استان گلستان، دریای خزر، بندر ترکمن

دانلود پایان نامه ارشد

بروز داده باشد كنكاش در اين جهات چند موقعيت كاملا شاخص را مطرح مي‌ كند كه تحت عناوين موقعيت هاي حاشيه ‌اي ، مرزي ، دريايي ساحلي و استراتژيكي مورد بررسي قرار مي‌ گيرد .
1 – 2 – 2 – 1 – موقعيت‌ حاشيه‌ اي
اين موقعيت بر بستر مقايسه محدوده‌هاي جغرافيايي شكل مي‌ گيرد و مبين گوشه‌ نشيني و عزلت گزيني و انزوا است . اين موقعيت در فرايندي طولاني بر پهنه عمل عوامل گوناگون طبيعي ، اجتماعي تظاهر كرد كه مختصات ژئوديزيك ، موانع و تنگناهاي طبيعي ، عقب ماندگي نيروهاي توليدي و حاكميت شكلي خاص از كوچ نشيني و عوامل اجتماعي ، تاريخي بازدازنده از اختلاط و مراودات مختلف در ايجاد و تثبيت آن مؤثر بوده‌اند . كليه اين عوامل با شدت و ضعف‌هايي كم و بيش متفاوت در محدوده شهرستان‌ تركمن و ناحيه همگني كه اين شهرستان در آن قرار گرفته ، حاكم بوده است .
1 – 2 – 2 – 2 – موقعيت‌ مرزي
موقعيت مرزي داراي ماهيتي دوگانه است . هم مي ‌تواند به عنوان مانع ارتباط عمل كند و با نقش تنگنا ظاهر مي ‌شود و هم مي ‌تواند از رهگذر مناسبات تجاري برون مرزي به عنوان يك نقطه قوت براي شهرستان تركمن مطرح گردد و در حال حاضر با توجه به 50 كيلومتر مرز آبي ، حدوداً 100 كيلومتر از پيرامون شهرستان به خارج ارتباط دارد . (طرح جامع شهرستان تركمن ، 1375 ، ص 5)
1 – 2 – 2 – 3 – موقعيت‌ دريايي و ساحلي (موقعيت صيدگاهي)
شهرستان تركمن داراي بيش از 50 كيلومتر مرز آبي با درياي خزر است . اين امر ارزشهاي بندرگاهي و صيد گاهي را محقق نموده و فعاليت‌هاي وابسته به آن از دير باز در اين شهرستان معمول بوده است .
موقعيت صيدگاهي يك قابليت براي شهرستان است ، سابقه‌ طولاني صيد ، گستردگي سواحل (قريب به 65 كيلومتر) وجود مكان هايي مناسب جهت ايجاد سازه‌ هاي صيادي بندر تركمن ، آشوراده ، سواحل گميشان ، از امتيازات ويژه اين شهرستان مي‌ باشد .
1 – 2 – 2 – 4 – موقعيت‌ گردش گاهي و توريستي
با توجه به وجود نوار ساحلي ، وجود جاذبه‌هاي محيطي اعم از تالاب هايي كه زيست گاه پرندگان آبزي هستند و نزديكي به شبه جزيره ميانكاله ، به همراه جاذبه‌هاي مردم شناسانه و ارزش هاي مترتب بر صنايع دستي قابليت تبديل شدن شهرستان تركمن به عنوان مركز توريستي بزرگ را نشان مي‌ دهد .
1 – 2 – 2 – 5 – موقعيت‌ استراتژيكي
ارزشهاي اقتصادي و ژئوفيزيكي درياي خزر به شهرستان تركمن كه اشرافي كامل به حاشيه شرقي دريا دارد ، به همراه موقعيت مرزي ، موقعيتي استراتژيكي بخشيده است . اين موقعيت از رهگذر تحولاتي چون تجزيه اتحاد شوروري و ضرورت تثبيت حقوق كشورهاي ساحلي اهميتي بيش از گذشته يافته است . (مهندسين مشاور سراوند، ‌1375، ص ص 8-1)
1 – 3 – موقعيت طبيعي آشوراده
 لفظ «آشوراده» در زبان ترکمنی به معنای «جزیرهٔ آشور» است. و دارای دو بخش آشیر (آشور) و آدا (جزیره) [آشیرآدا = آشوراده] است. ترکمن‌ها به این جزیره «مال آشیر» هم می‌گویند زیرا در زمانهای قدیم از ساحل بندر ترکمن دامهای خود را جهت تعلیف به جزیره می‌رساندند و در این لفظ «مال» به معنای «دام» و «آشیر» به معنای مصدری «رساندن» است.
جزیره آشوراده درمنتهی الیه شرقی شبه جزیره میانکاله درجنوب شرقی دریای خزر با وسعتی در حدود 1200 هکتار واقع شده است که اكنون تنها 400 هكتار آن قابل بهره برداري است . شمال این جزیره را دریای خزر و جنوب آنرا خلیج گرگان احاطه نموده و شرق آن به واسطه تنگه باریکی که خلیج گرگان را به دریای خزر مرتبط می سازد ، از خشکی جدا ساخته و غرب آن بوسیله کانالی از شبه جزیره میانکاله جدا گردیده است . آشوراده و میانكاله یك فلیش ساحلی هستند . (فلیش در حقیقت امتداد زبانه خشكی در آب است) طول
جغرافیایی آشوراده برابر ۵۳٫۸۵ْ۰۰َ عرض جغرافیایی آن 33َ ۳۶٫۸۳ْ است . ارتفاع آشوراده از سطح دریاهای آزاد برابر ۲۶- متر است ، جزیره با آب و هوای معتدل در پنج کیلومتری غرب بندر ترکمن قرار دارد .از این سه جزیره، دو جزیره شرقی كوچك و تنها جزیره غربی بزرگتر بوده است. دو جزیره كوچك شرقی به سبب تحولات سطح آب و احتمالا عمل باد مدفون شده و در حال حاضر آشوراده تنها یك جزیره است كه با ایجاد كانال (كانال خزینی) در بخش غربی آن از شبه جزیره میانكاله جدا افتاده است. (سايت شهرداري بندر تركمن ، 1390

