ارزيابي، گونهاي، اطمينان

دانلود پایان نامه ارشد

چنانچه جنبهي قضاوتي به عنوان بُعد مهم و اساسي ارزيابي ناديده گرفته شود، احتمالاً ايجاد نگرشهاي مثبت به ارزيابي دشوار ميگردد(برينکرهوف28، 1999).
2-2-19) کارکردها و ويژگيهاي ارزيابي
اسکريون29 (1967) اولين کسي بود که اظهار داشت تمايز بين ارزيابي تکويني و ارزيابي نهايي دو نقش يا کارکرد عمدهي ارزيابي هستند. بنابراين، ارزيابي ميتواند دو کارکرد داشته باشد. کارکرد تکويني که براي بهبود و توسعهي يک فعاليت ضمن اجرا (برنامه، شخص، محصول و غيره) به کار برده شود و کارکرد نهايي که براي پاسخگويي، تأييد، انتخاب يا استمرار مورد استفاده قرار ميگيرد. کارکرد نهايي که براي پاسخگويي، تأييد، انتخاب يا استمرار مورد استفاده قرار ميگيرد. کارکرد سومي را نيز ميتوان براي ارزيابي تصور کرد که غالباً کمتر در سوابق ارزيابي به آن پرداخته شده است و آن جنبهي روان شناختي، اجتماعي و سياسي ارزيابي است. تقريباً هر جنبه از کارآموزي ميتواند موضوع ارزيابي باشد، در حالي که بعضي از موضوعها مانند دانشآموزان يا معلمان، همواره موضوعهاي عمومي ارزيابي بودهاند، اما مسائل ديگر مانند طرحها و برنامهها، مواد آموزشي و يا مؤسسات آموزشي تبديل به موضوعهاي جذابي شدهاند که از آنها ارزيابي به عمل آمده است. از طرفي موفقيت کلي ارزيابي نيز به سودمندي آن براي مراجعين و مخاطبين بستگي دارد. در حالي که توافقي در ميان ارزيابان راجع به بهترين مراحل براي انجام ارزيابي وجود ندارد، با اين حال اکثريت معتقدند که بايستي ميزان مناسبي از تعامل بين ارزيابان و مخاطبان آنها در ابتداي ارزيابي براي تعيين نيازهاي ارزيابي و در مرحلهي نتيجهگيري براي بحث راجع به يافتهها وجود داشته باشد زيرا ارزيابي نميتواند به فعاليتهاي فني جمعآوري و تحليل اطلاعات محدود شود (برينکرهوف، 1999).

2-2-20) مراحل ارزيابي
استاندارهاي جامعهي تحقيقاتي30(ERS) در رابطه با ارزيابي بر اساس طرح “ERS”، 55 استاندارد حرفهاي را در 6 مقوله دستهبندي کرده است:
1. تنظيم و مذاکره (12 استاندارد)
2. ساختار و طراحي (6 استاندارد)
3. جمعآوري اطلاعات و آمادگي (12 استاندارد)
4. تحليل و تفسير دادهها (9 استاندارد)
5. ارتباطات و انتشار (10 استاندارد)
6. سودمند (6 استاندارد)
2-2-21) معيارهاي ارزيابي
در سالهاي اخير تلاشهاي متعددي براي توسعهي معيارهايي به منظور ارزيابي مواد، پروژهها و فعاليتهاي آموزشي صورت گرفته است. جامعترين و مدبرانهترين مجموعه از معيارها که توافق زيادي راجع به آن صورت گرفته است، معيارهايي هستند که توسط استافل بيم و همکاران به منظور تعيين استانداردهايي براي ارزيابي مواد، پروژهها و برنامههاي آموزشي در کميتهي مشترک معيارهاي ارزيابي آموزشي آمريکا توسعه و منتشر شد. کميتهي مذکور 30 معيار را در 4 گروه عمده تقسيمبندي کرد(برينکرهوف، 1999).
الف: معيار سودمندي شامل 8 معيار، براي حصول اطمينان از تأمين نيازهاي اطلاعاتي و عملياتي
ب: معيارهاي انجام پذيري شامل 3 معيار، براي اطمينان از واقعي بودن، عملي بودن و اعتبار ارزيابي
ج: معيارهاي صحت شامل 8 معيار، براي اطمينان از ملاحظات قانوني و اخلاقي در ارزيابي
د: معيارهاي دقت شامل 11 معيار، براي حصول اطمينان از جمعآوري و اشاعهي اطلاعات فني کافي
جدول 2-4) سي معيار ارائه شده توسط برينکرهوف (1999)
معيارهاي سودمندي
معيارهاي انجام پذيري
معيارهاي صحت
معيارهاي دقت
تعيين مخاطب
شيوه هاي عملي
الزام رسمي
تعيين موضوع
اعتبار ارزياب
توانايي بالقوه ي سياسي
تعارض علايق
تحليل محيط
انتخاب و حدود اطلاعات
هزينه ي ثمربخشي
آشکارسازي کامل و روشن
توصيف اهداف و شيوه ها
روشني گزارش

