برنامه ریزی توسعه، محصولات کشاورزی

دانلود پایان نامه ارشد

صاحبان صنایع دستی روستایی بستگی داشت ، اما با تقاضاهای جمعیت صنعتی شدیداً در حال رشد ، تحقیقات سیستماتیک بیشتر به کار گرفته شد که در ابزار ماشینی ، در انواع محصول ، در مواد غذایی حیوانی و در کودهای شیمیایی موجب بهبود گردید (فشارکی ، 1373 ، 41) .بخش عمده فعالیتهای اقتصاد روستایی کشاورزی است که شامل : زراعت ، باغداری ، بهره برداری از جنگلها و علفزارها ، دامداری ، صید و شکار ، پرورش ماهی ، طیور و زنبورداری است . خاکهای حاصلخیز منطقه به کمک اقلیم بسیار مرطوب برای کشت و زرع (برنجکاری) شرایط مناسبی را فراهم آورده است . طبق اطلاعات موجود اراضی زیر کشت محدوده مورد مطالعه 14582 هکتار می باشد . از دیگر محصولات منطقه می توان به سیب زمینی ، حبوبات ، سبزی و صیفی ، توت فرنگی و … اشاره نمود . برنج که از مهمترین محصول زراعی این محدوده است ، 5/96 درصد از سطح زیر کشت منطقه را به خود اختصاص داده و پس از آن حبوبات با 5/1 درصد و سبزی و صیفی با یک درصد در رتبه های بعدی سطح زیر کشت منطقه قرار دارند . بر اساس آمار بدست آمده ، کشت محصول برنج در روستاهای بخش مرکزی شهرستان رشت برابر با سطح زیر کشت 14582 و تولید 67830 تن در هکتار می باشد . در این محدوده کشت محصولات دیگری همچون ، ذرت دانه ای ، سیب زمینی ، کلزا ، سویا ، ذرت علوفه ای ، شبدر ، سورگم ، حبوبات ، گوجه فرنگی ، سبزی و صیفی صورت می گیرد که در این میان سطح زیر کشت (هکتار) ذرت دانه ای (5/113) ، حبوبات (160) ، سبزی و صیفی (200) ، ذرت علوفه ای (150) نسبت به سایر محصولات بیشتر ، اما در زمینه تولید (تن) همین محصولات ، ذرت دانه ای (1040) ، ذرت علوفه ای (3750) ، گوجه فرنگی (5/143) و سبزی و صیفی (2000) تولید را به خود اختصاص داده اند که باز انتظار می رود که سطح تولیدات افزایش یابد .

جدول 3-9- سطح زیر کشت ، تولید و عملکرد در هکتار محصولات کشاورزی(1390)
نوع محصول
بخش مرکزی

سطح زیر کشت (هکتار)
تولید (تن)
شلتوک
14582
67830
ذرت دانه ای
5/113
1040
سیب زمینی
2
5
کلزا
30
36
سویا
4/25
6/10
ذرت علوفه ای
150
3750
شبدر
13
195
سورگم
40
800
حبوبات
160
320
گوجه فرنگی
41
5/143
سبزی و صیفی
200
2000
جمع کل
54415
115219
ماخذ : سازمان جهاد کشاورزی شهرستان رشت ، 1390

محصولات باغی و سطح زیر کشت هر کدام از محصولات در روستاهای بخش مرکزی شهرستان رشت بر اساس آمار موجود در سازمان جهاد کشاورزی شهرستان رشت عبارتند از : باغات گردو (با سطح زیر کشت 5/3 هکتار) ، آلو و گوجه (30) ، مرکبات (11) ، انار ترش (3) ، انجیر (5/13) ، موز (2/0) ، کیوی (5/1) ، توت فرنگی (8) ، سایر باغات (15) و کل محصولات (7/85) سطح زیر کشت دارند . محصولاتی که دارای سطح زیر کشت بیشتری هستند بالطبع انتظار می رود که تولید بیشتری نیز داشته باشند . مقدار تولید هر کدام از این محصولات به شرح زیر می باشد .

