استان گیلان، ساماندهی شهری، دریای خزر

دانلود پایان نامه ارشد

کرد. وی را پدر ساماندهی شهری جدید مینامند. نظریات ساماندهی شهری از دیدگاه بویی تو را می توان در دو نظریه عمده زیر مطرح ساخت:
الف) جایگزینی مفاهیم عماری به جای ویژگیهای شکلی و سبکی :بر اساس این نظریه مفهوم معماری مهم است نه شکل و سبک آن. اگر مفهوم شناخته شود شکل و سبک نیز شناخته می شود. در ساماندهی شهری نیازی به تقلید شکلی نیست بلکه مهم اینست که مفهوم در قالب مکان بیان گردد.
ب) فراتر از زمان بودن بناها و مجموعه های تاریخی : بر اساس این نظریه، دمیدن روح جدید در کالبدقدیم، سبب می شود تا بناها و مجموعه های تاریخی زنده گردد.
بر اساس نظریه های فوق اصول زیر مطرح می شود : الف) ایجاد عملکرد جدید در کالبد قدیم. ب) تعیین دوره مداخله در هر دوره. ج) تداوم مبانی اقدام. د) عدم تقلید از سبکهای معماری در گذشته. (حبیبی ومقصودی 1381ص 79)

2-11-3 کامیلو سیت (1903 _ 1843)
سیت معمار اتریشی بود که مهمترین اثر وی کتاب «هنر ساختن شهرها »به سال 1889 می باشد. وی در این کتاب برداشتی کاملا زیبا شناسانه از شهرهای قرون وسطی و رنسانس دارد. نظریه های ساماندهی سیت شامل چهار نظریه عمده است که در زیر به آنها اشاره می شود : الف) جست و جوی الفبای شهرسازی کهن به منظور کاربست در شهرسازی جدید. ب) ارزش بناهای تاریخی در ارتباط و هماهنگی فضایی موجود بین بنا و محیط اطراف. ج) نظریه تداوم شهرسازی. د) نظریه هویت تاریخی شهرها.
که اصولی تحت عنوان سلسله مراتب مکانی یا فضایی، هویت، تلفیق و انطباق، توازن، عملکرد گرایی، تعادل و مقیاس انسانی را در بر می گیرد. 0 (همان منبع ص85)

2-11-4 کنسانتین دوکسیادیس
از نظریه پردازان مرمت شهری محسوب می شود که به اعتقاد وی، مفهوم مرمت شهری نباید با مفهوم مرمت ساختمانی و کالبدی اشتباه شده و بدان محدود گردد. زیرا مرمت شهری فراتر از مرمت ساختمانی عمل می‎نماید. نظریه های دوکسیادیس در خصوص مرمت شهری شامل موارد زیر است : الف) فراتر بودن مرمت شهری نسبت به مرمت ساختمانی و کالبدی. ب) مرمت شهری به عنوان هدف کاربردی، برای باز زنده سازی فضای شهری.
بر اساس نظریات فوق، اصول مداخله از دیدگاه دوکسیادیس متواند چنین باشد: الف) درمان (مداخله به منظور زدودن عناصر مخرب). ب) حفاظت (مداخله به منظور تقویت عناصر سازنده). ج) مرمت پویا (مداخله به منظور به روز نگه داشتن عناصر و فضای شهری). (همان منبع ص105)