نقشه شماره 3-2 : موقعيت منطقه آشوراده در شهرستان بندر تركمن
منبع : استانداري گلستان ، 1390

نقشه شماره 3-3 : نقشه ي اقليم استان گلستان
منبع : اداره ي كل هواشناسي استان گلستان ، 1390
1 – 4 – اقليم
1 – 4 – 1 – اقليم شهرستان تركمن
– از نظر پوشش گياهي نيز پوشش جنگلي جنوب (كوهپايه) و درختچه‌ هاي شرق جايشان را به گياهان استپي و سپس شور پسند مي‌ دهد كه كاهش قابل ملاحظه‌ غناي محيطي را در فاصله بسيار كم ترسيم مي‌ نمايد.
– حاكميت اقليم استپ خشك بر جنوب و آب و هواي بياباني بر شمال شهرستان ساخت رستنيها را هم از نظر تراكم و هم از حيث گونه با تنگنا مواجه كرده است . به طوري كه ضعف پوشش گياهي تشديدكننده مهمي در فرسايش خاك منطقه محسوب مي شود . رعايت نشدن اصول چراي دام و نظام نادرست بهره‌ برداري زا پوشش ضعيف گياهي نيز در روند كاهش قابليت خاك مؤثر واقع شده است .
از ديگر پيامدهاي كاهش ارتفاع از جنوب به شمال ؛ افزايش دما ، تبخير و كاهش بارندگي مي‌ باشد . پيامد اين امر ، تغيير تيپ اقليمي معتدل به تيپ اقليمي معتدل و نيمه خشك مي‌ باشد .