جدول 3-10 : محصولات باغی محدوده مورد مطالعه(1390)
نوع محصول
بخش مرکزی

سطح زیر کشت (هکتار)
تولید (تن)
گردو
5/3
5/10
آلو و گوجه
30
180
مرکبات
11
77
انار
3
18
انجیر
5/13
30
موز
2/0
2
کیوی
5/1
30
توت فرنگی
8
40
سایر باغات
15
75
جمع کل
7/85
5/462
ماخذ : سازمان جهاد کشاورزی شهرستان رشت ، 1390

3-3-4-صنعت
صنعت به هر شکل که باشد ، اعم از سنگین ، سبک ، صنایع کوچک و صنایع دستی می تواند در توسعه هر کشوری دخالت نماید و این تاثیر زمانی زیاد می شود که صنعت مراحل تعالی را پیموده و به شکوفایی برسد . صنایع کوچک روستایی و صنایع دستی دو صنعت مورد توجه در روستاهاست .
کوچاندن صنعت به روستا می تواند این مزیت را داشته باشد که در بلند مدت ، توزیع اقتصادی بین جوامع شهری و روستایی ، شکل عادلانه تری به خود بگیرد . استقرار صنعت در روستا می تواند با جذب و به کارگیری نیروی کار در مشاغل غیر کشاورزی ، از نسبت زمین به کار بکاهد و در نهایت موجب افزایش خود اتکایی در روستا را فراهم آورد ، همچنین با ایجاد صنایع روستایی می توان در مقاطعی از سال که فعالیت های زراعی تعطیل می شوند نیروی کار را برای کسب درآمدهای بیشتر به این سمت سوق داد (امامی نژاد ، 1380 ، 62 ) .
بطور کلی صنایعی که در روستاهای بخش مرکزی شهرستان رشت موجود است شامل صنایعی است مثل کارخانه برنجکوبی در اکثر روستاها مثل کژده در دهستان حومه ، طش در دهستان پیربازار ، فلکده ، کتیگر و سقالکساردر دهستان لاکان و … دام و طیور در روستاهای کژده که به انجماد و بسته بندی گوشت قرمز و طیور می پردازند ، باغی که به بسته بندی محصولات خشکباری می پردازند و در روستای تخسم دهستان لاکان قرار دارد و در گروه محصولات دام و طیور تولید دان مرغ در دهستان پسیخان ، تولید کنسرو زیتون در پیربازار می باشد .

3-3-5-خدمات
یکی از مهمترین محورهای توسعه روستایی ، موضوع ارائه خدمات همراه با تولید است . نقش خدماتی سکونتگاههای روستایی طیف وسیعی از انواع خدمات زیر بنایی شامل شبکه ارتباطی ، حمل و نقل ، آب آشامیدنی ، برق ، گاز ، پست و مخابرات ، فاضلاب ، دفع زباله ، بهسازی مسکن روستایی ، همچنین خدمات روبنایی مانند خدمات آموزشی و درمانی ، اداری و انتظامی ، مذهبی و فرهنگی ، ورزشی و تفریحی و تجاری را در بر می گیرد . در این میان خدمات زیر بنایی ای که مهمترین اقدام جهت تثبیت جمعیت در روستاها است ، ازاهمیت ویژه ای برخوردار است . به همین دلیل است که ارائه این نوع خدمات به مناطق روستایی درصدد برنامه های دولت قرار گرفته است و از این طریق سعی گردیده که زمینه های لازم برای ماندگاری روستائیان فراهم شود تا متعاقباً خدمات برتر و بالاتر بدانها ارائه گردد . خدماتی که برای توسعه روستایی کشور بر دستگاههای اجرایی حاکم است ، عبارت است از راهسازی ، برق رسانی و آب رسانی البته مراد از خدمات در تحقیق حاضر خدمات آموزشی و نحوه توزیع آن است . در برنامه ریزی توسعه خدمات برخی نظریه مکان مرکزی توجه کرده اند . اما آنچه مسلم است رویکردهای چون کارکردهای شهری در توسعه روستایی و مدل های تخصیص مکانی به نوعی تاثیر پذیرفته و برخاسته از نظریه مکان مرکزی هستند به عبارت دیگر ریشه این دو رویکرد در نظریه مکان مرکزی نهفته است (افتخاری ، 1380 ، 31).

