احکام شرعی

دانلود پایان نامه ارشد

سرو کند راست نوا را
بادا چمن جاه شما خرم و سرسبز! زان سان که بران رشک برد صحن سما را
تا عید چو نوروز بود غره شادی هر روز زنو، عید دگر باد شما را
(سلمان ساوجی، 1389: 16)
10- بحر هزج مثمن سالم(مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن)
شماره‌ی قصیده
مطلع شعر
4
قدم نه بر سر هستی که هست این پایه ادنی ورای این مکان جاییست عالی، جای توست آنجا
7
زکان سلطنت لعلی سزای تاج شد، پیدا که لولو با همه لطف از بن گوشش شود، لالا
49
به چشم و ابرو و رخسار و غمزه می‌برد دلبر قرار از جسم وخواب از چشم وهوش از عقل وعقل از سر
70
دودُر در دُرج دولت داشت این فیروزه گون طارم سزای افسر شاهی ، صفای جوهر عالم
71
شکوه افسر شاهی طراز کسوت عالم نگین خاتم دولت نظام گوهر عالم

زِ
کا
نِ
سَل
طَ
نَت
لع
لی
سَ
زا
یِ
تا
جِ
شد
پی
دا
کِ
لُع
لُع
با
هَـ
مِ
لُط
فَز
بُ
نِ
گو
شَش
شَ
وَد
لا
لا
U
ــ
ــ
ــ
U
ــ
ــ
ــ
U
ــ
ــ
ــ
U
ــ
ــ
ــ
مفاعیلن
مفاعیلن
مفاعیلن
مفاعیلن

قصیده‌ی 7

زکان سلطنت لعلی سزای تاج شد، پیدا که لولو با همه لطف از بن گوشش شود، لالا
مهی گشت از افق طالع که پیش طالع سعدش کمر چون توامان بسته است، خورشید جهان‌آرا
قضا تا مهد اطفال فلک را می‌دهد جنبش نخوابانید ازین ماهی، درین گهواره مینا
قبای اطلس گردون، به قد قدرش اربودی بریدندی قماط او، ازین نه شفه والا
همایون مقدم این ماه میون فال فرخ پی مبارک باد! بر سلطان، معز الدین و الدنیا
جهان سلطنت، سلطان اویس این شاه کو دارد جهان در سایه فرخ همای چتر گردون سا
شهنشاهی که در تشریح اعضای بداندیشان به شرح گوهر پاکش زبان تیغ شد گویا
سحاب همت او گرفکندی بر جهان سایه زمین را بودی از خورشید و گردون نیز، استغنا
چو در معراج فکرت رو به منهاج کمال آرد ملایک دردمند آواز «سبحان الذی اسری»
ز مهرش صبح دم می‌زد دم مرا شد صدق او روشن که صدق اندرونی را توان دانست از سیما
چو در هیجا کمان گیرد چو در مسند قدح خواهد تو گویی مشتری در قوس و خورشیدست در جوزا
ضمیر پیش بین او روان چون آب می‌خواند ز لوح چهره امروز نقش صورت فردا
چنان احکام شرعی بر طریق عقل می‌داند که اندر سر نمی‌آید کمیت خوشرو صهبا
برای او بود پیوسته میل اختران آری به سوی کل چو در باشد همیشه جنبش اجزا
زدست دست طبع او شب و روز است، متواری گهر در قلعه پولاد و زر در خانه خارا
زرای دین پناه او حربا گر خبر یابد نسازد قبله از خورشید رخشان بعد ازین حربا
دعای دولتش باشد، جهان راورد پنج ارکان ثنای حضرتش باشد، فلک را حرز هفت اعضا
دو سلطانند در ملک مروت دست و طبع او که داد آن ابر را ادرار و راند این بحر را اجرا
به عهدش داد گل بر باد مستوری خود زان رو کشندش بر سر سرباز و ریزندش آبرو، رسوا
ایا شاهی که تیغ تیز آهن روی رویین تن نیارد کرد از امر تو سرمویی گذر قطعا!
تو عین لطفی و دریای اعظم آب مستعمل تو نور محضی و گردون گردون دود مستعلا
سواد سایه چتر تو نور دیده دولت غبار نعل شبذیر تو نیل چهره حورا
جلالت از گریبان سپهر آورد سر بیرون مانت دامن آخر زمان را می کشد در پا
گذشته روز و شب آب حسامت از سر دشمن نشسته سال و مه سهم خدنگ بر دل اعدا
بساط مجلس عدلت، جهان را ملجا و مرجع بسیط عالم قدرت، ملک را مولد و منشا
چو خیزد شعله تیغت، نشیند آب بر آتش چو خندد ساغر بزمت، بگرید آب بر دریا
کجا خیل بداندیشان چو مور و مار شد جوشان سنانت، آن ید بیضا، نمود از چوب اژدرها
خرابی می‌شود، ورنه به عون عدل دیندارت شریعت چار مادر را جدا کردی ز هفت آبا
الا تا قطه نیسان، که از صلب سحاب افتند کند در یتیمش در صدف دریای گوهرزا
به یمن همت ذات شریفت، منتظم بادا! عقود رشته پیوند نسل آدم و حوا
(سلمان ساوجی، 1389: 18)

