افراد مبتلا، مخارج خانوار، مصرف مواد

دانلود پایان نامه ارشد

باشد
بله، کاهش معلمين، پزشکان، افراد داراي مهارت بالا؛ افزايش تعداد ايتام؛ تدارک خدمات عمومي و نيز سالمندان تحت تاثير قرار مي گيرند.
واحد/بنگاه توليدي
ميان مدت و بلند مدت
متغير؛ بستگي به ماهيت سازمان يا فعاليتها يا نوع توليد و ترکيب کار موسسه دارد.
بله، مهارتهاي کمياب ممکن است در اثر بيماري از بين بروند. کارگران ماهر امکان دارد از بين بروند.
بخش
بلند مدت
متغير؛ بستگي به محل، توليد و بهره برداري از کار دارد.
بله، برخي شواهد وجود دارد، اما بصورت محدود.
ملت
بلند مدت
اثر اقتصادي آن نسبت به ساير آثار گسترده تر است، اما اکنون هيچ شواهدي براي آن نداريم.
خير
– منبع: (Barnett,2004)

2. 4 اچ آي وي/ايدز و اثرات آن بر روابط در خانواده
اکنون لازم است به اين بحث بپردازيم که اثرات شناخته شده ايدز در سطح افراد و خانواده هاي مبتلا چگونه است و ايدز چه آسيبهايي در اين سطح مي تواند داشته باشد؟
مطالعات نشان داده که بار مضاعف ايدز بر دوش خانوارها و خانواده ها است. خانوارها آسيب هاي اپيدمي ايدز را بي درنگ احساس مي كنند. در حقيقت خانواده ها بار ايدز را بيشتر متحمل مي گردند‏، در حالي كه آنان واحدهاي اوليه جهت كنترل و مبارزه با بيماري و پيامدهاي آن هستند.
يکي از حداقلي ترين تاثيرات،تاثير بر مصرف نيازهاي اساسي است.در اين زمينه مطالعات مختلف كاهش سطوح مصرف خانوار شامل كاهش مصرف غذا و در نتيجه سوء تغذيه را نشان ميدهند.
يکي ديگر از گروههاي در معرض آسيب شديد در ميان اعضاي خانواده هاي دچار اچ آي وي/ايدز جوانان مي باشند. آلودگي به اچ آي وي بيشتر در ميان جوانان رخ مي دهد. جوانان به همراه زنان و کودکان بعنوان ضعيف ترين عناصر خانواده و خانوار محسوب مي شوند و آسيب ها بر آنها و همچنين روابط خانواده با آنان لطمات جبران ناپذيري مي گذارد. خانواده عضوي از خود را مبتلا مي بيند که هم نياز به او دارد و چشم انداز آينده خانواده در دستان اوست و هم از حمايت بيشتري برخوردار است. به اين منظور خانواده خود را دچار شکست مي بيند. در حال حاضر بخش مهمي از نسل والدين جوان از بين رفته اند و تركيب خانواده دستخوش تغييرات سريعي گشته است. كشورهايي كه شديداَ متاثر از اثرات ايدز شده اند، افزايشي در ميزان خانوارهاي “زن-سرپرست” و خانوارهاي “پدربزرگ/مادربزرگ سرپرست” و همچنين خانوارهايي كه توسط يتيمان جوان تحت سرپرستي قرار مي گيرند را در جامعه شان تجربه مي نمايند. هنگامي كه يكي از اعضاي خانواده فوت مي كند، خانواده ممكن است كاملاَ از هم بپاشد و امكان دارد كه كودكان براي زندگي به خويشاوندان سپرده شوند و يا حتي طرد گردند.
يکي ديگر از گروههاي آسيب پذير در بين اعضاي خانواده هاي اچ آي وي/ايدز زنان و بيوه گاني هستند که همسرانشان را در اثر ايدز از دست داده اند. مطالعات انجام شده نشان ميدهند که سنگين ترين و بيشترين آسيب در مورد سقوط [معيشتي] بيوگان و اعضاي خانواده آنها اتفاق مي افتد.
