ارزش افزوده، بنگاه های کوچک، بنگاه های کوچک و متوسط

دانلود پایان نامه ارشد

موقعیت مدیریتی.
مدیریت اطلاعات به عنوان یک فاکتور کاملاً کلیدي در مطالعه تی بار12 (2002) روي صنعت استونی تعیین شد که براي جمع آوري اطلاعات داخلی و خارجی و براي انتشار و مدیریت اطلاعات در شرکت و انتشار و پخش آن اطلاعات به سهامداران مهم و کلیدي بود.
در ایران نیز تحقیقاتی در زمینه بررسی عوامل اثرگذار بر عملکرد صادراتی بنگاه های کوچک و متوسط صورت گرفته که در زیر به بخشی از نتایج آنها اشاره می شود:
مجید قدیمی در پژوهش خود به بررسی برخی عوامل مؤثّر بر موفقیت بنگاه هاي کوچک پرداخته است، البته عواملی که جزء وظایف و حمایت هاي دولت به حساب بررسی سیاست هاي کشورهاي مختلف نیاید. در این پژوهش آورده شده است که « بررسی سیاست هاي کشورهاي مختلف نشان می دهد که این کشورها سیاست هاي متفاوتی براي بنگاه هاي کوچک و متوسط خود انتخاب کرده اند. یکی از دلائل تفاوت بین سیاست هاي اعمال شده براي این بنگاه هاي در مقایسه با بنگاه هاي بزرگ، ویژگی هایی است که آنها دارند. این ویژگی ها عبارتند از: نوع مالکیت و مدیریت، اشتغالزائی، نوآوري بنگاه هاي کوچک و متوسط، ارزش افزوده، بهره وري، صادرات و کیفیت». در این تحقیق نتیجه گرفته شده است که عوامل زیر که جزء عوامل درون سازمانی هستند، می توانند در موفقیت اینگونه بنگاه هاي مؤثر باشند. این عوامل عبارتند از:
1. آموزش و خدمات مشاوره اي به مالک شرکت در زمینه مدیریت امور اداري، مالی و بازاریابی؛
2. ایجاد سیستمی توسط مدیران در جهت بهبود مداوم کیفیت محصولات؛
3. نوآوري و اعمال روش هاي جدید در فرآیند تولید؛
4. تنوع و تولید محصولات جدید.
محمد مولائی (1384) در مقاله اي با عنوان « بررسی عوامل مؤثر بر سود بنگاه هاي کوچک در ایران»، بیان می دارد که بنگاه هاي کوچک در سالهاي اخیر نقش مؤثري در توسعه صنعتی و اقتصادي بیشتر کشورهاي جهان ایفا نموده است. اما این بنگاه ها در ایران نه تنها داراي جایگاه ویژه اي در توسعه صنعتی و اقتصادي نمی باشند، بلکه با مشکل ورشکستگی و تعطیلی زیاد مواجه بوده اند. به نظر می رسد که مهمترین عامل ورشکستگی و تعطیلی بنگاه هاي کوچک، عدم سودآوري آنها بوده که ناشی از عوامل مختلفی است که عده‎اي از آنها درو نزا و متأثّر از محیط داخلی کارگاه هاي صنعتی بوده و عده اي دیگر برو نزا و در نتیجه سیاستگذاري هاي نه چندان مناسب مسئولین امر می باشد. بر اساس اطلاعات بدست آمده از مطالعات میدانی، اقدام به برآورد تأثیر عوامل مؤثر بر سود بنگاه هاي کوچک در ایران شده است. نتایج بدست آمده حاکی از آن است که در بین متغیرهاي مورد مطالعه، مکان استقرار واحد تولیدي و برخورداري از حمایت‎هاي دولت، بیشتر از سایر متغیرها در سود بنگاه هاي کوچک در ایران مؤثر می باشد و لذا این امر باید در سیاستگذاري هاي صنعتی به منظور رشد و گسترش واحدهاي تولیدي کوچک صنعتی مدنظر مسئولین امر قرار گیرد.
شرفی نژاد ( 1386) در پژوهش خود، اولویت بندي عوامل مؤثر بر توسعه صادرات بنگاه هاي کوچک و متوسط را به صورت ذیل می داند: کیفیت محصولات، نگرش راهبردي مدیریت، شدت رقابت داخلی، توانایی دانش مدیریت، مواد اولیه، بهره مندي از تکنولوژي، پیشبرد فروش، تحقیقات بازاریابی، عدم نوسانات غیر منتظره، تبلیغات، برخورداري از زیرساخت ها، بنگاه هاي مرتبط و پشتیبان، منابع مالی، نقش دولت و امکانات علمی و تحقیقاتی.
عرفانی و اسدی (1391) نیز در مطالعه خود به شناسایی عوامل موثر بر موفقیت بنگاه های کوچک و متوسط در ایران پرداختند. آنها پنج عامل را پس از بررسی ادبیات پیشین انتخاب کردند که شامل موارد: «کشور و فضای اشتغال»، «محیط داخلی شرکت»، «تخصص و مهارت شرکت»، «عوامل مرتبط با مالک» و «پشتیبانی موسساتی» و پنج معیار موفقیت شامل: «فروش (میزان سود)»، «قیمت محصول»، «کیفیت محصول»، «جریان نقدی»، و «امکان بقا و پایداری (اعتبار طولانی مدت)» شناسایی و استخراج کردند.

