ايدز، ويروس، بررسي

دانلود پایان نامه ارشد

139
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
5. 2 پيشنهادات 144
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
منابع و مآخذ 146
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
پيوست ها
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
پيوست1- مراکز فعال در زمينه اچ آي وي/ايدز
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
Abstract
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

فصل اول

کليات تحقيق

1. 1 مقدمه
امروزه با گسترش حوزه هاي متاثر از مدرنيته و همچنين تسريع اين روند بصورت شتابان در مسير تحول و ايجاد تغييرات شگرف در عرصه هاي مختلف حيات بشري، انسان دوره مدرن با مسائل و پديده هايي برخورد نموده كه تا كنون آنها را تجربه ننموده بود. يكي از اين مسائل بيماريهاي خاصي است كه مربوط به دوره جديد است. بيماريها و امراضي كه بعضاً كمتر از سه دهه از شناسايي آنها توسط انسان مي گذرد و شواهدي دال بر وجود اين نوع امراض در قرون گذشته وجود ندارد؛ بيماريهايي همچون هپاتيت و ايدز و در ساليان اخير جنون گاوي، آنفولانزي پرندگان و… از جمله امراضي هستند كه بي شك از ماهيتي متفاوت نسبت به ماهيت بيماريهاي گريبانگير بشر در اعصار گذشته برخوردار مي باشند.
ايدز بعنوان مهلك ترين و مخرب ترين اين گروه از بيماريها كه از اوايل دهه 1980 -كه اولين مورد آلوده به ويروس آن (HIV) در ايالات متحده شناسايي شد- تاكنون ميليون ها نفر از انسانها را آلوده نموده و بخش قابل توجهي از اين تعداد را به كام مرگ كشانده است. ايدز علاوه بر خسارات جاني موجب تحميل هزينه هاي مالي بر اجتماعات محلي و جوامع مختلف شده و همزمان باعث كاهش رشد اقتصادي آنان گرديده است. درباره آسيب ها و آثار سوء ايدز بر سطوح مختلف جامعه محققين بسياري در سراسر جهان و بخصوص جوامع آفريقايي -بدليل شيوع گسترده ايدز و همچنين ويروس آن در اين منطقه- مطالعات مختلفي را صورت داده اند. يكي از سطوح اثر پذير و بطور دقيقتر اثر پذيرترين و آسيب پذيرترين سطح متاثر از ايدز ‘خانواده’ است. “خانواده هاي مبتلا به اچ آي وي/ايدز” (FAHA)1 با طيف متفاوتي از تكانه هاي ناشي از ايدز بسته به ويژگي هايشان و همچنين نوع نگرش جامعه (و در سطح خرد تر اجتماع محلي) به ايدز مواجه مي گردند.
در اين مطالعه سعي گرديده با توجه به آثار و پيامدهاي اقتصادي-اجتماعي ايدز در سطح خانواده كه در منابع نظري و همچنين در ساير جوامع ثبت گرديده است، تصويري كلي از وضعيت اين گروه از خانواده هاي مبتلا در جامعه مان را ارائه نموده و بطور خاص آثار و پيامدهاي سوء مذكور را در خانواده هاي مبتلاي ايران مورد بررسي قرار دهيم. هرچند بايستي اذعان نمود كه اين تحقيق مطالعه اي كاملاً جامع و مبسوط راجع به آثار سوء ايدز بر خانواده هاي مبتلا در ايران نبوده، بلكه بيشتر با هدف ايجاد بستر اوليه و بمنظور “مسئله شناسي” پيرامون اين پديده اجتماعي جهت انجام مطالعاتي جامع تر در حوزه هاي مختلف بخصوص حوزه اجتماعي در آينده انجام گرفته است.
در فصل اول با عنوان كليات تحقيق به طرح مطالب كلي راجع به پديده مورد بررسي خواهيم پرداخت. در فصل دوم با عنوان چارچوب مفهومي و نظري تحقيق به مرور برخي تعاريف مربوط به واژه ها و مفاهيم عمده مورد استفاده در مطالعه و همچنين به بررسي ادبيات نظري درباره موضوع مورد بررسي مي پردازيم. در ادامه اين فصل پيشينه مطالعاتي درباره موضوع و تجارب ساير كشورها در باب پديده مورد نظر آورده مي شود. با استفاده از اين بستر مفهومي و نظري در فصول پاياني مطالعه زمينه مناسب تري جهت تحليل و تبيين مساله مورد بررسي در ايران فراهم خواهد گرديد.
فصل سوم با عنوان روش تحقيق به بحث و بررسي اصول روش شناختي حاكم بر مطالعه حاضر اختصاص دارد. در اين فصل ابتدا به تببين چرايي انتخاب روش كيفي بعنوان روش مورد استفاده در مطالعه پرداخته و سپس توضيح مختصري درباره مقتضيات اين نوع روش آورده شده و در ادامه رئوس مربوطه و دخيل در اين مطالعه بر اساس ماهيت موضوع و اقتضائات آن ارائه مي گردد.
فصل چهارم با عنوان ارائه يافته ها (گزارش داده هاي مصاحبه) به تحليل -و به معناي دقيق تر تفسير- يافته ها اختصاص خواهد داشت. در اين فصل يافته هاي مطالعه در قالب سه بخش آثار بيماري بر خانواده، اطلاعات توصيفي خانواده هاي مورد مطالعه و واكنش هاي اين خانواده ها به بيماري مورد نظر مورد بحث و تحليل قرار خواهد گرفت.
در فصل پنجم نيز با توجه به تحليل يافته ها و همينطور تجارب محقق در انجام مطالعه حاضر نتيجه گيري و همچنين پيشنهادات مربوطه درباره مساله مورد نظر ارائه خواهند شد.