حق عمومي براي دانستن
منابع اطلاعاتي دفاع پذير
تفسير ارزشي

حقوق آزمودني
اندازه گيري معتبر
زمان بندي گزارش

تعامل انساني
اندازه گيري باثبات
انتشار گزارش

گزارش دهي متعادل
کنترل منظم داده ها
تأثير ارزيابي

مسئوليت مالي
تحليل اطلاعات کمي

تحليل اطلاعات کيفي

نتايج توجيه شده

گزارش دهي عيني
2-2-21-1) استاندارهاي سودمندي
اين استانداردها براي حصول اطمينان از اين که ارزيابي نيازهاي اطلاعاتي عملي مخاطبان خاص را فراهم ميسازد، مورد استفاده قرار ميگيرند که عبارتند از:
* تعيين مخاطب: براي پيگيري نيازهاي مخاطبان بايد با افرادي که از ارزيابي متأثر ميشوند، مشخص شوند.
* ارزياب معتبر: افرادي که به منظور اجراي ارزيابي انتخاب ميشوند، بايستي مورد اطمينان بوده و شايستگي انجام ارزيابي را داشته باشند، به گونهاي که يافتههاي ارزيابي از حداکثر اعتبار و پذيرش برخوردار باشند.
* دامنهي اطلاعات و انتخاب اطلاعات: اطلاعات جمعآوري شده بايد به گونهاي باشند و به روشهايي انتخاب شوند که سؤالات اصلي را در خصوص موضوع ارزيابي پيگيري نمايند و پاسخگوي نيازها و علايق مخاطبان ويژه باشند.
* تفسير ارزشمند: ديدگاهها، شيوهها و مبناي منطقي مورد استفاده در تفسير يافتهها بايد به دقت توصيف شوند، به گونهاي که مبناهاي قضاوتهاي ارزشي روشن داشته باشند.
* روشني گزارش: گزارش ارزيابي بايد موضوع مورد ارزيابي، محتوا و اهداف شيوهها و يافتههاي ارزيابي را به وضوح توصيف نمايد، به گونهاي که مخاطبان، آنچه را که انجام گرفته، دليل انجام آن، اطلاعات به دست آمده، نتايج ترسيم شده و توصيههاي پيشنهادي را به آساني درک نمايند.
* انتشار گزارش: يافتههاي ارزيابي بايد به مراجعان و مخاطبان مربوطه ارائه شوند، به نحوي که آنها بتوانند يافتهها را مورد ارزيابي قرار داده و از آنها استفاده کنند.
* زمانبندي گزارش: انتشار گزارشها بايد به موقع باشد، به گونهاي که مخاطبان بتوانند از اطلاعات گزارش شده به نحو مطلوبي استفاده نمايند.
* تأثير ارزيابي: ارزيابيها بايد به نحوي برنامهريزي و اجرا شوند که مخاطبان را نسبت به پيگيري مطالب تشويق نمايند.
2-2-21-2) استانداردهاي انجامپذيري
استانداردهاي انجامپذيري مورد نظر براي اطمينان از اين که ارزيابي واقعگرا، مدبرانه و سياستمدارانه هست يا نه مورد استفاده قرار ميگيرند که عبارتند از:
* دستورالعملهاي عملي: دستورالعملهاي ارزيابي بايد عملي باشند به نحوي که نارساييها به حداقل رسيده و بتوان اطلاعات موردنياز را جمعآوري نمود.
* ثبات سياسي: ارزيابي بايد با پيشبيني شرايط مختلف گروههاي متعدد، برنامهريزي و اجرا شود، به گونهاي که مشارکت آنها به دست آيد و تلاشهايي از جانب آنها براي کاهش عمليات ارزيابي صورت گيرد و يا اعمال نظر و سوء کاربرد نتايج را بتوانند رفع يا خنثي سازند.
* هزينهي ثمربخشي: ارزيابي بايد اطلاعات ارزشمندي را براي توجيه منابع زيادي که صرف آن شده، فراهم نمايد.
2-2-21-3) استانداردهاي صحت ارزيابي
اين استانداردها به منظور حصول اطمينان از اين که ارزيابي به صورت قانوني، اخلاقي و به خاطر رفاه افراد درگير در ارزيابي و همچنين افرادي که از نتايج ارزيابي متأثر ميشوند، مورد استفاده قرار ميگيرند که عبارتند از:
* تعهد رسمي: تعهدات گروههاي رسمي به ارزيابي (آنچه که انجام داده ميشود، چگونگي انجام، توسط چه کسي، چه هنگام) بايد به صورت مکتوب باشد، به گونهاي که گروهها مجبور به انجام شرايط توافق بوده يا به صورت رسمي راجع به آن بحث نمايند.
* تعارض علاقه: تعارض علاقه بايد مکرراً به طور قابل اجتنابي روشن و آشکار گردد به نحوي که اين تعارضات نتواند فرآيندها و نتايج ارزيابي را تحتالشعاع قرار دهد.
