بازدارندگی

دانلود پایان نامه ارشد

.
ج : اظهاراکاذیبجرممطلقاست : وتحققآنموکولبهوقوعنتیجهضرریاتشویشنیست . قانونگذاردرمتنماده 698 بهایننکتهتصریحنمودهاستكه « . . . اهمازاينكهطريقمزبوربهنحويازانحاءضررمادييامعنويبهغيرواردشوديانه . . . » بههمينجهتسوءنيتخاصدراينجرممنقضياست .
د : اظهاراكاذيبمقيدبهوسيلهاست : قانونگذارتصريحميكندكه « . . . بهوسیلهنامهیاشکوائیهیامراسلاتیاعرایضیاگزارشیاتوزیعهرگونهاوراقچاپییاخطیباامضاءیابدونامضاءاکاذیبیرااظهارنماید . . .»
تحلیلاینمتنمتضمنایننکاتاست :
1ـتمامیوسایلمذکورمکتوباستولذانطقدرمجالسوامثالآنظاهراً ًازشمولانخارجاست .
2ـمنظورازنامهورقهایاستکهرویآنمطالبیخطاببهکسینویسندوشکوائیهیاشکایتنامهورقهایاشتکهحاکیازشکایتودادخواهیباشدومراسلاتجمعمرسلهمکاتبهونامهنگاریاستوعرایضجمععریضهدرخواستنامهوعرضحالاستوهمچنینگزارشعبارتاستازشرحوبیانواقعهایبهمقامیمافوقخواهمقامرسمیباشدیاغیررسمی .
آیامیتواناینترنتیاپیامهاییکهباموبایلقابلارسالهستند (sms)رانیزمشمولوسایلماده 698 دانست؟
جواب : ادارهحقوقیقوهقضائیهچنیننظردادهاست « اگربهوسیلهاینترنتیامشابهآنهمجرمیبهکسینسبتدادهشودونسبتدهندهنتواندصحتآنانتسابواسنادراثابتنمایدموردمشمولماده 698 ق.م.اخواهدبود . »
هچنیننوشتنمطالبرویدیوارمعابرمیتواندازمصادیقاشاعهاکاذیبباشدوازطریقنقاشیکاریکاتوروبطورکلیباترسیمتصویریاعکسهایمونتاژشدهنیزقابلتحققاست . اماقانونگذاربهبیاناکاذیبیازطریقشفاهیاشارهایننمودهاست ( مثلاًبیاناکاذیبدریکبرنامهتلویزیونیکهمیلیونهانفربینندهدرسراسرکشوردارد ) کهبایدازطریقاصلاحقانونرفعاشکالشود . ( همانطورکهدرجرمافتراءبااضافهکردن « . . . یابههروسیلهدیگر . . . » درسال 75 بهماده 697 مشکلراحلکردهاست ) 40
عنصرمادياينجرماظهارونشراكاذيبيانسبتدادنعملخلافحقيقتبهشخصحقيقيياحقوقيمقاماترسمياستكهبهيكيازراههايمذكوردراينمادهمحققميشود . باتوجهودقتدرماده 698 ق . م . املاحظهميشودكهدرحقيقتدوجرمدراينمادهبيانشدهاستبايكجرماظهاراكاذيباستكهيابهقصداضراربهغيرصورتميگيردماننداينكهبهدروغگفتهشود،فرزندفلانكستصادفكردهاستوفوتنمودهاست،يابهقصدتشويشاذهانعمومياستماننداينكهبهدروغگفتهشودكهمردمفلانمنطقهدستبهتظاهراتزدهاندوجرمديگر،نسبتدادنمطالبغيرواقعيبهشخصحقيقيياحقوقييامقاماترسمياستكهشباهتباافتراداردامامطلبيكهنسبتدادهميشودجرمنيست .41
جرممذبورهمانطوركهقبلاًنيزگفتهشدازنظرعنصرماديجرممطلقاست،يعنيتحققآنمنوطبهحصولضررنيست . درتحققجرمنشراكاذيبلازمنيستاكاذيباظهارشدهيااعمالاسنادشدهجرمباشدبلكهمهمآناستكهبرخلافحقيقتباشند . مرتكباينجرمممكناستفردعاديياكارمنددولتباشد،فردحقيقيياحقوقيباشد . چنانچهشخصيحقايقيرابازگوكندكهموجبتشويشاذهانعموميشودموضوعمشمولاينمادهنميشود،زيرااظهاراتويكذبنيست .42
«اظهاراتشفاهيشاملمحدودهجرمنشراكاذيبنميشودلكننامهوشكوائيهممكناستبهجايمكتوبشدنبرروييكبرگه،ازطريقپستالكترونيكيارسالباگزارشدريكوبسايتگنجانيدهشود»43
ادارهحقوقيقوهقضائيهطييكنظريهمشورتيتعددعريضهومراسلهراشرطندانسته،بلكهنوشتنيكنامهبهمقاماترسميبهقصدضررزدنبهغيررابرايتحققجرمكافيدانستهاست .