1. 2 طرح و بيان مسئله
ارتباطات و روابط اجتماعي (به معناي عام آن) در عصر جديد بي شك قابل مقايسه با ادوار گذشته نيست. اين ارتباطات وسيع و همه جانبه گذشته از مزايايي كه براي بشر به ارمغان آورده است مخاطرات و ريسكهاي جديدي نيز براي انسان داشته است. ايدز از جمله مخاطرات جديدي است كه در دنيا كمتر از سه دهه از شناسايي اولين مورد آلودگي به ويروس آن مي گذرد. محققين اجتماعي يكي از عوامل زمينه ساز ايدز را وجود تعاملات و ارتباطات گسترده تر و به تعبيري وجود تحرکات‏، مسافرت ها‏، حمل و نقل و ترابري بيشتر افراد در حوزه هاي جغرافياي گسترده و وسيع مي دانند. (گيدنز 1379)
گذشته از عوامل زمينه ساز ايدز، بايستي گفت كه تاكنون حدود40 ميليون نفر از مردم جهان به ويروس ايدز آلوده شده اند. “هيچ بيماري ديگري در دنياي جديد تاکنون چنين ياس و چنين اضطرابي ايجاد نکرده است. بيماري ايدز در وضع اقتصادي و اجتماعي تاثير فراوان گذاشته است” (فرهاديان 1369). ايدز از چنان اهميتي برخوردار است كه روزي را نمي توان يافت كه درباره ابعاد مختلف آن روزنامه ها و مجلات مختلف بدان نپردازند؛ پديده اي كه برخي از آن به ?طاعون قرن? ياد مي كنند. به نظر مي رسد اچ آي وي/ايدز نسبت به ساير بيماريها و امراض صعب العلاج و بطور دقيق شفاناپذير كه در گذشته بشر به آنها مبتلا مي شده از ويژگي هاي مميزه و نيز مخرب تري برخوردار است؛ ويژگي هايي كه باعث گرديده افراد آلوده به ويروس ايدز در بسياري از جوامع در حال توسعه با توجه به وجود نگرش منفي به چنين افرادي از طرح نمودن مشكل شان حتي به كادر درماني مراكز بهداشتي و درماني بعلت جلوگيري از دسترسي به خدمات بهداشتي مربوطه امتناع ورزند. با اين حال بسياري از ما مطمئن هستيم كه اين پديده داراي جوانب ناشناخته و مرموز بسياري است كه هر روز آثار سوء عميقي بر سطوح و لايه هاي مختلف جامعه بشري در بر دارد.
افراد و گروه هاي در معرض آسيب اچ آي وي/ايدز افراد و گروه هاي خاصي را در بر نمي گيرند. پيامدهاي آن تنها گريبانگير افراد آلوده و يا مبتلاي به آن و همينطور خانواده هايشان نيست، بلكه آثاري بس وسيع و عميق بر بدنه اجتماع و كل جامعه خواهد گذارد. در مواردي باعث كاهش در كميت و كيفيت ارتباطات، مراودات و پيوندهاي ميان خانواده ها در نتيجه ترس ناشي از انتقال ايدز و همينطور وجود بدنامي در مورد افراد اچ آي وي مثبت مي گردد. در سطح كلان جوامع ميتواند موجب افزايش بودجه و مخارج بهداشتي و درماني كشورها گردد و هزينه هايي را جهت مراقبت هاي غيرلازم جلوگيري از انتشار عفونت در مراكز درماني سبب شود؛ هزينه هاي بهداشتي اي كه بر افراد، خانوارها، مراكز بهداشتي خصوصي و همچنين دولتها تحميل خواهند شد.
وجود چهارده هزار مورد آلوده به ويروس ايدز در ايران – كه بي شك رقم واقعي، چند برابر رقم مذكور را شامل مي گردد – ممكن است در مقايسه با خيلي از جوامع رقم بالايي نباشد، ليكن بي شك با تدوام رشد فعلي شيوع آن در كشور، طي ساليان آينده نه با يك بيماري مزمن صرف و محدود بلكه با اپيدمي ايدز مواجه خواهيم شد كه آثار و پيامدهاي مخربي را بر بخش ها و سطوح مختلف جامعه به دنبال خواهد داشت. ديگر نبايد رشد اقتصادي متداول را انتظار داشت. ساختار اقتصادي، اجتماعي و جمعيت خانواده متحول شده و در كاركردهاي آن خلل وارد مي شود. در صورت افزايش نرخ مرگ و مير ناشي از ايدز شركتها و موسسات مختلف نيروي جوان و مجربي را كه به دليل ايدز فوت نموده اند از دست داده، هزينه ها و خسارات گزافي جهت جايگزيني آنان با نيروي كار عمدتاَ بي تجربه را متحمل مي شوند. يكي از پيامدهاي مرگ و مير بالاي ناشي از ايدز به دليل اينكه بيشتر در ميان افراد جوان اتفاق مي افتد، افزايش كودكان يتيمي است كه يك يا هر دو والد خود را بر اثر ايدز از دست داده اند. اين تجربه ناخوشايند مي تواند موجب عواقب ناگوار و نامطلوبي برايشان گردد؛ از جمله اينكه آنان را از تحصيل محروم ساخته و يا در برابر بسياري از عوامل زمينه ساز بزهكاري، فرار از خانه، سوءاستفاده، كار در شرايط نامناسب كاري و غيره آسيب پذير سازد. مورد اچ آي وي/ايدز در صورت تدوام شرايط موجود هم به لحاظ وضعيت اپيدميك و هم به لحاظ نوع برخورد و نگرش به اين پديده و افراد حامل ويروس آن و بيماران مبتلا بدان قطعاَ بيشتر از آنچه تصور بشود خواهد توانست موجب تهي شدن بسياري از بسترها و زيرساخت هاي جامعه در حال گذار و توسعه ما شود.