خانواده ها بيشترين فشار ناشي از ايدز را بر دوش مي کشند. کساني که مبتلا مي شوند قادر به کار کردن نيستند و اعضاي خانواده به جاي توليد غذا يا کسب درآمد مجبورند به مراقبت از آنها بپردازند. بنا بر برخي گزارش ها کاهش توليد 67-52 درصدي در خانواده هاي داراي بيمار مبتلا به ايدز گزارش شده است. همينطور خانواده هاي مبتلا در معرض تبعيض قرار مي گيرند و غالباً با کاهش دسترسي به امتيازات اقتصادي و اجتماعي همگاني مواجه مي شوند.
در مواردي که مبتلا زن باشد، آسيب ناشي از آن بر روي خانوار مي تواند از لحاظ شکل متفاوت و حتي وسيع تر باشد. در حقيقت (بلحاظ فرهنگي) موقعيت زنان مي تواند همانند ايدز در ميان مردان آسيب هاي ناشي از يک ايدز بر خانوار را تحت تاثير قرار دهد. برخي شواهد وجود دارند که زنان بار سنگين تري [به نسبت مردان] در رابطه با آسيب خانوار را در تمام مراحل متحمل ميشوند؛ از ابتداي کودکي هنگامي که آنها ممکن است کمتر بصورت مناسب تغذيه شوند و يا مدرسه را جهت صرفه جويي در هزينه و بمنظور تامين هزينه هاي مراقبت و درمان والد بيمارشان ترک نمايند، تا بدنام سازي بعلت مرگ شوهر که آنها را به بيوه گاني تنها و فقير تبديل مي کند.
مرگ زنان بزرگسال خانواده که منجر به يتيم شدن فرزندان مي گردد، موجب سوء تغذيه (ناامني غذايي)، بيماري، کاهش دسترسي به مدرسه (ترک تحصيل)، افزايش اجبار کودکان به کار، “سوء استفاده از کودکان”19، کاهش و از دست دادن دارايي ها و انزوا از جامعه در بين آنان و همچنين ساير اعضاي خانواده مي گردد.
وقتي افراد مبتلا به بيماري ايدز و در نهايت مرگ مي شوند، خانواده شان دچار کاهش متعادلي در منابع و همينطور رفاه شان مي گردد. توان کسب درآمد افراد مبتلا کاهش مي يابد، و سرانجام خانواده تمام توازن و ظرفيت درآمدي افرادش را از دست مي دهد.
با اين وجود در واکنش به آسيبهاي ايدز خانواده ها منفعلاً در برابر بيماري واکنش نشان نميدهند، بلکه مبادرت به حداقل سازي آسيب هاي ايدز بر سطح رفاه شان مي کنند.
آثار منفي ايدز از بين رفتن افراد کليدي و اصلي خانواده (و نيز در سطح سازمان هاي ديگر جامعه) است؛ افرادي که نقش هاي مهمي در واحدشان ايفا مي نمودند. نظير والدين در اجتماع پذيري کودکان، در حالي که موجب افزايش فشار بر بازماندگان مي گردد… فشار اقتصادي ميتواند منجر به فشار درون خانواده شود؛ نظير افزايش بي ثباتي ازدواج، خشونت در خانواده و تضعيف انسجام آن. (Kanji and Jazdowska,1993)
اصولاً سه دوره اثرگذاري ايدز در سطح خانواده وجود دارد: سه دوره آثار ايدز بر خانواده بيماري، مرگ و پيامدهاي بلندمدت پس از مرگ مي باشند. در دوره بيماري و مرگ هزينه هاي نگهداري (مراقبت) افزايش مي يابد. هزينه هاي بلند مدت ممکن است بعنوان عدم دسترسي بيوه ها به اموال پيش آيند. بعبارت ديگر آثار ايدز در سطح خانواده چند وجهي است؛ زيرا زماني که يک عضو خانواده بيمارگشت، يک سري از واکنش هاي رفتاري بر خانواده تاثير خواهند گذارد.

