امام صادق

دانلود پایان نامه ارشد

حين قال: لينتهين بنو وليعة أو لأبعثن إليهم رجلا كنفسي يعني علي بن أبي طالب (ع)و عنى بالأبناء الحسن و الحسين، و عنى بالنساء فاطمة (ع)، فهذه خصوصية لا يتقدم فيها أحد، و فضل لا يلحقهم فيه بشر، و شرف لا يسبقهم إليه خلق، إذ جعل نفس علي (ع) كنفسه (ص)، الى آخر الحديث.335
ريان بن صلت از امام رضا(ع) روايت نموده است كه در گفتگو با مامون و علما درباره تفاوت عترت و امت و فضيلت عترت بر امت آمده: كه علماى حاضر در جلسه پرسيدند: آيا خداوند متعال كلمه “اصطفاء” را در كتاب خود تفسير كرده؟ فرمود: ظاهر اين كلمه را در دوازده جا تفسير كرده، غير باطن آن و در آن حديث فرمود: اما سوم در آنجا است كه طاهرين از خلق خود را از ديگران متمايز ساخته و رسول خود را دستور مى‏دهد كه با عترتش به درگاه خدا ابتهال نموده، با نصارا مباهله كند و فرموده: “فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ”، علماى حاضر گفتند منظور از كلمه “انفسنا” خود آن جناب است، فرمود اشتباه كرده‏ايد، منظورش على بن ابى طالب(ع) است.
يكى از ادله اين معنا كلام رسول خدا(ص) است كه در باره قبيله بنى وليعه فرمود: بنى وليعه دست از خلاف‏كاريش بردارد و گرنه مردى را به سركوبشان مى‏فرستم كه چون نفس من است و منظورش على بن ابى طالب(ع) بود و اين خصوصيت و امتيازى است كه احدى از امت مقدم بر ايشان نيست و فضيلتى است كه احدى از بشر در اين فضيلت و شرف به ايشان نمى‏رسد.
6) حديث عبدي336
شيخ صدوق(ره) از أبو أحمد هانئ بن أبي محمد بن محمود عبدي از پدرش روايتي را به امام موسى بن جعفر(ع) ارجاع مي دهد: في حديث له مع الرشيد، قال الرشيد له: كيف قلتم: إنا ذرية النبي(ص)، و النبي(ص) لم يعقب، و إنما العقب للذكر لا للأنثى، و أنتم ولد البنت و لا يكون لها عقب؟ … ألحقنا الله تعالى بذراري النبي (ص) من قبل امنا فاطمة (ع) … قول الله عزوجل: فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ و لم يدع أحد أنه إذ أدخل النبي (ص) تحت الكساء عند المباهلة مع النصارى إلا علي بن أبي طالب، و فاطمة، و الحسن، و الحسين (ع)، فكان تأويل قوله عز و جل: أَبْناءَنا الحسن و الحسين وَ نِساءَنا فاطمة وَ أَنْفُسَنا علي بن أبي طالب(ع)”.337
امام موسى بن جعفر (ع) در پاسخ به هارون الرشيد كه از آن حضرت سؤال نمود چگونه مى‏گوئيد ما ذريه رسول خدائيم با اينكه رسول خدا(ص) پسر نداشت؟ و ذريه و نسل هر انسانى از فرزند پسرش باقى مى‏ماند، نه فرزند دختر. حضرت در پاسخ اين آيه را تلاوت نمودند: “وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِ داوُدَ وَ سُلَيْمانَ وَ أَيُّوبَ وَ يُوسُفَ وَ مُوسى‏ وَ هارُونَ وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ وَ زَكَرِيَّا وَ يَحْيى‏ وَ عِيسى‏ وَ إِلْياسَ”، اى هارون بگو ببينم پدر عيسى(ع) كه بود؟ گفت عيسى(ع) پدر نداشت، حضرت فرمودند: قرآن كريم عيسى(ع) را با اينكه پدر نداشت از طريق مادرش مريم ملحق به ذرارى انبيا كرده، ما هم همين طور خداى تعالى ما را از طريق مادرمان فاطمه(س) ملحق به ذرارى رسول خدا(ص) كرده، سپس حضرت به آيه مباهله استدلال نمودند و اينكه احدى ادعا نكرده كه در داستان مباهله با نصارا، با رسول خدا(ص) داخل در كساء شده باشد، الا على بن ابى طالب و فاطمه و حسن و حسين(ع)، پس تاويل اين كلام خداى تعالى”ابنائنا” حسن و حسين(ع) است و”نسائنا” فاطمه(س) و”انفسنا” على بن ابى طالب(ع) است.
7) روايت حريز338
عياشي عن حريز، عن أبي عبد الله(ع) قال: “إن أمير المؤمنين(ع) سئل عن فضائله فذكر بعضها، ثم قالوا له: زدنا. فقال: إن رسول الله (ص) أتاه حبران من أحبار النصارى من أهل نجران، فتكلما في أمر عيسى، فأنزل الله هذه الآية: إِنَّ مَثَلَ عِيسى‏ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ إلى آخر الآية، فدخل رسول الله (ص) فأخذ بيد علي و الحسن و الحسين و فاطمة، ثم خرج و رفع كفه إلى السماء، و فرج بين أصابعه، و دعاهم إلى المباهلة”.339
