسازی بنگاه های فوق در عرصه صادراتی.

1-5. فرضیه های تحقیق
پس از شناسایی موانع صادراتی SMEs در شهر رشت فرضیه ها تکمیل شدند.این فرضیه ها بصورت زیرند:
– موانع اطلاعاتی SMEs بر صادرات آنها تاثیر دارد.
– موانع کارکردی (عملیاتی) SMEs بر صادرات آنها تاثیر دارد.
– موانع بازاریابی SMEs بر صادرات آنها تاثیر دارد.
– موانع رویه ای SMEs بر صادرات آنها تاثیر دارد.
– موانع دولتی SMEs بر صادرات آنها تاثیر دارد.
– موانع کار (وظیفه ای) SMEs بر صادرات آنها تاثیر دارد.
– موانع محیطی SMEs بر صادرات آنها تاثیر دارد.

1-6. شرح واژه ها و اصطلاحات تحقیق
بنگاه کوچک و متوسط: بر اساس معیارهای اتحادیه اروپا، کسب و کارهای کوچک و متوسط بر حسب تعداد کارکنان و مبلغ گردش سرمایه سالانه تعریف می شوند. بر این اساس، بنگاهی کوچک یا متوسط نامیده می‎شود که تعداد کارکنان آن کمتر از 250 نفر باشد و مبلغ گردش مالی سالانه آن هم از 50 میلیون یورو تجاوز نکند (صلواتی سرچشمه و همکاران، 1386).

موانع صادراتی: موانع صادراتی به تمام محدودیت هایی که مانع توانایی شرکت ها برای شروع به کار، توسعه، یا حفظ فعالیت های کسب و کار در بازارهای داخلی و خارجی می شود اشاره دارد (Leonidou,2004).

تصمیم گیری چند شاخصه : در این مسائل، تعدادی گزینه، مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد و در مورد آنها، یک نوع اولویت بندی انجام می شود.گاهی به جای گزینه، از مترادف های آن مانند استراتژی، راهکار، و … استفاده می شود علاوه بر گزینه ها، همانطور که از نام آن پیداست، چندین شاخص وجود دارد که تصمیم گیرنده، باید آن ها را به دقت، در مسائل خود مشخص کند. این شاخص ها در ارتباط با هر یک از گزینه‎ها، مورد بررسی قرار می گیرند (مومنی، 1387).
روش تحلیل سلسله مراتبی :روش تحلیل سلسله مراتبی مانند آنچه در مغز انسان انجام می شود، به تجزیه و تحلیل مسائل می پردازد. این روش تصمیم گیرندگان را قادر می سازد اثرات متقابل و همزمان بسیاری از وضعیت های پیچیده و نامعین را تعیین کنند. این فرآیند، تصمیم گیرندگان را یاری می کند تا الویت را بر اساس اهداف، دانش و تجربه خود تنظیم نمایند؛ به نحوی که احساسات و قضاوت های خود را بطور کامل در نظر گیرند (مومنی، 1387).

1-7. قلمرو تحقیق
قلمرو موضوعی تحقیق: قلمرو موضوعی تحقیق فوق مرتبط با حوزه های علوم انسانی و بازاریابی است که در اینجا به شناسایی و رتبه بندی موانع صادراتی بنگاه های کوچک و متوسط پرداخته شد.
قلمرو زمانی تحقیق: داده های تحقیق فوق از موسسات کوچک و متوسط و با توجه به شرایط موجودشان (سال 92) جمع آوری شدند.
قلمرو مکانی تحقیق: داده های تحقیق از صاحب نظران و مدیران بنگاه های کوچک و متوسطی که محل فعالیتشان در شهرستان رشت است جمع آوری شده اند.

فصل دوم
ادبیات نظری تحقیق

2-1. مقدمه
«استراتژي كوچك زيباست»، توسط شوماخر اقتصاددان آلماني در ادبيات اقتصادي مطرح گرديد، براساس اين استراتژي، بيكاري بعنوان مهمترين مسئله كشورهاي جهان سوم و معضل سيل مهاجرت از روستاها به شهرها، لزوم توجه به برنامه ها و سياستهاي صنعتي در جهت كاهش بيكاري؛ مهمترين سياست ها در جهت رشد و توسعه اقتصادي عنوان شده است. مزاياي برشمرده شده براي اين استراتژي عبارتند از:
فرصت‌هاي اشتغال مي‌بايست در مناطق روستايي و شهرهاي كوچك بوجود آيد؛
اين فرصتها بايد به اندازه كافي ارزان باشد؛
نظر به اينكه جمعيت كشورهاي جهان سوم از آموزش هاي كافي برخوردار نيستند و نرخ بی سوادي در اين مناطق در مقايسه با نقاط توسعه يافته بالاتر است، روشهاي توليد برگزيده شده بايستي بالنسبه ساده انتخاب شوند؛
روشهاي توليد بايد بصورتي باشند كه از منابع محلي استفاده نموده و محصولات آن عموما˝ براي استفاده محلي و بومي باشد؛
در نهايت به موجب اين استراتژي، يگانه راه حصول به اهداف فوق از رهگذر ايجاد صنايع كوچك ميسر است. اين در حاليست كه هيچگونه استنادي دال بر وجود ضعف هاي جدي در صنايع كوچك در خصوص كارايي در مقايسه با صنايع بزرگ وجود ندارد، برعكس در بسياري از كشورهاي دنيا اثبات شده است كه صنايع كوچك بسيار كارآمدتر و حتي باقدرت رقابت با صنايع بزرگ در حال فعاليت اند.
امروزه در اكثر كشورها، اعم از توسعه يافته و در حال توسعه، جايگاه بنگاههاي كوچك و متوسط در اقتصاد مورد توجه سياستگذاران اقتصادي قرار گرفته و تلاش مي شود تا از پتانسيل هاي اين گروه از بنگاه ها براي تحقق اهداف كلان اقتصادي استفاده گرد. تقويت روحيه رقابت و كارآفريني در اقتصاد، افزايش بهره وري و ايجاد اشتغال سه ويژگي عمده بنگاه هاي كوچك و متوسط است كه چنين جايگاهي به آنها بخشيده است. در ايران نيز دولت نهم توجه ويژه اي به بنگاههاي مذكور نموده و بخش قابل توجهي از تسهيلات بانكها را به حمايت از طرحهاي كوچك و زود بازده اقتصادي اختصاص داده است. بررسي سياستهاي اتخاذ شده در كشورهاي مختلف نيز نشان مي دهد بحث تامين مالي SEM بخش اصلي برنامه هاي حمايت در اين كشورها را تشكيل مي دهد. ليكن بايد توجه داشت كه علاوه بر بحث تامين مالي، ساير حوزه هاي سياستگذاري از قبيل تسهيل قوانين و مقررات اجرايي، پرورش و تقويت فرهنگ كارآفريني، تقويت نوآوري و افز ايش سطح فن آوری، توسعه مشاركت در قال

پایان نامه
Previous Entries بنگاه های کوچک، اولویت بندی، بنگاه های کوچک و متوسط Next Entries بنگاه های کوچک، بنگاه های کوچک و متوسط، دارایی ها