3-3-5-1-برق
از مجموع روستاهای بخش مرکزی74 روستا معادل 7/26 درصد دارای برق هستند که شامل 12 روستای دهستان پسیخان ، 22 روستای دهستان پیربازار ، 25 روستای دهستان حومه و 15 روستای دهستان لاکان می باشد .

جدول 3-11 : تعداد روستاهای دارای برق به تفکیک دهستان در بخش مرکزی شهرستان رشت
بخش مرکزی شهرستان رشت
رشت
بخش مرکزي
دهستان پسيخان
دهستان پيربازار
دهستان حومه
دهستان لاکان
تعداد
277
74
12
22
25
15
درصد
100
26.7
16.2
29.7
33.8
20.3
ماخذ : مرکز آمار ایران ، 1390

شکل 3-10- وضعیت برق دهستان های بخش مرکزی شهرستان رشت

3-3-5-2-آب
در کل بخش مرکزی 29 روستا معادل 4/18 درصد دارای آب لوله کشی بوده که شامل 4 روستای دهستان پسیخان ، 12 روستای دهستان پیربازار ، 8 روستای دهستان حومه و 5 روستای دهستان لاکان می باشد .

جدول 3-12- تعداد روستاهای دارای آب لوله کشی به تفکیک دهستان در بخش مرکزی شهرستان رشت
بخش مرکزی شهرستان رشت
رشت
بخش مرکزي
دهستان پسيخان
دهستان پيربازار
دهستان حومه
دهستان لاکان
تعداد
158
29
4
12
8
5
درصد
100
18.4
13.8
41.4
27.6
17.2
ماخذ : مرکز آمار ایران ، 1390

شکل 3-11- وضعیت آب دهستان های بخش مرکزی شهرستان رشت

همچنین می توان گفت 62 روستای بخش مرکزی دارای سامانه تصفیه آب بوده اند که در جدول زیر به تفکیک نشان داده شده است که شامل 10 روستای دهستان پسیخان ، 18 روستای دهستان پیربازار ، 21 روستای دهستان حومه و 13 روستای دهستان لاکان می باشد .

جدول 3-13 : تعداد روستاهای دارای سامانه تصفیه آب به تفکیک دهستان در بخش مرکزی شهرستان رشت
بخش مرکزی شهرستان رشت
رشت
بخش مرکزي
دهستان پسيخان
دهستان پيربازار
دهستان حومه
دهستان لاکان
تعداد
200
62
10
18
21
13
درصد
100
31.0
16.1
29.0
33.9
21.0
ماخذ : مرکز آمار ایران ، 1390

شکل 3-12- وضعیت سامانه تصفیه آب دهستان های بخش مرکزی شهرستان رشت

3-3-5-3-مخابرات و ارتباطات :
روستاهای بخش مرکزی در مجموع از لحاظ جنبه مخابرات و ارتباطات دارای 20 روستای دارای صندوق پست ، 12 روستای دارای پست ، 19 روستای دارای مخابرات ، 64 روستای دارای فناوری ، 21 روستای دارای اینترنت ، 4 روستای دارای روزنامه ، 39 روستا دارای وسیله نقلیه می باشد که در جدول زیر به تفکیک دهستان آورده شده است .