نقشه شماره ي 3-4 : منحني دما در استان گلستان
منبع : اداره ي كل هواشناسي استان گلستان ، 1390

همچنين ميزان بارش نيز در سطح شهرستان به طور متوسط از 400 ميليمتردر بندر تركمن ، به 370 ميليمتر در خواجه نفس و 350 ميليمتر در قلعه جيق و گميشان مي ‌رسد . مهمترين محدوديت هاي ساخت بيوكليماتيك ، تبخير بالا ، رگباري بودن و عدم تناسب در پراكنش زماني بارش در طول سال ، و عدم انطباق آن با نياز آبي گياهان و همچنين انحراف از ميانگين بالا (عدم ثبات) در طول دوره آماري است . همچنين بادهاي شهرستان به لحاظ زيست اقليمي حائز اهيمت است بررسي هاي موجود نشان مي دهد كه پنج ماه مهر ، آبان ، آذر ، دي ، بهمن هواي آرام و سرعت صفر بيش از 50 درصد كل جريان هوا را بخود اختصاص داده است . پس مي‌توان گفت كه پتانسيل خود پالايي هوا ضعيف است .

نقشه شماره ي 3-5 : منحني بارش در استان گلستان
منبع : اداره ي كل هواشناسي استان گلستان ، 1390
در رابطه با سرعت بادها با عنايت به اينكه جريان هاي با سرعت 40 نات (5/74 كيلومتر در ساعت و يا حدود 6/ 20 متر بر ثانيه) مشاهده شده است . بر اساس مقياس بيوفرت چنين سرعتي با توفان خيلي شديد منطبق وموجب كنده شدن درختهاي كوچك ، شيرواني ها و خسارت به ساختمان ها مي‌ گردد . همچنين در ارتباط با عملكرد باد در سطح شهرستان تركمن ، ويژگي هاي خاك شناسي اين شهرستان موضوع مهمي است زيرا عمدتاً خاكهاي شهرستان ريزدانه و «لسي» است و به آساني توسط باد قابل حمل و جابجايي بوده و عامل تعيين كننده در ايجاد طوفان هاي گرد و خاك محسوب مي شود با توضيح اين نكته كه اصولاً بادهايي با سرعت سه متر بر ثانيه و بيشتر به شرط تداوم مي ‌توانند موجد گرد و خاك باشند با توجه به اينكه سرعت متوسط بادهاي غالب در شهرستان تركمن بيش از اين ميزان است . پس مي‌توان نتيجه گرفت سرعت باد از نظر «فرسايش بادي» و ايجاد گرد و غبار و نيز تخريب ساختمان ها نيز به عنوان يك محدوديت عمل مي‌ كند . (اداره ي كل هواشناسي استان گلستان ، 1390)
1 – 4 – 2 – اقليم آشوراده
آب و هوای این جزیره مشابه آب و هوای ساير مناطق شمال کشور است دارای زمستانی معتدل و تابستان هایی گرم معتدل با رطوبت بالا ، حداقل درجه حرارت در زمستان 7 درجه سانتیگراد و درتابستان 37 درجه سانتیگراد و متوسط دمای سالیانه 16 درجه سانتیگراد می باشد.
5-1-شرایط زیست- اقلیمی منطقه مورد مطالعه
در فراهم شدن آسايش انسان عوامل دما ، نم نسبي و سرعت باد مؤثر هستند و يكي از معيارهايي كه در قالب نمودار معرف آسايش انسان است ، استفاده از جدولي مي باشد كه براي نخستين بار در سال 1971 توسط كارل ماهاني4 عرضه و تكميل شد .
جدول ماهاني منطقه آسايش شب و روز هر ماه را با توجه به معدل سالانه دماي محل مورد مطالعه و معدل رطوبت نسبي همان ماه تعيين مي كند و براي ارزيابي وضعيت گرمايي يك مكان بوسيله اين جدول مطابق دستورالعمل ذيل عمل مي گردد .