ديوانعاليكشوردريكيازآرايخودنسبتدادنحتييكفقرهامركذبراازمصاديقنشراكاذيبمحسوبكردهاست . مطابقاينراي : اكاذيبهرچنددرماهمذكوربهكلمهجمعگفتهشدهوليمنظورنوعآنبودهاستوبرحسبعرفوتبادربهيكعملهمصدقميكندواگركسييكفقرهامركذبوامرخلافحقيقتراهمبهنحومقرردرآنمادهبهكسينسبتدهدقابلتعقيباست.44
درموردقابلگذشتبودنيانبودناينجرم،ادارهحقوقيقوهقضائيهطييكنظريهمشورتيآنرا،چنانچهمتوجهشخصيااشخاصمعينباشد،حقالناسوقابلگذشتودرغيراينصورتغيرقابلگذشتدانستهاست . چندسالبعدهميناداره،طينظريهدگري،اينجرمرااززمرهجرايمعموميوخارجازشمولماده 159 قانونتعزيراتسابقدانستهاست . درحالحاضرنيز،براساسماده 727 قانونتعزيراتمصوب 1375 ،اينجرماززمرهجرايمقابلگذشتودارايماهيتخصوصيدانستهشدهاست . جنابآقايدكترحسينميرمحمدصادقيمنعقداستكهموضوعاتخاذشدهدراوليننظريهمشورتيفوقالذكربهترينموضعدراينميانبودهاست،زيرابرخيازانواعاشاعهاكاذيبموجبافرادفردياافرادمعينميباشد . دراينمواردماهيتخصوصيبراياينجرمقائلشدنمعقولاست . لكندرموارديكهبدونورودضرربهشخصيااشخاصمعيناذهانعموميمشوشميشود،بهتربودكهمقنناينجرمراازماهيتعموميبرخوردارميدانست45
اوصافوسايلوشرايطجرمنشراكاذيب
شرايطجرمنشراكاذيب :
1- جرمبايدعلنيباشديعنيقابليتشيوعداشتهباشد . البتهلزومبهآگاهيهمهمردمنيستبلكهصرفنوشتنيكنامهيدروغبهمقاماترسميياهركسيكفایتميكند .
2- اشاعهاكاذيبيانسبتدادنيكعملكذبهممحققميشوداگرچهاكاذيبدرماده 698 ق . م . ابهصفحهجمعآمدهاست .
3- عملانتسابيبايدكذبباشد .