جدول 3-14- تعداد روستاهای برخوردار از مخابرات و ارتباطات به تفکیک دهستان در بخش مرکزی شهرستان رشت
بخش مرکزی شهرستان رشت
رشت
بخش مرکزي
دهستان پسيخان
دهستان پيربازار
دهستان حومه
دهستان لاکان
صندوق پست
تعداد
92
20
4
4
5
7

درصد
100
21.7
20.0
20.0
25.0
35.0
پست
تعداد
65
12
1
4
4
3

درصد
100
18.5
8.3
33.3
33.3
25.0
مخابرات
تعداد
93
19
3
4
8
4

درصد
100
20.4
15.8
21.1
42.1
21.1
فناوری
تعداد
64
13
2
5
4
2

درصد
100
20.3
15.4
38.5
30.8
15.4
اینترنت
تعداد
84
21
2
7
6
6

درصد
100
25.0
9.5
33.3
28.6
28.6
روزنامه
تعداد
23
4
0
1
3
0

درصد
100
17.4
0.0
25.0
75.0
0.0
وسیله نقلیه
تعداد
190
39
8
13
10
8

درصد
100
20.5
20.5
33.3
25.6
20.5
ماخذ : مرکز آمار ایران ، 1390

شکل 3-13- وضعیت خدمات مخابرات و ارتباطات در دهستان های بخش مرکزی شهرستان رشت

3-3-5-4-بهداشتی و درمانی :
از مجموع روستاهای بخش مرکزی یک روستا دارای حمام عمومی ، 6 روستا دارای مرکز بهداشتی درمانی ، 5 روستا دارای داروخانه ،44 روستا دارای خانه بهداشت ، 3 روستا دارای پایگاه بهداشت روستایی ، یک روستا دارای مرکز تسهیلات زایمان ، 19 روستا دارای پزشک خانواده ، 15 روستا دارای پزشک ، 2 روستا دارای داندانپزشک یا بهداشت کار دهان و دندان ، 7 روستا دارای دارای بهیار یا مامای روستایی ، 34 روستا دارای بهورز ، 5 روستا دارای دامپزشک ، یک روستا دارای تکنسین دامپزشکی ، 12 روستا دارای غسالخانه و 28 روستا دارای سامانه جمع آوری زباله است که سهم هر دهستان به تفکیک در جدول زیر آمده است ..

جدول 3-15- تعداد روستاهای برخوردار از خدمات بهداشتی و درمانی به تفکیک دهستان در بخش مرکزی شهرستان رشت
بخش مرکزی شهرستان رشت
رشت
بخش مرکزي
دهستان پسيخان
دهستان پيربازار
دهستان حومه
دهستان لاکان
حمام عمومي
تعداد
2
1
0
0
1
0

درصد
100
50.0
0.0
0.0
100.0
0.0
مركز بهداشتي درماني
تعداد
47
6
0
1
3
2

درصد
100
12.8
0.0
16.7
50.0
33.3
داروخانه
تعداد
17
5
0
1
3
1

درصد
100
29.4
0.0
20.0
60.0
20.0
خانه بهداشت
تعداد
182
44
8
10
17
9

درصد
100
24.2
18.2
22.7
38.6
20.5
پايگاه بهداشت روستايي
تعداد
12
3
0
1
1
1

درصد
100
25.0
0.0
33.3
33.3
33.3
مركز تسهيلات زايمان
تعداد
2
1
0
0
1
0

درصد
100
50.0
0.0
0.0
100.0
0.0
پزشك خانواده
تعداد
81
19
6
3
6
4

درصد
100
23.5
31.6
15.8
31.6
21.1
پزشك
تعداد
94
15
0
5
7
3

درصد
100
16.0
0.0
33.3
46.7
20.0
دندانپزشك يا بهداشت كار دهان و دندان
تعداد
6
2
0
1
0
1

درصد
100
33.3
0.0
50.0
0.0
50.0
دندانپزشك تجربي يا دندانساز
تعداد
3
0
0
0
0
0

درصد
100
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
بهيار يا ماماي

پایان نامه
Previous Entries فعالیتهای اقتصادی، کشورهای پیشرفته، قیمت محصولات کشاورزی، محصولات کشاورزی Next Entries کتابخانه عمومی