2-4. وضعیت بنگاه های کوچک و متوسط در ایران
خوشبختانه موضوع بنگاه های کوچک و متوسط از جمله برنامه هایی است که در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه تجربه شده است و با اجرای صحیح آن، افرادی که دارای قدرت خلاقیت، درجه مخاطره پذیری بالا و شم نوآوری هستند با تکیه بر توانمندی های شخصی و دریافت منابع اندک می توانند علاوه بر ایجاد کسب و کار جدید، برای دیگران نیز شغل ایجاد کنند. فارغ التحصیلان و جوانان جویای کار می توانند از طریق آموزش های مناسب، ایده های جدید خود را به بنگاه های اقتصادی تبدیل کنند. نگاهی کوتاه و مختصر به ساختار نظام اقتصادی کشور ما را به اهمیت و جایگاه شرکت ها و بنگاه های کوچک و متوسط بیشتر متوجه می کند. در زیر خلاصه یافته های مرکز آمار ایران از کارگاه های صنعتی 10 تا 49 نفر کارکن در سال 1388 آورده شده است.
نتایج طرح آمارگیری از کارگاه های صنعتی 49-10 نفر کارکن سال 1389 نشان می دهد که در سال 1388 تعداد 11440 کارگاه صنعتی 49-10 نفر کارکن در کشور به فعالیت صنعتی اشتغال داشته اند که نسبت به سال قبل 7 درصد کاهش نشان می دهد. توزیع این کارگاه ها در فعالیت های عمده نشان می دهد که 24.77 درصد در «صنایع تولید سایر محصولات کانی غیر فلزی»، 17.84 درصد در «صنایع مواد غذایی و آشامیدنی»، 7.33 درصد در «صنایع تولید منسوجات» و بقیه کارگاه های صنعتی 49-10 نفر کارکن در سایر فعالیت های صنعتی اشتغال داشته اند.
بررسی تعداد کارگاه های صنعتی 49-10 نفر کارکن در استان های مختلف کشور مبین این مطلب است که در سال 1388 از کل این کارگاه ها 28.88 درصد در استان تهران، 11.91 درصد در استان اصفهان، 6.75 درصد در استان سمنان و بقیه کارگاه های صنعتی 49-10 نفر کارکن در سایر استان های کشور به فعالیت صنعتی اشتغال داشته اند.
همچنین براساس نتایج، در سال 1388 تعداد شاغلان کارگاه های صنعتی 49-10 نفر کارکن کشور 256203 نفر بوده است که نسبت به سال قبل 6.2 درصد کاهش نشان می دهد. از این تعداد 24.04 درصد در «صنایع تولید سایر محصولات کانی غیر فلزی»، 18.74 درصد در «صنایع مواد غذایی و آشامیدنی» 7.79 درصد در «صنایع تولید محصولات فلزی فابریکی بجز ماشین آلات و تجهیزات» و بقیه در سایر فعالیت‎های صنعتی اشتغال داشته اند.
این بررسی در استان های مختلف گویای این واقعیت است که از کل تعداد شاغلان کارگاه های صنعتی 49-10 نفر کارکن کشور 22.47 درصد در استان تهران، 11.98 درصد در استان اصفهان، 6.91 درصد در استان خراسان رضوی و بقیه تعداد شاغلان کارگاه های صنعتی 49-10 نفرکارکن کشور در سایر استان ها اشتغال داشته اند.
از طرفی، کارگاه های صنعتی 49-10 نفر کارکن کشور در سال 1388 ارزش افزوده ای برابر با 35093.8 میلیارد ریال ایجاد کرده اند که نسبت به سال قبل 0.6 درصد افزایش نشان می دهد. بیش ترین ارزش افزوده ایجاد شده با رقم 9473.2 میلیارد ریال (26.99 درصد) را «صنایع تولید سایر محصولات کانی غیر فلزی» به خود اختصاص داده است. ضمن اینکه «صنایع مواد غذایی و آشامیدنی» با 5955 میلیارد ریال (16.97 درصد) و «صنایع تولید مواد و محصولات شیمیایی» با 2410.3 میلیارد ریال (6.87 درصد) از نظر ارزش افزوده ایجاد شده در بین صنایع مختلف در مراتب بعدی قرار گرفته اند.
در سال مورد بررسی(1388) کارگاه های صنعتی 49-10 نفر کارکن استان تهران با 6261.9 میلیارد ریال (17.84 درصد) بیش ترین ارزش افزوده را نسبت به سایر استان ها ایجاد کرده اند. کارگاه های صنعتی 49-10 نفر کارکن استان اصفهان با 4229.8 میلیارد ریال (12.05 درصد) و استان سمنان با 2406.8 میلیارد ریال (6.86) در مراتب دوم و سوم قرار داشته اند (مرکز آمار ایران، 1391).
در مجموع بر طبق جدول 5-2، بنگاه های کوچک و متوسط در ایران 98.4 درصد از کل بنگاه ها را تشکیل می دهند. این مقدار برابر با 44 درصد از کل اشتغال است و ارزش افزوده حاصل از این بنگاه ها 34 درصد در کل است.
جدول 2-5: شاخص های بنگاه های کوچک و متوسط در ایران (شهبازی، 1391)
توضیح
درصد
SMEs از کل بنگاه ها
98.4
SMEs از کل اشتغال
44
SMEs از کل سرمایه گذاری
22
SMEs از ارزش افزوده کل
34
SMEs از کل صادرات