3-1 ویژگی های طبیعی
3-1-1 موقعیت جغرافیایی ما سال
استان گیلان توسط رشته کوه البرز و کوههای تالش از بقیه سرزمین ایران جدا گردیده و متعلق به واحد جنوبی دریای کاسپین است. از شمال به جمهوری آذربایجان و دریای کاسپین، از خاور به استان مازندران، از جنوب به استانهای قزوین و زنجان و از باختر به استان های زنجان و اردبیل هم مرز بوده و دارای گستره‎ای برابر با 14717 کیلومترمربع است و 8/0 درصد خاک ایران را شامل می گردد. این سرزمین بین طول های جغرافیایی 36 درجه تا 38 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی و 48 درجه و 30 دقیقه تا 50 درجه و 30 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینوییچ قرار گرفته است.
این استان با طبیعت دلپذیر خود، شامل سه بخش: جلگه ای، کوهپایه ای و کوهستانی بوده که اقوامی از دیرباز با فرهنگ، آداب و رسوم خاص خویش در آن زندگی می کنند.
شهرستان جدید تاسیس ماسال در غرب استان گیلان و در جنوب غربی منطقه ی تالش واقع گردیده است. که مساحت آن 447/622 کیلومترمربع است که از شمال به شهرستان رضوانشهر، از جنوب و شرق به شهرستان صومعه سرا از مغرب به استان اردبیل محدود است. شهرستان ماسال بین 48 درجه و 43 دقیقه تا 49 درجه و 14 دقیقه طول شرقی و 37 درجه و 15 دقیقه تا 37 درجه و 35 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است. این شهرستان به سه بخش جلگه ای، کوهپایه ای و کوهستانی تقسیم می گردد. بخش جلگه‎ای از اعتدال آب و هوایی بهره مند است و هر چه به کوهستانها نزدیک شویم به سرمای هوا افزوده می گردد. مهمترین ارتفاعات آن دیگاه تورشوم، شاه معلم (مولوم بند) و ریسبند و رودهای مهم آن مرغک شاندرمن و خالکایی ماسال می باشند. براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1385 شهرستان ماسال دارای 2 بخش به نامهای مرکزی و شاندرمن، 2 شهر به نامهای شهر ماسال و شهر بازار جمعه (شاندرمن)، 4 دهستان به نامهای حومه و ماسال به عنوان دهستانهای بخش مرکزی و شیخ نشین و شاندرمن به عنوان دهستانهای بخش شاندرمن و 108 آبادی است که از این تعداد آبادی 98 آبادی دارای سکنه و 10 آبادی خالی از سکنه می باشد. بر همین اساس شهرستان ماسال دارای 48091 نفر جمعیت و 12341 خانوار است. از کل جمعیت این شهرستان 14995 نفر و 3990 خانوار ساکن در نقاط شهری و 33096 نفر و 8351 خانوار ساکن در نقاط روستایی هستند. شهرستان ماسال قبلاً یکی از بخشهای شهرستان تالش محسوب می‎شد که در سال 1376 به شهرستان مستقل تبدیل گردید. (سالنامه آماری استان گیلان1389 شهرستان ماسال)

نقشه3-1 موقعیت شهرستان

3-1-2 زمین شناسی
ساختار زمین شناسی شهرستان ماسال وابسته به نوار چین خورده آنتی کلینوریوم با محور شمالی – جنوبی بوده که این نوار چین خورده در سمت شرق خود با شیب 60 تا 70 درصد و در سمت غرب با شیب کمتر بین 25 تا 40 درصد می باشد. این مناطق در فازکوهزایی لارآمید و آلپ با بالا آمدن رسوب کرتاسه بالا و اوایل پالئوسن همراه بوده است. مرز این بالا آمدگی با حوضه فرورفته خزر به واسطه یک گسله وارونه پوشیده شده است. در این شهرستان مجموعه افیولیتی شاندرمن (بازمانده توده اقیانوسی خزر) که جزء سنگهای دگرگونی و مجموعه گشت- شاندرمن- اسالم می باشد مشاهده شده است. این مجموعه به صورت توده دگرگونی بوده و با گسل های شرقی- غربی و جنوبی از سایر تشکیلات جدا شده است.
در بخش جلگه ای این شهرستان رسوبات و نهشته های آبرفتی- کوهپایه‎ای عصر پلیوستوسن و نهشته‎های دریایی عهد حاضر تشکیل شده است. در بخش کوهپایه ای از رسوبات دوران مزوزوئیک یا دوران دوم (سنگهای آهک خاکستری و سنگهای آتشفشانی درکرتاسه زیرین) و توده دگرگونی و رسوبات پالئوزوئیک مربوط به دوران اول که از دونین تا پرمین را در برگرفته و از سنگهای تخریبی و افیولیتی متخلخل با سنگ آهک همراه با مقدار کوارتزیت و کنگلومرا و سنگهای آتش فشانی– اندزیتی تشکیل شده است. در بخش کوهپایه ای و کوهستانی، توده دگرگونی شیست سبز نیز دیده می شود.
در بخش کوهستانی رسوبات دوران اول که با گسله رورانده محور تالش از رسوبات نئوژن بخش زنجان جدا شده است و رسوبات دوران دوم به همراه شیستهای سبز به صورت شمال غربی– جنوب شرق در ارتفاعات شهرستان مورد مطالعه گسترده شده است. (نقشه زمین شناسی استان گیلان1:250000)