2. 5 سه حوزه اصلي اثر ايدز بر خانواده
اثر ايدز بر خانواده عمدتاً از سه طريق عمده است که نسبت به ساير آثار و آسيبها برجسته ترند:
1) افزايش مراقبت درماني، رژم هاي غذايي خاص و هزينه رفت و آمد.
2) کاهش درآمد بواسطه از دست دادن کار يا کاهش دوران اشتغال (تقريباً 75% عمر توليدي از بين مي رود که ناشي از مرگ زودرس مبتلايان مي باشد).
3) کاهش سرمايه گذاري ها در فعاليت هاي توليدي، آموزش و پس انداز.
البته آثار فوق مشروط بر اين است که چه کسي مبتلا به بيماري است و همينطور ساختار خانواده وي (اندازه، تعداد فرزندان و…) چگونه است؟
مشخص است که ايدز بر هر خانواده آسيبي يکسان نمي گذارد، بلکه بر اساس ويژگي هاي هر خانواده مبتلا آسيبهاي ناشي از ايدز نيز مي تواند متفاوت باشد. بعنوان مثال، عوامل اصلي تعيين کننده آسيب پذيري خانواده در زمينه اثرات مرگ يک بزرگسال مبتلا به ايدز بستگي دارد به:
1) ويژگي هاي اقتصادي-اجتماعي خانوار: عوامل دروني خانواده نظير دارايي ها، دسترسي خانواده به منابع، اندازه و ترکيب جمعيتي خانواده و… 2) امکان و دسترسي به سازوکارهاي حمايت اجتماعي غير رسمي: اشاره به روابط و پيوندهاي درون خانوادگي بين خانواده و اعضاي اجتماع، دوستان، خويشاوندان و نزديکان دارد. نقش اجتماعات در کاهش آثار مرگ مبتلايان مي تواند بستگي به وضعيت اقتصادي-اجتماعي آن و مرحله اپيدمي بيماري ايدز داشته باشد.همچنين اين حمايت ها در مواقعي تحقق مييابند که خويشاوندي هاي نزديک بين خانواده ها وجود داشته باشد. در صورت فقدان خويشاوندان و يا خويشاوندي هاي نه چندان نزديک اين امکان محقق نميشود.
3) امکان و دسترسي به ساز و کارهاي حمايت اجتماعي رسمي. (Barnett and Halswimmer,1995)

2. 6 تاثير بر اشتغال و درآمد
يکي از اثرات بسيار مهمي که در مطالعات مربوط به بررسي آسيبهاي ايدز در سطح خانواده و همچنين براي ما در اين مطالعه اهميت فراواني دارد، آثار سوء ايدز بر اشتغال در خانواده هاي اچ آي وي/ايدز مي باشد. آثار سوء ايدز در حوزه اقتصادي مي تواند بر اساس سطوح مختلف ايجاد شود. در سطح فردي يک فرد آلوده به اچ آي وي و يا مبتلا يه ايدز دچار کاهش توان جسماني شده و در صورت اشتغال يا از درآمدش بواسطه کاهش ساعات کاري و يا تغيير شغل به مشاغل کم مهارت و کم بازده کاسته مي شود و يا از شغلش کنار گذاشته شده و درآمدش را از دست ميدهد. در صورتي که فرد مبتلا نبوده و يکي از اعضاي خانواده وي دچار بيماري ايدز و نيازمند مراقبت باشد، ممکن است وي جهت مراقبت از فرد مبتلا در خانه مانده و فعاليت اقتصادي اش را متوقف سازد. اين موضوع در صورت فقدان مکانيزم بيمه هاي اجتماعي و يا بيمه هاي خصوصي (تجاري) باعث آسيب بر فرد و خانواده وي به شکل از دست دادن منبع درآمدي مي گردد.
بزرگترين بخش هزينه هاي ايدز درآمد سابق فرد فوت شده است.ميزان کل درآمد سابق [از بين رفته] از تنها يک شغل منظم در ميان فوت شدگان ناشي از ايدز تقريباً 30% بيشتر از درآمد فوت شدگان ناشي از ساير موارد بوده است.اين تفاوت بزرگ بدين دليل بود که فوت شدگان ناشي از ايدز عمدتاً جوانتر از موارد فوت ساير گروهها بوده اند. از اينرو تعداد سالهاي کاري از دست رفته بيشتر بود.همچنين براي خانواده هايي که فوت شدگان شغل دوم داشته اند(14% از فوت شدگان)ميزان از دست دادن درآمد بيشتر بود.درآمد از دست رفته تهيه کننده مراقبت تنها يک نسبت کوچک از هزينه هاي غيرمستقيم را تشکيل ميدهد؛بدليل درآمدهاي کم در حوزه روستايي و اينکه آنهايي که از شخص بيمار مراقبت ميکنند فقط در بخش هايي از زمان اين کار را انجام مي دهند.
بعلت اينکه اکثر افراد آلوده به اچ آي وي را جوانان تشکيل ميدهند و متوسط عمر افراد پس از آلودگي کمتر از 20 سال است،غالب فوت شدگان بر اثر ايدز را افرادي تشکيل ميدهند که عمر فعاليت اقتصادي شان کوتاه ميباشد.بنابراين ميتوان گفت که يک فرد مبتلا به ايدز در مقايسه با يک فرد غيرمبتلا “عمر کاري” کمتري داشته و داراي “تعداد سالهاي کاري از دست رفته” بيشتري است.