* بيان صريح و کامل در گزارشها: گزارشهاي کتبي يا شفاهي ارزيابي بايد در ارائهي نتايج مربوطه، از جمله محدوديتهاي ارزيابي روشن و به درستي عمل نمايند.
* حق عمومي براي آگاهي از ارزيابي: گروههاي رسمي ارزيابي بايد حق عمومي براي آگاهي از ارزيابي درون محدودهي ديگر اصول و موقعيتهاي مربوطه نظير اصول مربوط به امنيت عمومي را مشروع بدانند.
* حقوق افراد انساني: ارزيابي بايد به گونهاي طراحي و اجرا شود که حقوق و رفاه افراد انساني درگير مورد توجه قرار گيرد.
* تعاملهاي انساني: ارزيابيها بايد ارزش و موقعيت افراد را در روابط با ديگر افرادي که با ارزيابي سروکار دارند، مورد توجه قرار دهند.
* گزارشدهي به صورت متعادل: ارزيابي بايد به گونهاي کامل باشد و نقاط ضعف و قوت را نشان دهد که بر نقاط قوت تأکيد شود و مسائل پيگيري شوند.
* مسئوليت مالي: تخصيص و هزينهي منابع ارزيابي بايد به نحو مطلوبي دستورالعملهاي پاسخگويي و ديگر روشهاي مدبرانه و مسئوليت اخلاقي را مشخص سازد.
2-2-21-4) استانداردهاي دقت
استانداردهاي دقت براي حصول اطمينان از اين موضوع هستند که ارزيابي به صورت فني، اطلاعات کافي را در خصوص جنبههاي موضوع مورد مطالعهي آشکار ميسازد به نحوي که ارزشمندي و شايستگي آن را تعيين ميکند. اين استانداردها عبارتند از:
* تعيين موضوع: موضوع ارزيابي (برنامه، پروژه، مواد) بايد به نحو کافي مورد بررسي قرار گيرد، به نحوي که اشکال موضوع مورد بررسي در ارزيابي به روشني تعيين شوند.
* تحليل محتوا: محتوايي که برنامه، پروژه و مواد در آن هستند بايد به اندازهي کافي بررسي شوند، به گونهاي که تأثيرات احتمالي آنها بر موضوع قابل تشخيص باشند.
* توصيف اهداف و دستورالعملها: اهداف و دستورالعملهاي ارزيابي به اندازهي کافي نظارت و توصيف شوند، به نحوي که قابل تشخيص و بررسي باشند.
* منابع اطلاعاتي قابل دفاع: منابع اطلاعاتي بايد به طور جامع توصيف شوند، به گونهاي که کفايت اطلاعات قابل بررسي باشند.
* اندازهگيري معتبر: دستورالعملها و وسايل جمعآوري اطلاعات بايد انتخاب يا تهيه شوند، آنگاه به صورتي اجرا گردند که اطمينان حاصل شود تفسير آنها قابل استفاده ميباشند.
* اندازهگيري باثبات: دستورالعملها و وسايل جمعآوري اطلاعات بايد انتخاب يا تهيه شوند، آنگاه به صورتي اجرا شوند که اطمينان حاصل شود اطلاعات کسب شده به اندازهي کافي براي استفادهي موردنظر داراي ثبات هستند.
* کنترل منظم دادهها: دادههايي که در ارزيابي جمعآوري، دادهپردازي و گزارش شدهاند بايد مورد بررسي و تصحيح قرار گيرند، به گونهاي که نتايج ارزيابي از نارسايي محفوظ بماند.
* تحليل اطلاعات کمي: اطلاعات کمي ارزيابي بايد به نحو مناسب و منظمي تحليل گردند تا اطمينان حاصل شود که تفاسير قابل دفاع ميباشند.
* تحليل اطلاعات کيفي: اطلاعات کيفي ارزيابي بايد به گونهي شايسته و منظمي مورد تحليل قرار گيرند تا اطمينان حاصل گردد که تفاسير قابل دفاع مي باشند.
* نتايج توصيه شده: نتايج محقق شده در ارزيابي بايد به طور صريح توجيه شوند، به گونهاي که مخاطبان بتوانند آنها را بررسي نمايند.
* گزارشدهي به صورت عيني: دستورالعملهاي ارزيابي بايد براي حمايت از نتايج و گزارشهاي ارزيابي در مقابل اختلال ناشي از احساسات و اعمال نظرهاي شخصي هر گروه در ارزيابي، پايههاي مستحکمي فراهم آورد. البته انتظار نميرود که هر ارزيابي بتواند همهي معيارها را تأمين نمايد، بلکه نياز است که ميزان توافق ميان ارزيابان راجع به اهميت نسبي معيارهاي مختلف تعيين گردد (برينکرهوف، 1999).