11- بحر متقارب مثمن سالم(فعولن فعولن فعولن فعولن)
شماره‌ی قصیده
مطلع شعر
11
سقی الله لیلا، کصدغ الکواعب شبی عنبرین خال مشکین ذوایب
92
دریغا که باغ بهار جوانی فرو ریخت از تند باد خزانی
93
دریغا که خورشید روز جوانی چو صبح دوم بود کم زندگانی
94
بهار و نگار و شراب و جوانی کسی را که باشد زهی زندگانی

بَ
ها
رُ
نِ
گا
رُ
شَ
را
بُ
جَ
وا
نی
کَ
سی
را
کِ
با
شَد
زِ
هی
زِن
دِ
گا
نی
U
ــ
ــ
U
ــ
ــ
U
ــ
ــ
U
ــ
ــ
فعولن
فعولن
فعولن
فعولن

قصیده‌ی 94
بهار و نگار و شراب و جوانی کسی را که باشد زهی زندگانی
دو چیزند سرمایه‌ی کامگاری دو ذوقند پیرایه‌ی شادمانی
نشاط شراب و شراب صبوحی صبوح بهار و بهار جوانی
وگر وصل یاری دهد دست با آن زهی پادشاهی زهی کامرانی
درین وقت یاری سبک روح باید که بر گل کند چون صبا جانفشانی
بیاد گل و ارغوان می‌ستاند ز ساقی گلرخ می ارغوانی
صبا هر صباح از سر کوی جانان همه بار جان آورد ارمغانی
کلاه گلست افسر کیقبادی بساط چمن دیبه خسروانی
دل غنچه چون خوش نباشد که با گل بخلوت کند عیشهای نهانی
مشو غافل از عمر و می‌دان غنیمت حضورش که یار عزیزست و جانی
چو خواهد گذشتن همان به که او را دمی خوش برآری و خوش بگذرانی
شبی بلبلی گفت با من به باغی که ای عندلیب ریاض معانی
همیشه از این بیش دلشاد بودت چه بودت که غمگین شدی ناگهانی
تو را مدتی بود خرم بهاری برانداختش تند باد خزانی
هوای کدامین چمن داری امروز؟ ندیم کدامین گل و گلستانی؟
بدو گفتم آری چنین است و برکس نماند نعیم جهان جاودانی
کنون می‌دمد باز بوی بهاری به سر سبزی و می‌دهد شادمانی
فلک می‌رود در پی عذرخواهی جهان می‌رود بر سر مهربانی
در آن باغ خرم که خوش باد خاکش اگر بلبلی کردم و مدح خوانی

پایان نامه
Previous Entries مفاعلن، شکوفه، بنفشه، یِ Next Entries تحقیق درباره موسیقی شعر، زبان شعری، شعر معاصر، ردالعجز علی الصدر