وسايلممكنبرايانجامجرمنشراكاذيب :
1- مراسله : جمعكلمهمرسلبهمعنايفرستادهشدهاستودراينجامقصودازمراسلههرنوعمكتوبياستكهاشخاصبرايديگريازطريقفاكس،تلگراف،sms ،emailميفرستندوگفتهميشودمنظورازمراسلهمكاتباتخصوصياست .46
2- عرايض : جمععريضهودرلغت،نامهاياستكهكوچكتربهبزرگترمينويسدودراصطلاحمكتوبياستكهاشخاصدرمقاممراجعهبهمقاماتدولتييامملكتيمينويسند . اينمعناشاملدادخواستنيزميشود . 47
3- گزارش : درلغتبهمعنيخبردادنوآگاهنمودناستودراصطلاحبههرنوشتهايكهحاويشرحوقايعواموريباشداطلاقميگرددوگرچهمعمولاًازطريقماموراندولتيدرارتباطباچگونگيانجاموظايفبهمقاماتصلاحيتدارتسليمميگردد
گفتار سوم : رکنروانی
عمدرفتاریمرتکبیعنیاینکهمرتکبیکیازسررفتارِنشر،دردسترسقراردادنونسبتدادنراباارادهآزادوباخواستخویشانجامدهد. همچنینبایدعمدغاییداشتهباشدیعنیرفتارهایسهگانهرابهقصداضراربهغیریاتشویشاذهانعمومییامقاماترسمیانجامدهد. آگاهیبهمقامشخصوماهیتشخصحقیقیوحقوقیونیزآگاهیبهخلافحقیقتبودناقداموینیزجزءدیگرازرکنروانیاست.48
سایرجرایم
فصلهفتمازبخشیکمجرایمرایانهایباعنوانسایرجرایمودرطی 25(م 753 قما ) جرایمدیگریرادرواقعجرایمپایهایرایانهایمحسوبمیشوند،مطرحنمودهاست.
گفتاریکم: تولیدیاانتشاریاتوزیعیادردسترسگذارییامعاملهنرمافزارهایمجرمانه
اینگفتاربزههایپیشبینیشدهدربندالفم 25 قجرایمرایانهایرابیانمیکند.
موضوعجرممدنظر،بدافزاریانرمافزارهایزیانآورمیباشدیعنینرمافزارهاییکهبرایرفتارغیرقانونیوزیانآور،تولیدیاپخشمیشوند. نظیر: ویروسرایانهای،کرمهاو … .رفتارهایپیشبینیشدهدربندالفم 25 قجرایمرایانهایعبارتنداز : تولید،انتشار،توزیع،دردسترسقراردادنیامعامله. هریکازاینرفتارهابهطورجداگانه،بزهمحسوبمیشوند.برایرکنروانیبزهمندرجدرم25 قجرایمرایانهایدوجزءعمدرفتارییعنیعمددرارتکابرفتارهایتولید،انتشار،توزیع،دردسترسقراردادنیامعاملهوهمچنینآگاهیوعلمنسبتبهاینکهنرمافزاریاهرنوعابزارالکترونیکیصرفاًبهمنظورارتکابجرایمرایانهایبهکارمیرود،ضروریاست.حبسازنودویکروزتایکسالیاجزاینقدیازپنجمیلیون(000/000/5) ریالتابیستمیلیون (000/000/20) ریالیاهردومجازات،کیفرمقرربرایبزهموضوعبندالفم 25 قجرایمرایانهایمیباشد.49
فروشیاپخشیادردسترسگذاریدادههایرخنهگر