SMEs از کل اعتبارات
90
2-5. وضعیت بنگاه های کوچک و متوسط در استان گیلان
بر اساس آمار های ارائه شده در مرکز آمار ایران، همان گونه که در نمودار 2-2 مشاهده می شود سهم استان گیلان از نظر تعداد بنگاه های کوچک و متوسط 49-10 نفر کارکن در کل کشور چیزی حدود 4% در سال 1388 است. همچنین آمارها در مورد سایر شاخص ها همچون درصد تعداد شاغلان، درصد ارزش افزوده، درصد سرمایه گذاری نسبت به کل کشور چیزی حدود 4% را در سال 1388 نشان می دهد.

نمودار 2-2: درصد تعداد کارگاه های صنعتی 49-10 نفر کارکن بیشتر بر حسب استان ها (مرکز آمار، 1388)

همچنین بر اساس جدول 6-2 تعداد شاغلان بنگاه های صنعتی دارای 49-10 نفر کارکن در استان گیلان برابر با 8380 نفر در سال 1388 است.

جدول 2-6: تعداد شاغلان بنگاه های 49-10 نفر کارکن در استان گیلان

از طرفی بر اساس آمار ارائه شده از مرکز آمار، و جدول 7-2 در سال 1388، مجموعا˝ 355 بنگاه دارای 49-10 نفر کارکن در استان گیلان وجود دارد که 175 مورد از آنها مربوط به صنایع مواد غذایی و آشامیدنی است.