در تفسير عياشى به سند خود از حريز از امام صادق(ع) است روايت كرده كه فرمود: اشخاصى از امير المؤمنين ع از فضائلش پرسيدند حضرت شمه‏اى از فضائل خود را برشمرد، سؤال كنندگان تقاضا كردند كه باز بشمار، فرمود: دو نفر از احبار و كشيش‏هاى نصارا نزد رسول خدا ص آمدند و در باره عيسى ع با آن جناب صحبت كردند، خداى عز و جل اين آيه را نازل كرد: إِنَّ مَثَلَ عِيسى‏ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ …، رسول خدا(ص) به خانه آمد و دست على(ع)، و حسن و حسين و فاطمه(ع) را گرفت و بيرون آمد، در حالى كه دست به آسمان بلند كرده بود و انگشتانش را باز نموده، نصارا را دعوت به مباهله كرد، مى‏گويد در اينجا امام صادق(ع) فرمود: امام باقر(ع) مى‏فرمود مباهله همين است كه انگشتان دست را باز و مشبك نموده به آسمان بلند كند و به هر حال وقتى آن دو حبر رسول خدا ص را ديدند كه اينطور براى مباهله مى‏آيد، يكى از آن دو حبر، به ديگرى گفت: به خدا سوگند اگر اين مرد پيغمبر خدا باشد همه ما نصارا هلاك خواهيم شد و اگر پيغمبر نباشد قوم و اهل خودش او را از بين مى‏برند و از مباهله كردن خوددارى نموده برگشتند.
8) روايت ابي جعفر الاحول340
ابوجعفر الأحول، عن أبي عبد الله (ع) قال: قلت له شيئا مما أنكرته الناس، فقال: “قل لهم: إن قريشا قالوا: نحن أولو القربى الذين هم لهم الغنيمة. فقل لهم: كان رسول الله (ص) لم يدع للبراز يوم بدر غير أهل بيته، و عند المباهلة جاء بعلي و الحسن و الحسين و فاطمة (ع)، أ فيكون لنا المر، و لهم الحلو؟!”.341
9) حديث ربيعه بن ناجد342
در امالي شيخ طوسي از رَبِيعَةَ بْنِ نَاجِدٍ عَنْ عَلِيٍّ(ع) قَالَ: “خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) حِينَ خَرَجَ لِمُبَاهَلَةِ النَّصَارَى بِي وَ بِفَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ”343 امام علي(ع) فرمود: پيامبر خدا(ص) براي مباهله با نصاري همراه من و فاطمه و حسن و حسين خارج شد.
10) حديث مجاهد344
أمالي شيخ طوسي از مُجاهد قَالَ: “قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ مَنِ الَّذِينَ أَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) أَنْ يُبَاهِلَ بِهِمْ قَالَ عَلِيٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ الْأَنْفُسُ النَّبِيُّ(ص) وَ عَلِيٌّ(ع‏)”345. مجاهد مي گويد: از ابن عباس سوال کردم پيامبر(ص) به همراه چه کساني خواست مباهله کند؟ ابن عباس گفت: علي، فاطمه ،حسن و حسين و مراد از کلمه انفس پيامبر(ص) و علي(ع) است.
11) حديث سعيد بن هبه الله راوندي346
در كتاب الخرائج و الجرائح رُوِيَ‏ أَنَّهُ لَمَّا قَدِمَ وَفْدُ نَجْرَانَ دَعَا النَّبِيُّ(ص) الْعَاقِبَ وَ الطَّيِّبَ‏ رَئِيسَيْهِمْ إِلَى الْإِسْلَامِ فَقَالا أَسْلَمْنَا قَبْلَكَ فَقَالَ كَذَبْتُمَا يَمْنَعُكُمَا مِنْ ذَلِكَ حُبُّ الصَّلِيبِ وَ شُرْبِ الْخَمْرِ فَدَعَاهُمَا إِلَى الْمُلَاعَنَةِ فَوَاعَدَاهُ عَلَى أَنْ يُغَادِيَاهُ فَغَدَا رَسُولُ اللَّهِ ص وَ لَقَدْ أَخَذَ بِيَدِ عَلِيٍّ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ وَ فَاطِمَةَ فَقَالا أَتَى بِخَوَاصِّهِ وَاثِقاً بِدِيَانَتِهِمْ فَأَبَوُا الْمُلَاعَنَةَ فَقَالَ ص لَوْ فَعَلَا لَأَمْطَرَ الْوَادِي عَلَيْهِمْ‏ نَارا347. زماني که قبيله نجران آمدند پيامبر(ص)، عاقب و طيب که رئيس آن ها بودند را به اسلام دعوت نمود آن دو گفتند که ما قبل از شما اسلام آورديم پيامبر(ص) فرمود دروغ ميگوييد و همانا محبت به صليب و شرب خمر مانع اسلام شما مي شود پس آن ها را دعوت به ملاعنه(ابتهال) کرد سپس با پيامبر(ص) وعده کردند که فردا بيايند .فرداي آن پيامبر(ص) دست علي و فاطمه و حسن و حسين(ع) را گرفت و به ملاعنه رفت آن دو گفتند که پيامبر(ص) به همراه خواصش آمده که به ديانت آن ها مطمئن است. پس از ملاعنه خودداري کردند پيامبر(ص) فرمود: اگر ملاعنه ميکردند آن سرزمين بر آن ها آتش مي بارند.
12) حديث حسين بن سعيد348
در تفسير فرات بن إبراهيم از حسين بن سعيد با واسطه از امام باقر(ع) نقل مي كند: “عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ (ع)‏ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى‏ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ‏ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ‏ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ‏ رَسُولُ اللَّهِ(ص) وَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ(ع)‏ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ‏ فَاطِمَةُ الزَّهْرَاءِ (ع)‏”.349 از امام باقر نقل نمودند که فرمود: مراد از أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ حسن و حسين و مراد از أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ‏ پيامبر(ص) و علي بن ابي طالب(ع) و مراد از وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ فاطمه زهرا(س) است.