رکنقانونیاینجرمبندبم 25 قجرایمرایانهایاست.اینبندبرخلافبندالف،بهبدافزارهاتوجهینداشته،بلکهمدنظرقانونگذاردادههاییاستکهدارایارزشوکارکردمثبتبودهلیکنمرتکبازآنهابرایدسترسیغیرمجازبهرهمیگیرد.50رفتارهاییکهدربندبآمدهاند،موضوعمستقیمندارند. بلکهموضوعآنهاباواسطهاست. بهعبارتدیگرازآنجاییکهاینرفتارهابهجهتبازدارندگی،بزهدانستهشدهاندوراهیبرایانجامبزهدسترسیغیرمجازهستند،دادههایاسامانههایرایانهاییامخابراتیمتعلقبهدیگریموضوعباواسطهآنهابهحسابمیآیند. درواقعاینموضوعات،موضوعبزهدسترسیغیرمجازند.رفتارهایموضوعبندب،سررفتارفروش،انتشارودردسترسقراردادناستونیازینیستکهاینسهرفتاردرفضایسایبرانجامگیرد. همینکهکسیگذرواژهایرابررویکاغذیبنویسدوبهدیگریبدهدتاازطریقآن،امکاندسترسیغیرمجازبهدادههایاسامانههایرایانهاییامخابراتیمتعلقبهدیگریرابدونرضایتاوفراهمکند،بزهموضوعبندبتحققیافتهاست.عمدرفتارییعنیعمددرارتکابسهرفتارفروش،انتشارودردسترسقراردادنوعلمبهاینکهگذرواژهیادادهراجهتدسترسیغیرمجازبهدادههایاسامانههایرایانهاییامخابراتیمتعلقبهدیگریرابدونرضایتاودراختیاردیگزانقراردادهویافروختهویامنتشرکرده،ازاجزاءروانیبهشمارمیآیند.مجازاتتعیینشدهبرایبزهموضوعبندبم25 قجرایمرایانه¬ای،همانندمجازاتمقرربرایبزهموضوعبندالفم25 قجرایمرایانهایاست.. استفادهمقننازقصددرصدرماده 698 ق.م.امؤيدعمدیبودنمصادیقاظهاراکاذیبوانتساباعمالخلافحقیقتبهدیگراناست .جزءدومرکنمعنویجرماظهاراکاذبقصدمرتکبدراظهارمطلبیاستکهعالمبهکذببودنآناستوبهعبارتدیگرعمددرارتکابفعلخلافقانونیکهاصطلاحاًبهآنسوءنیتعاممیگوییم .انگیزهمرتکبجزءدیگریاستکهقانونگذاراستثنائاًدرصدرمادهبهآنتصریحکردهاست « هرکسبهقصداضراربهغیریاتشویشاذهانعمومییامقاماترسمی . . . اکاذیبیرااظهارنماید . . . . »51
بهعبارتدیگرسوءنیتخاصیاقصدنتیجهبخشیازرکنمعنویجرماشاعهاکاذیبنیستوشیوهاحرازانگیزهبابررسینحوهارتکابعملوشرایطحاکمبرآنودیگرقرائنمشخصمیشود . ( مثلاًاگرکسکهنامزدنمایندگیمجلساستباانتشاراوراقیچاپیبهدروغخودراتنهانامزدانتخاباتمحلمعرفیکندنبایددرانگیزهاضراراوبهسایرنامزدهاتردیدداشت.52
اينجرمازجرايمعمدياستيعنيمرتكببايدبداندامريكهبهديگرينسبتميدهددروغاستوقانوناًممنوعميباشد . قصداضراربهغيرفقصدتشويشاذهانمقاماترسمي،قصدتشويشاذهانعمومي،سوءنيستخاصدرجرمنشراكاذيبميباشند . بنابرايناگرمرتكب،قصداضرارياتشويشاذعانرانداشتهباشدياثابتكندكهگمانبرحقيقتداشتنموضوعانتسابيراداشتهاستمشمولحكماينمادهنخواهدبود .53
قصداضراروتشويشاذهانمقاماتدرمورداظهاراكاذيبونسبتدادنانها،ابهامچندانيندارداماقصدتشويشاذهانعموميدرموردجرمنسبتدادناكاذيببهاشخاصحقيقيياحقوقييامقاماترسمي،بدونابهامنيستزيرامعمولاًچنينجرميبااينقصدانجامنميشود . ادارهحقوقيقوهقضائيهدرنظريهشماره 1932/7-24/3/1373 آوردهاست :