جدول 2-7: تعداد کارگاه صنعتی دارای 10 نفر کارکن و بیشتر در استان گیلان، 1388

همچنین بر اساس این آمارها سرمایه گذاری بر روی بنگاه های صنعتی 49-10 نفر کارکن در استان گیلان برابر با 91454 میلیون ریال بوده است.
مقدار ارزش افزوده بنگاه های صنعتی 49-10 نفر کارکن در استان گیلان بر طبق جدول 8-2 برابر با ٨٨٢٨٨٣ میلیون ریال در سال 1388 بوده.

جدول 2-8: ارزش افزوده بنگاه های صنعتی 10 نفر کارکن و بیشتر در استان گیلان

2-6. وضعیت SMEs در سایر کشورها و راهبردهای حمایتی دولت ها
رشد و گسترش تجارت جهانی در دهه هاي اخیر موجب افزایش سطح دسترسی کشورها به کالاها و خدمات متنوع، افزایش آگاهی مصرف کنندگان و درنتیجه تغییر ساختار تقاضاي جهانی شده است. به طوري که دیگر صنایع بزرگ انعطاف لازم در جوابگویی به تنوع طلبی مصرف کنندگان را ندارند. این مساله زمینه رشد صنایع کوچک و متوسط را در سطح جهانی فراهم کرده است. امروزه صنایع کوچک در نوآوري و تولید محصولات جدید و همچنین اعمال روش هاي نوین در فرآیند تولید که منتهی به پایین آمدن هزینه می گردد، گوي سبقت را از صنایع بزرگ ربوده اند. بطوري که صنایع کوچک و متوسط استخوان بندي اقتصاد و صنعت بسیاري از کشورها را تشکیل می دهند. جدول 9-2 شاخص مختلف بنگاه های کوچک و متوسط در سایر کشورها را می نشان داد می دهد.

جدول 2-9: شاخص های بنگاه های کوچک و متوسط در سایر کشورها (شهبازی، 1391)
%
آمریکا
آلمان
ژاپن
فرانسه
انگلستان
کره جنوبی
هند
ترکیه
SMEs از کل بنگاه ها
97.2
99.8
99.4
99.9
96
97.8
98.6
99.5
SMEs از کل اشتغال
50.4
64
81.4
49.4
36
61.9
63.2
61.1
SMEs از کل سرمایه گذاری
38
44
40
45
29.5
35.7
27.8
65.5
SMEs از ارزش افزوده کل
36.2
49
52
54
25.1
34.5
50
37.7
SMEs از کل صادرات
32
31.1
38
23
22.2
20.2
40
8
SMEs از کل اعتبارات
42.7
35
50
48
27.2
46.8
15.3
4

2-6-1. تجربه ایتالیا
در ایتالیا SMEs چه در توليد و چه در صادرات اهميت زيادي در اقتصاد اين كشور دارند. قواعد رفتاري با اين بنگاه ها مبتني بر قواعد تنظيمي از سوي اتحاديه اروپا مي باشد. SMEs در ايتاليا به دليل نوع توليدي كه در آن مزيت دارند، متكي بر كيفيت، طراحي، تنوع و بسته بندي خود مي باشند، مثل SMEs پوشاك، چرم و … كه قادرند مستقل از شركتهاي فرامليتي فعاليت كنند زيرا خودكالاي نهايي توليد مي كنند.
مزيت هاي رقابتي كسب و كارهاي كوچك ايتاليا مبتني بر مشخصه هاي اساسي نظام توليدي ايتاليا يعني تاكيد بر كيفيت، تنوع، طراحي و بسته بندي است. براي SMEs در جنوب ايتاليا اين فرهنگ كه توجه به كيفيت، راه تقويت موفقيت آنان در بازار

پایان نامه
Previous Entries عوامل داخلی، کارآفرینی، عوامل موفقیت Next Entries مدیریت صنعتی، بنگاه های کوچک، بنگاه های کوچک و متوسط