ابتدا جدول چند قسمتي ماهاني كه براي درج اطلاعات مربوط به دما ، رطوبت ، بارندگي و باد مي باشد ، را به طريق زير پر مي كنيم . براي اين منظور در جدول مربوط به دما ، بالاترين و پائين ترين دماي دوازده ماه را در مربع هاي مربوطه جداگانه وارد مي كنيم ، سپس با استفاده از همين دو رقم حداكثر و حداقل مي توان متوسط دماي سالانه و متوسط نوسان سالانه را به دست آورد و به اين ترتيب در محل معدل دماي حداكثر و معدل دماي حداقل5 وارد كرد . سپس جدول مربوط به روطوبت نسبي را تكميل مي كنيم و بر اساس جدول شاخص گروه رطوبتي (جدول 2) ، گروه رطوبتي هر ماه با اعداد 1 ، 2 ، 3 ، 4 ، در رديف چهارم جدول نسبي وارد مي شود . جدول مربوط به بارندگي و باد را نيز تكميل مي كنيم . قسمت اول جدول شماره ي 3 عمل تشخيص را انجام مي دهد . مراحل تكميل قسمت اول جدول شماره ي 3 به شرح زير است :
با استفاده از جدول شماره 1 متوسط حداكثر و حداقل دماي هوا را به ترتيب در رديف هاي اول و چهارم وارد مي كنيم . آنگاه بر اساس جدول شاخص حدود آسايش (جدول شماره 4) حد بالا و پائين آسايش در شب و روز هر ماه تعيين مي شود و اعداد به دست آمده به ترتيب در رديف هاي 2 ، 3 ، 5 ، 6 ، جدول به طور جداگانه وارد مي شوند .
متوسط حداكثر دماي هوا با حدود آسايش روز و متوسط حداقل دماي هوا با حدود آسايش شب مقايسه مي شود و فشارهاي حرارتي تعيين شده مطابق نشانه هاي زير در دو رديف آخر وارد مي شوند :
H (گرم) : در صورتي كه متوسط دما بالاي حد آسايش باشد .
M (مناسب) : در صورتي كه متوسط دما بين حدود آسايش باشد .
C (سرد) : در صورتيكه متوسط دما ، زير حد آسايش باشد .
براي تفكيك ناراحتي هاي ناشي از شرايط اقليمي مختلف ، سه شاخص ، (3 H، 2 H ،1 H) شاخص رطوبتي و سه شاخص (3 A، 2 A ،1 A) شاخص خشكي هستند .
الف – شاخص هاي مربوط به وضعيت رطوبت :
1 H- اين شاخص نماينده ي وضعيتي است كه گرماي روز همراه با رطوبت نسبي زياد (گروه 4) و يا رطوبت نسبي متوسط (گروه 2 و 3) و نوسان شبانه روزي دما كمتر از 10 درجه سانتيگراد باشد. در اين گونه موارد جريان محسوس هوا براي احساس آسايش ضروري است .
2 H- اين شاخص نماينده ي وضعيتي است كه دماي هوا مطابق معيار ماهاني داخل وضعيت راحت قرار دارد ، ليكن رطوبت نسبي زياد محيط (گروه 4) ايجاد ناراحتي مي كند . در اين مواقع نيز جريان باد مطلوب است .
3 H- اين شاخص نماينده ي وضعيتي است كه باران و نفوذ آن به داخل ساختمان ايجاد ناراحتي و خطرات احتمالي مي كند و ميزان بارندگي از 200 ميليمتر تجاوز مي كند . محافظت از باران و پيش بيني براي خطرات احتمالي لازم و ضروري است .
ب – شاخصهاي مربوط به وضعيت خشك :
1 A- اين شاخص نماينده ي وضعيتي است كه نوسان دماي شب و روز بيش از 10 درجه سانتي گراد ايجاد ناراحتي مي كند . در شرايطي كه روزهاي گرم و رطوبت نسبي هوا كم يا متوسط (گروه 2 ، 1 و 3) باشد ، شبها هوا سرد مي شود و همين امر مي تواند ايجاد ناراحتي كند . ماهاني در اين شرايط ظرفيت حرارتي را ضروري مي داند .
2 A- اين شاخص نمودار وضعيتي است كه گرماي شب و رطوبت نسبي كم در داخل ساختمان ايجاد ناراحتي كند . خوشبختانه در اين شرايط آسمان صاف است و همين امر باعث مي شود كه گرماي بدن از راه تابش به آسمان ، كاهش يابد و دماي سطح بدن تا 6 درجه سانتي گراد از هواي اطراف خود خنك تر شود . در اين شرايط خوابيدن در هواي آزاد از جمله راه هاي رهايي از ناراحتي است .
3 A- اين شاخص نمودار مواقعي است كه دماي روز از حداقل دماي منطقه آسايش در معيار ماهاني پائين تر است و در نتيجه

پایان نامه
Previous Entries استان گلستان، اوقات فراغت Next Entries رطوبت نسبی