«صرفشكايتانتظاميازقاضيصرفنظرازاينكهمنتهيبهبرائتيامحكوميتاوشودنشراكاذيبنميباشدمگراينكهشكوائيهحاويمطالبيمنطبقباماده 698 قانونمجازاتاسلاميباشد » 54
نشراكاذيبممكناستدرقالبطرحشكايتودعوادردادگسترييادرمقامتظلمخواهيباشدوايندرصورتياستكهعملانتسابي،عنوانمجرمانهنداشتهباشدبلكهصرفدروغباشدكهدراينصورتنيزبايدتوجهداشتكهاساساًعنواننشراكاذيببرچنينمورديصدقنميكندمگراينكهسوءنيتوجودداشتهباشدزيرااعلامجرمنهتنهاممنوعنيستبلكهيكتكليفاخلاقيواجتماعياستكهبايد
مردمرابهآنتشويشنمودوتعقيبمردمبهعنواننشراكاذيبياافتراسببجلوگيريازاينتكليفميشودامانبايدازاينحققانونيسوءاستفادهشود . 55
اصولاًدادگاهيكهبهجرمنشراكاذيبرسيدگيميكندصلاحيتداردبهادعايكذببودنآننيزرسيدگيكندبنابراينثبوتكذبدرمرجعديگربرايرسيدگيبهجرمنشراكاذيبلازمنيست . ممكناستشخصيكهمطالبيرابهديگريانتسابميدهدبتواندصحتنجشيازآنراثابتكندامااينمقدارازاثبات،سببسلبمسئوليتازمتهمنخواهدبودزيراكذببودنتماممطالبانتسابيشرطتحققجرمنشراكاذبنيست .
شعبهدومديوانعاليكشوردررايشماره 1925-9/7/1318 آوردهاست :
«دادگاهيكهبهاتهامكسيدرحدودبند (ب) ماده 296 مكررقانونمجازاتعمومي (ماده 698 ق . م . ا ) رسيدگيميكندنميتواندبهاستدلالاينكههنوزصحتوستمانتسابهاييكهدادهشدهاستدردادگاهصالحيمعلومنشدهوتوهينوافترافرعبهرسيدگيوتشخيصكذبنسبتهايدادهشدهاستمتهمراتبرئهكندجهدادگاهصالحبرايرسيدگيبهصحتوستمنسبتهايدادهشدههماندادگاهياستكهبهاتهاممفتريرسيدگيميكند »56
«مرتكبجرمنشراكاذيبممكناستفردعاديياكارمنددولتوياشخصوياشخصحقوقيباشد.
سوءنیتعامدراینجرمآناستکهمرتکببایدبداندامریراکهازطریقرایانهاظهاریاشایعمیکندیابهدیگرینسبتمیدهد،دروغوبیاساساستوسوءنیتخاصدراینجرمقصداضراربهغیروتشویشاذهانعمومییامقاماترسمیاست. بنابرایناگرمرتکبقصدمذکوررانداشتهباشدویاثابتکندکهگمانبرحقیقتداشتنموضوعانتسابداشتهاست،مشمولحکمنخواهدبود.
بنابراینعلموآگاهیمرتکببهکذببودناظهاراتلازمهعمدیبودنجرمنشراکاذیباستوفقدانیاتردیددرآنعلیالاصولمانعتحققوصفعمدیبودنخواهدبود. همچنینقصدمرتکبنیزجزءدومرکنمعنویاینجرماست. بهعبارتیعمددرارتکابفعلخلافقانونیکهاصطلاحاسوءنیتعاممیگوییم. البتهانگیزهنیزجزءدیگریاستکهقانونگذاراستثناءدرصدرمادهبهآنتصریحکردهاست.57
مبحث سوم :

پایان نامه
Previous Entries عنصر مادی، مجازات اسلامی، مسئولیت کیفری Next Entries 698، 269، قانونتعزیراتمصوب