نقشه 3-2 زمین شناسی
3-1-3 توپوگرافی
شرایط پستی و بلندی تحت تاثیر دو عامل شکل زایی درونی و بیرونی به وجود می آید. به نحوی که ساختار اولیه زمین از لحاظ تکتونیکی و پدید آمدن ارتفاعات توسط عوامل درونی شکل گرفته و پس از آن عناصر اقلیمی به عنوان عوامل بیرونی در تغییر شکل ساختار اولیه نقش بسیار موثری ایفا می نمایند. از مکانیزم های فرسایش می توان به دما، رطوبت، منابع آب (سطحی، زیرزمینی) ، بارندگی و غیره اشاره کرد.
شهرستان ماسال از سه تیپ اکولوژیک جلگه ای، کوهپایه ای و کوهستانی تشکیل شده که بخش جلگه ای آن از ارتفاع 50 الی 100 متر، بخش کوهپایه ای آن از 100 الی 500 متر و بخش کوهستانی آن 500 متر به بالا تا ارتفاع 2500 متر کشیده شده است. توپوگرافی مناسب محیطی به همراه رودخانه های دائمی و پرآب سبب شده که جنگل های پایکوهی و کوهستانی و برفهای قله های ارتفاعات، اقلیم مناسب و دلپذیر را در قسمتهای مختلف خصوصاً بخش جگله ای به همراه داشته باشد. سکونتگاههای روستایی در بخش جلگه‎ای با معیشت غالب زراعت و روستاهای پایکوهی، دامداری و باغداری شکل یافته اند و بخش ارتفاعات فوقانی (نواحی کوهستانی) ییلاق افراد پایکوهی و زمان فصل گرم سال می باشد. ارتفاعات جنگل دیگاه با 2611 متر، جنگل خندیله پشت با 1500 متر، جنگل لرزانه با 1000 متر و جنگل رنگو با 1700 متر ارتفاع در بخش کوهستانی شهرستان واقع گردیده اند که مرتفع ترین قله های شهرستان کوه دیگاه با ارتفاع 2611 متر در بخش شاندرمن قرار دارد. رطوبت دریای خزر و ارتفاعات کوهستانی، شرایط معتدل و مرطوبی را در نواحی جگله ای محدوده مورد مطالعه، همچنین اقلیم سرد کوهستانی را در نواحی مرتفع آن پدید آورده است. این ویژگی باعث گردیده تا نواحی کوهستانی در ایام گرم سال با توجه به مطلوبیت هوا، از چشم اندازهای مناسب ییلاقی برخوردار باشند. (نقشه توپوگرافی استان گیلان1:50000)