13) حديث ابورافع350
فرات بن إبراهيم از أَبو رَافِعٍ نقل مي كند: “مَرَّ صُهَيْبٌ مَعَ أَهْلِ نَجْرَانَ فَذُكِرَ لِرَسُولِ اللَّهِ(ص) مَا خَاصَمُوهُ بِهِ مِنْ أَمْرِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ عَلَيْهِ الصَّلَاةُ وَ السَّلَامُ وَ أَنَّهُمْ دَعَوْهُ وَلَدَ اللَّهِ فَدَعَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ(ص) فَخَاصَمَهُمْ وَ خَاصَمُوهُ فَقَالَ‏ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ‏ إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ(ص) عَلِيّاً فَأَخَذَ بِيَدِهِ فَتَوَكَّأَ عَلَيْهِ وَ مَعَهُ ابْنَاهُ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ فَاطِمَةُ خَلْفَهُمْ فَلَمَّا رَأَى النَّصَارَى‏أَشَارَ عَلَيْهِمْ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَالَ مَا أَرَى لَكُمْ تُلَاعِنُوهُ‏ فَإِنْ كَانَ نَبِيّاً هَلَكْتُمْ وَ لَكِنْ صَالِحُوهُ قَالَ فَصَالَحُوهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) لَوْ لَاعَنُونِي مَا وُجِدَ لَهُمْ أَهْلٌ وَ لَا وُلْدٌ وَ لَا مَالٌ‏”.351
شتر قرمز رنگي از قبيله نجران رد شد که پيامبر به ياد آورد مخاصمه اي که اهل نجران با او در مورد حضرت عيسي کردند و اين که آن ها او را پسر خدا خواندند و پيامبر آن ها را فراخواند و با آن ها مخاصمه کرد و با او مخاصمه کردند پس فرمود ‏ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ الخ پس پيامبر(ص)، علي(ع) را فراخواند و دست او را گرفت و به وي تکيه داد و همرا او پسرانش حسن و حسين بودند و پشت سر آنها فاطمه(س) بود زماني که نصاري اين وضعيت را مشاهده کرد مردي از آنها اشاره کرد گفت:نبايد با آنها ملاعنه کنيد که اگر پيامبر(ص) باشد به هلاکت مي رسيد با آنها مصالحه کنيد که در نتيجه مصالحه کردند . پيامبر(ص) فرمود اگر ملاعنه مي کردند نه مال و نه اهل و نه فرزندي براي آن ها باقي مي ماند.
14) حديث شعبي352
تفسير فرات بن إبراهيم از شعبي: قَالَ: “لَمَّا نَزَلَتِ الْآيَةُ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ‏ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ ص بِيَدِ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ‏ وَ تَبِعَتْهُمْ فَاطِمَةُ قَالَ فَقَالَ هَذِهِ أَبْنَاؤُنَا وَ هَذِهِ نِسَاؤُنَا وَ هَذِهِ أَنْفُسُنَا”353. زماني که آيه فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ‏ نازل شد پيامبر(ص) دست حسن و حسين را گرفت و حضرت فاطمه(س) پشت آن ها حرکت کرد پس پيامبر(ص) فرمودند: اينها فرزندانم و نساوم و نفس من هستند.
نتيجه
همانگونه كه ملاحظه شد آنچه از روايات برمي آيد تواتر بر اصل جريان مباهله و منتخبين آنهاست كه روايات اهل سنت در فصل دوم نيز مؤيد همين قول است. و شيعه بر اين مطلب اجماع دارد كه اين جريان بر افضليت و امامت اميرالمومنين(ع) دلالت دارد.

فصل چهارم: پاسخ به شبهات آيه مباهله

در اين فصل به بررسي شبهات كه عمده آنها در كتاب منهاج السنه ابن تيميه آمده و نيز به ديگر شبهات رسيدگي مي كنيم؛ اما ابتدا پيش از رسيدگي به شبهات اين افراد

پایان نامه
Previous Entries امام رضا (ع)، امام صادق، امام سجاد Next Entries پيامبر(ص)، كلمه، اينكه