2-2-22) پاياننامههاي کارشناسي ارشد و نحوهي ارزشيابي آنها
نقد و ارزشيابي معقول و منطقي از هر نوشته به ويژه از نوع تحقيقي آن بسيار ارزنده است. زيرا از اين وادي هم نويسنده و تهيهکنندهي مطلب اصلي (گزارش تحقيقي) با برملا شدن نقاط ضعف و قوت کارش نفع ميبرد و هم منتقد و تحليلگر از طريق پي بردن به ماهيت ريزهکاريهاي تحقيق و دشواريهاي آن و نيز روشهايي که در تأمين اين ريزهکاريها و يا مقابله با دشواريها ضرورت دارد، بينش و آگاهي مييابد. اما متأسفانه به علت عدم توجه به چهارچوب و محوري مناسب براي نقد وارزيابي، در بيشتر موارد ارزشيابيها از مقالات و نوشتههاي تحقيقي از خط سلامت قلم خارج ميگردد که اين امر هم نويسنده و محقق را دلسرد و آزرده ميکند و هم خواننده را سردرگم ميسازد (نادري و سيف نراقي، 1391).
2-2-23) تحقيق و پژوهش در زمينهي تربيتبدني و ورزش (موانع و راهکارها)
تحقيق و پژوهش در جامعهي امروزي ضرورتي اجتنابناپذير است که براي تغيير و تحول در

پایان نامه
Previous Entries مصادره به مطلوب، طرح و نقش Next Entries استان تهران