نقشه3-3 توپوگرافی
3-1-4 منابع آب
در شهرستان ماسال دو رودخانه دائمی به نام های مرغک و خالکایی و یک رود فصلی به نام اسکندر رود (بهمبر) جریان دارد. استخرها و آبگیرهای موجود هم با ذخیره آبی یک میلیون مترمکعب از دیگر منابع آبی شهرستان به شمار می روند رودخانه مرغک شاندرمن از ارتفاعات 2600 متری شهرستان سرچشمه گرفته، رودخانه خالکایی ماسال از ارتفاعات 2600 متری سرچشمه گرفته این رودخانه پس از عبور از شهرستان ماسال به تالاب انزلی می ریزد و رود بهمبر نیز در ابتدا با نام اسکندررود از ارتفاعات بالادست محدوده روستای نیلاش سرچشمه گرفته و پس از طی مسیر ی به تالاب انزلی می ریزد.
-ماسال رود (خالکایی)
پهنه رودخانه ماسال رود در بخش میانی استان گیلان عرض شمالی ́ 2 و ْ 37 تا ˝ 13 ́ 27 و ْ 37 و طول شرقی ́ 51 و ْ 48 تا ́ 15 و ْ 49 جغرافیایی گسترده شده است. مساحت این حوضه از بلندترین نقطه دهانه خروجی ایستگاه دبی سنجی طاسکوه 221 کیلومترمربع می باشد و زهکش اصلی حوضه رودخانه ماسال رود از به هم پیوستن رودهای شاه معلم، خونی، پرسی نساء و چسلی بوجود آمده است.
از لحاظ موقعیت سیاسی حوضه خالکایی در شهرستان فومن، ماسال و صومعه سرا گسترده شده است.

-شاندرمن رود مرغک
این رودخانه در نیمه شمالی (به عبارت دقیق تر شمال غربی) حوضه رودخانه های منتهی به تالاب انزلی واقع است. محدوده جغرافیایی آن به طول́ 5/46 و˚ 48 تا ́ 5/19 و ˚ 49 و عرض شمالی ́ 5/17 و ˚ 37 تا ́ 3/27 و ˚ 37 می باشد مهمترین کانون جمعیتی آن شهر شاندرمن است و علاوه بر آن روستاهای زیادی چون، طالب دره، امام زاده شفیع، چاله سرا، توسه سرا، قران و در نهایت در روستای کتمجان به رودخانه خالکایی ماسال متصل و وارد تالاب انزلی می شود
از لحاظ موقعیت نسبی دبی حوضه در غرب شهرستان ماسال در استان گیلان واقع شده و از نظر تقسیمات هیدرولوژی کل کشور جزء حوضه آبریز دریای خزر محسوب می گردد و آبادیهای این حوضه در ارتفاعات شامل خشکه دریا، سرخ سنگان، ویرگاه، دشته، سفیس تونه، اوربند، انگنه سی، خشکه لیمار، سوره ژیه، البرکان، سرکوم، برنبم بلنگاه، خشکه بیله و راستکه می باشد. حوضه شاندرمن هم مرز سرشاخه های خلخال از استان اردبیل و نیز حوضه های خالکایی ماسال و چفرود رضوانشهر می باشد (مشاور جنگل سبز گستر، 1383، ص 9) .

نقشه 3-4 شبکه آب
3-1-5 اقلیم
شناخت نوع اقلیم یک ناحیه براساس دیدگاههای منطقه ای و محلی قابل بررسی می باشد. تحقیق منطقه ای باید با توجه به شناخت جریانات جوی و توده های هوایی در مقیاس بزرگ که ناحیه را مورد تاثیر قرار می دهند، صورت پذیرد و شناخت محلی نیز با توجه به عناصر آب و هوایی و تجزیه و تحلیل پارامترهای هواشناسی امکانپذیر می باشد.
شهرستان ماسال در قسمت جنوب غربی حاشیه دریای خزر واقع گردیده و حاشیه غربی و جنوب غربی این محدوده را نواحی کوهستانی فراگرفته اند. جریانات عمومی فشار هوا نشان می دهد که این محدوده از سمت شمال و شمال شرق در دوره سرد سال تحت تاثیر جریان پرفشار سیبری بوده و در این دوره هوای

پایان نامه
Previous Entries ورودی شهر، پوشش گیاهی، سلسله مراتب Next Entries استان گیلان، مناطق شهری، رطوبت نسبی