1. 3 ضرورت و اهميت انجام مطالعه
به رغم اين موضوع که تعداد افراد آلوده به ويروس ايدز در کشور ما در مقايسه با ساير کشورها چندان بالا نيست، ليکن نرخ شيوع و رشد و گسترش اچ آي وي/ايدز در ايران با شدت نه چندان کمي در حال پيشروي است. همانطور که قبلاً نيز اشاره گشت طبق آخرين آمارهاي رسمي داخلي تاکنون چهارده هزار نفر و طبق برآورد نهادهاي برجسته بين المللي نظير UNAIDS تاکنون 66 هزار نفر در ايران به ويروس اچ آي وي آلوده شده اند. روند رو به رشد اين پديده اجتماعي باعث خواهد شد اين موضوع همانطور که امروز نيز شاهد هستيم، در طي سالهاي آينده از اهميت روزافزوني در ميان افراد و شهروندان جامعه برخوردار گردد.
با وجود اينکه دو دهه از شناسايي اولين مورد آلوده به اين ويروس در کشور مي گذرد2 طي جستجوها و کندوکاوهايي که توسط محقق صورت داده شد تاکنون هيچ گونه تحقيق و مطالعه اي که بصورت مستقيم به “آسيب هاي اچ آي وي/ايدز”3 در سطح خانواده در ايران پرداخته باشد، انجام نشده است. حتي مطالعه اي درباره اين موضوع در ساير سطوح و ساير چشم اندازها و رويکردها (اقتصادي، توسعه اي و…) نيز صورت نگرفته است. از اينرو، در نظر محقق فقدان مطالعه و بررسي درباره وضعيت اين گروه از افراد و خانواده ها وجود دارد، با تاکيد بر اين موضوع که اين بيماري داراي جوانب و سطوح تاثيرگذاري متفاوت مي باشد، در نتيجه جاي تحقيق و بررسي هاي متعدد توسط ساير گرايش هاي علوم اجتماعي در ميان تحقيقاتي که تا به امروز و غالباً در حوزه هاي پزشکي در ايران صورت گرفته بسيار احساس مي شود. از اينرو، روشن است که موضوع حاضر از چنان اهميت و ضرورتي جهت انجام بررسي برخوردار بوده که پس از انجام کار

پایان نامه
Previous Entries افراد مبتلا، خانواده گسترده، انسجام خانواده Next Entries مواد مخدر، استان خراسان، زنان باردار