2. 7 هزينه هاي مستقيم و غيرمستقيم ايدز
در متون و مطالعات مربوط به آسيبهاي ايدز که غالباً از زاويه اقتصادي به اين موضوع پرداخته اند معمولاً آثار منفي ايدز را به شکل هزينه هاي مستقيم و غيرمستقيم ايدز مورد يررسي قرار داده اند. بر اين اساس بيماري ايدز براي يک خانوار مي تواند باعث ايجاد “هزينه هاي مستقيم”20 و “هزينه هاي غيرمستقيم”21 گردد:
1- هزينه هاي مستقيم
هزينه هاي مستقيم ايدز شامل مخارج مراقبت درماني، مخارج رفت و آمد در ارتباط با مراقبت درماني و نهايتاً هزينه هاي کفن و دفن مي گردد.
بطور مثال، “مراقبتهاي پزشکي بيماران مبتلا به ايدز سنگين است. در آمريکا اين هزينه براي هر بيمار حدود 60-50 هزار دلار مي شود. اين هزينه ها شامل هزاران ساعت کار داوطلبان، افراد خانواده و دوستان نمي شود که بلاعوض براي آسايش بيماران صرف مي کنند… برآورد هزينه هاي لازم براي مراقبت از بيماران مبتلا به ايدز غالباً دشوار است” (فرهاديان 183:1369).
2- هزينه هاي غيرمستقيم
هزينه هاي غيرمستقيم ايدز شامل زيان از کارافتادگي (کاهش حداقل 15 سال از عمر کاري افراد مبتلا)، کاهش درآمد ساير اعضاي خانوار، کاهش مخارج مصرف مواد غذايي و همچنين کاهش کل مخارج خانوار در نتيجه افزايش هزينه ها بخصوص هزينه هاي درماني همزمان با کاهش درآمد خانوار مي گردد. هزينه هاي غيرمستقيمي که ايدز بر جاي مي گذارد آنقدر وسيع و گسترده هستند که يقيناً بسياري از ابعاد مختلف آن تاکنون براي انسان ناشناخته باقي مانده است. اثراتي که اين بيماري بر سطوح مختلف جامعه انساني دارد، مشخصه ويژه اي به اين بيماري نسبت به انواع مختلف بيماري هاي مزمن و مخربي همچون طاعون، سل و… بخشيده است.
هنگامي که يک بيمارستان مقررات مخصوص احتياطي براي کارکنان خود در نظر مي گيرد، از قبيل پوشيدن روپوشهاي

پایان نامه
Previous Entries افراد مبتلا، جامعه مدرن، اقتصاد خرد Next Entries اقتصاد خانواده، افراد مبتلا، مواد مخدر